',ondita. 
Malaci*. 
Jefcript. 
'oli a. 
'istresl 
'•rudi us. 
:fuad.i. 
Sapor. 
Nomina 
synony¬ 
ma & dif¬ 
ferenti x. 
fd. Ju w. no¬ 
tatur. 
Xlamt- 
'chiot 
julir.ura 
LIBER PRIMVS- 
[ Arotiiit] fru&its admodum acerbus eft, inquit 
Gal.vixqueedi poteft,ventrem ftrenue coercens. 
Quin &in germinibus & folio acerba hic quali¬ 
tas non pauca repericur. Item *, Mefpila multo 
▼alentius adftringunt qulim Sorba. Proinde ven¬ 
tri fluenti cibus flint vtiliffim us.Sed his parce vef- 
ce-ndum,non affluenter, vt Vuis ac ficubus. Por¬ 
ro vbi maturitatem fenferint, gultui haud parum 
placent,quo fit vtab Italis pro deliciis non foliim 
cruda expetantur in cibis ,fcd iis etiam Saccharo 
mellequeadferuata edantur. Eadem etiam gratif- 
fimus (untcibus vterogerentibus,earumq - , mala¬ 
ci q fabuemunt, tcftc Matthiolo. 
DE MESPILO Y VL G ARI. 
Gap. X. 
Mefpilus. 
M Espilvs 
vulgaris 
paruaeft arbor, 
foliis quam Po¬ 
mi longiori¬ 
bus, angultiori- 
bus. Laurinis fe¬ 
re parib», [.Mat¬ 
thiolo Cerafo- 
rum] inferne in¬ 
cana lanugine 
pubefeentibus , 
rewy uys &emm fuperne quo- 
Qf que nonnihil 
Ij&ry-dPS** pibffls , fcd lacu¬ 
lati iis virenfi- 
b»,alias ferratis, 
alias non ferra¬ 
tis. Flores An¬ 
gulatim nafcun- 
turcandidi , cx, 
ruffo pallcfcen- 
tes Caefalpino, Gotones mali: quibus mccedunt 
poma exigua >fulua,perquam acerbi faporis, Piris 
lylueftnbusparia j hirfuta jcxangufto principio 
in vmbilicum latum excauatuinqucdefi nentia,ex 
cuius fupercilio emicant quina folia oblonga,an. 
gufta, acuminata, qua: florem antea tegebant. In 
lingulis autem Pomis quina Lre oflicula com- 
prelfi, triangula. Caro dura , alba,adftringens 
valde,qua: tamen fracida reddita acidulum fuaue- 
que acquiratfaporem.Matthiolus figuram habet 
cuius folia ferrata, breuiora, rariora : rami albi la- 
nuginepubefeunt. 
Videamus quid de hac noftra vulgata dicant 
autores. Mitr-rb» arbor pleri(que Herbariis voca¬ 
tur, fi modo fithxc, autrefh* referri pofltt, vt 
plerofque hac appellatione quafl prxfupponere 
videmus: aliquibus edam (xlwihos vocatur : fed 
quoautorc. Had. Iun. fasV? nh:vy a.\mbn(/.tffwhfy ^ 
t /iKoxKcv indifferenter pro Mefpilo ponat , non 
addit.Sunttamen quibus Mefpilus Anthenoeides 
Theophraft.efte putatur, & Plinii Gallica vt So- 
lerio, ficaliis multis,atque adcoSetanios &Epi- 
rnelis. Diofcor. plerifquevti patebit in progref- 
fu. 
Hebrqi Mefpilnm tefte.Elia Gamifchiot vocat, 
kquinque nimirum ofIiculis,vt feribit Tragus. Et 
apudEluchafen Gulbraira Arab. nobis Mefpilus 
eft, quotum figura male ponitur pro Nabach. 
Dubitat Hermo 1 . an Mefpilum Veteres cum Sorbar} 
Sorbi arbore confuderint, quandoquidem altifli- 
mis connumerat Theophraft. quod certe Sorbo 
quam Mefpilo nunc vocata? magis conuenit, nili 
quis noftratem Mefpilum, non tam Mefpilum 
quam Chamaunefpilum appellandam forte cen- 
feat. Certe Iulius Pollux Mefpila ait & Sotbayw*,. 
quoque appellari. Noftrates Mefpili inquit Mar. Surba. 
Virg. quinque nucleis farda; Sc nullis fpinis ar¬ 
mata:, Epimeiides ideo nos credimus a Gr^cis 
dici, quod feliciflime in Malo inferantur: viden- 
tiirque cande habere caufam : Similes huic in aliis 
Scriptoribus in hac aut fimili arbore aliquot ap¬ 
pellationes, vt Epimeiides, Hypomelides,Ha- r-fypemdia 
mamclides & Omomelides, des. 
Ruellius Mefpilum Grarcorum, ait elfe Mcfiie- 
rum &c Nefit erum Gallorum : dubitari tamen an «fibras) 
cum Sorbo Veteres confuderint. Nos quidem 
iam capite de Sorbo mouimus dubium, an Pal¬ 
ladii Sorbus de qua feribit libro de infitionibus, 
poflit elfe noftra Mefpilus vulgaris nec quicqua ' 
adhuc inuenimus, quod repugnet. Serapionis 
enim interpres Zaror Sorbum interpretatus eft, 
addens interim verba Diofcor. & Gal.de Mefpi- 
lis , vti di&um de Sorbis. Sufpicionem auget, 
quod fpinofam fuam Sorbum facit Palla¬ 
dius, qualem lan£ nullam nouimus. Sed rurftis 
ab eadem fufpicionc nos retrahunt, qui de Hy- 
pomelide feribit in Decembri; qua: noftrx Mef¬ 
pilo vulgari conueniunt. 
Mefpilum Tragus Cratxgum fea Gratigona Q r *t*ga$\ 
Theophrafti putat : depingit foliis non ferra¬ 
tis : addens longiora cilc foliis Lami,minime 
ferrata. Cornar. primam Dioft. Verum ea mol- Corri.not, 
tum h noftra te differt ,in qua femina non funt fi- 
milia feminibus Mali, vt de priori fua Mefpilo 
feribit Diofcor. * . , 
Altera Melpili fpecicsCordo : Grecis Epime- £p,% e ™ Z ' 
lis & Hamamelis quod iuxta Malosfnleat nafei. Hamam*. 
Gal. Epimelida Vncdoncm ab Italis rufticis^ 
appellari tcftatur , fcd male illi Arbuti vitia afli- 
gnat:Cum fonfkt experientia Epimelida [qux r,r ' 
Mefpilus in Germania etiam vocatur ] ftomacho 
non inimicam elfe, neque capitis dolores facere; 
frinfhim interim nemo comedere aut deelutire 
pofiit, antequam rtiollefcac; adeo enim fauces ad- 
ftrmgit. 
Porro qua: Germ. tlcfpehi vocantur, vnedo- 
nes funt Cordo, hoc eft,[ vt ille lnterprctaturjE- 
pimelidesfrudtus non proprie vocata: Mefpili, vt 
ha&enus omnes credunt. Eum errorem non pu¬ 
tat alium ante fe deprehendifte. 
Porro fi fecunda Mefpili Diofc. fpecies, noftru 
erit Mefpilum , vt Marcellus, Manardus & Braf- 
fauola fenti u n t, n eque co n tradici t Mu ndella, re- 
ftabit tamen [inquit hic] nobis adhuc incognitu 
quid Epimelis Gal. fuerit. Ipfe enim in 7. hmpl. Epimddu. 
Memecylum, Arbuti, quxagrxcis dici - G * L 
tuiufru&um elfe feribit: Vnedoncm verb Epime- 
lidis: de quibus fine & Plinium diuerfis locis ° nef 
confuselocutumfuiftcapparet, vt retfteCorna- “* 
rius in primo de Comp.med.annotauit. Illud etia 
nobis non conllrat, quonam in loco Galenus Pau- 
liifquc Arbutum fiue Comarum, quod idem eft, 
rem/ane Mefpili vtroque genere diftindtam, no¬ 
mine vero .Se cfligie limilem , Epimelidis voce 
appellauerint,vt Manardus voluit, cum aliter po- M* n *r. 
tius fentirevideantur. repreh. 
Curtius quoque fatetur. Exdefcriptione ora- 
gium tam Theophraft.qu^mDiofcQr.aut Plinii, 
nullam noftrati Mefpilo conuenire,maxime verb r jj e $ e t*rA 
cumPlin. ex ampliwmls arborem dicat. E'con« 
