'^4 
- Hs- 
oU » 
LIBER 
aceto condiri, $c ita idferuari, ad excitandam e- 
Ungucfcentem appetentiam. Nafcitur tum in 
concinenti, tum in Balagate, vocaturque CAran¬ 
dus. Autor Garcias. 
M. Fumee in hift. gen. Ind. occid. meminit ar¬ 
boris cuiufdain iz,nbar incolis diitx: confideran- 
duman hxc eadem? 
Cluf. /ane annotat Carandasfere fimilemde- 
/cribere Ouiedum, Auzuba di< 5 tam,in hunc mo¬ 
dum. In Hi/paniola infula , valla eft arbor pnl- 
chraque,materia firma & vtili , Auzubanominc, 
fruitu quidem longe fiiauiflimo , vt funt Pira A 
piana,fmufcatellinavocant) (ed qui la&eofuc- 
co eoque vifeido 6c glutinofo abundet, qualis eft, 
qui in ficubusimmaturis,iccirco moleftushis,q ii 
eo vefeuntur, nifi prius friiftu n ir; aquam inii- 
ciant, &la< 5 teum fuccum digitis exprim int,qui in 
aqua fidit. Arborum proceritas differt. Ergo in 
eadem fit vel.diuecfa arbor,illarum regionum ve- 
ftigatoribus decernendum relinqu.mus. 
CORV CANARICA, ARBVTO 
vel Malo Avile^c similis. 
Cap. XX. 
riptio /^oru, auft>re Garcia , frutex eft in Arbuti alti- 
J * V^tudinem adurgens., aut paulo minor: foliis 
Mali Perfice, floiibus candidis, Perdymeni odo¬ 
rem xmulanribus. 
riptio Acofta verb p.uilo Ip^cialius deferibit, his fere 
i. verbis : In Prouinciis China, Iapan, Malaca , & 
i |S - Bcng.ua, pixter Macer arborem, [de qua nos fuo 
loco] nafcitur Se CoruiiPJqnacum Macere facult >- 
v Ait tibus. Eft vero hxc arbor pu nilx Malo aurea: fi- 
1/ 3//.C milii» cui etiam pecfimilia habet folia, fed qux me¬ 
dium ncruum crafHorem habeant, aliis oito alit 
nouem in latera excurrentibus. Flos luteus e/t, 
of. odoris fere expers : radicis cortex diluto virore 
prx litus eIf,lenis & tenuis , qui h frangitur aut 
e “* vnlnetetnr , nullo lacteo fucco manat, lentiore 
J ‘ & nugis vifeido, quim qui ex fuperiore fluit.gti- 
\ r <& Itu inii,pido,amaritudinis tamen alicuius partici- 
I er*u.. pc,frigidus 6c iiccus, plus tamen ficcit itis, qui n 
frigiditatis polHdcns,in quo ordine Medici illius 
promneie etiam conftituunt. 
nina • Garcias:CorujinguaQa nari cadi itus. Lufita- 
iyno- ni Indiam incolentes Herbam Malauaiicam no- 
,J - minant, quoni mi M il.tuarenfes cius vfum primi 
>a docuerunt. Aeolia : In MalabarCurodapala tte. 
Curo :InCanaria Corii: Brachmanis Cum. Hift. 
, otia- Lugd.Coru.Calt.Dur.CoruCanari?: Portugal. 
Herba Maluarica. 
|, s & Hac planta, vti feribit Garcias, cuiufcunque 
gcnerisdyfenterias prx^ntilTime curant Malua- 
1 nteria renfes, euacuata primum magna ex parte peccan¬ 
te materia , alioqui facile in eundem morbum 
, rurfus incidunt.Vfuseft corticis radicum primum 
or exllccati, quoniam recens ladteum liquorem ex 
ftillat, quem initio calidum putauit: fcddegulta- 
npera- cum: infipidnm & frigidum inucnit. Quamobre 
acuni obeius efferus frigidum tk {iccumcoftituit, plus 
tamen ficcitatis , quam frigiditatis obtinentem. 
Puluerem huius radicis contufiein ollulam deftil- 
latoriam imponunt, ac fero ladtis macerant : dc- 
j i de additis Ammeos, Apii , Coriandri ficci, & 
cumini nigri feminibus tritis & torrefietis, vncia- 
quqvna butyri non falici, ignis calore eliciunt 
aquam ftillatitiam, cuius quatuor vnci<j, cum a 
>a fiil- quxrofiautaq. epedic.rof aut plantag. duabus 
ynciisxgro propinant. Quod fi opus eft, adii- 
Tqitl I. 
PR1MVS- s» 
ciunt puluerem paftillorum ex herba Malauarica 
confedtorum. Formantur autem ex iisdem rebus, PalflilU 
e quibus fit aqua, dempto butyro. Inficiuntur He>b*Ma> 
etiam clyftcres cx hac aqua confecti, magno cum /jlfcret, 
fuccellu : fed frigidi, quoniam regio calida eft. ^ 
Quod fi necefle fit, eam aquam bis lingulis die¬ 
bus propinant, mane videlicet hora fexta, & ^ 
meridie hora fecunda. Tametfi vero Garziac 
femper bene fucceflerit huius aquxvfus , fatetur 
tamen Maluaricam herbam ab ipfis Malauarenfi- 
bus prxparatim, magis prefentaneam opem ad- 
ferre. £a vero paratur ex iildem , 8 quibus didta 
aqua,rebus tenuiffime tritis, & fero, aut iufculo 
orizx probe co«£tx maceratis. Sunt qui fuccum cx ^ rx p a . 
ex planta virente exprimant, cuius feptem vncias r*no. 
mane exhibent, & totidem fub vefpcram , fi ne- 
ceflitas vigeat. Sed quoniam amarus eft fuccus Succidus. 
& ingratus, ab eius potu ferum propinare ad os 
eluendum (olent. Quod li Maluarenfes fortiori 
adhuc remedio opus e fle vident. Opium admif. 
cerefolenc tametfi idfemperftrenue negcnt.Sa- 
lutare eft item hoc medicamentum ftomachi de- stomachut 
bilitati: tum etiam vomitus compefeie, cum aqua 
Mentha: &Mafliches puluere fumptum. Vomitu*. 
Porro dceiufdem viribus , &: preparationis 
modo , paulo /pedalius Acofta quoque fic fcri- 
bit. Huius virentis corti cis fucco, licet admodum 
ingrato,plurimum vtuntuc incoli cum Gentiles, 
tum Chriftianijob admirandos, quos probet ef- 
fciftus, in omni genere profiurui, cum in Liente¬ 
ria , tum in Diarrhoea Se Dyfencetia h quacunque Pro F u; * t *- 
caufaprognata. Lufitani tamen Medici metho¬ 
dum in eo exhibendo feruant. Vcuntur etiam eo 
fucco vcluii priore: fed prioris cortex longe prx- 
ftat. Diftillanc verb atque vtuntur in hunc mo¬ 
dum. Conicisin puluerem triti, unc.odto : am¬ 
meos, apii, coriandri ficci, cumini nigri nonnihil 
toftorum & in pulverem redadorum, fing.drach. ? ' 
tres : Corticum Myrobal. chebul. drach. feptem! 
butyri vaccini non (aliti vnc. duas: ladtis acidi, 
q. /uff. ad pulucres iftos€Xcipiendum,furnunt,m 
deftillatoriam ollam vitream [fi delicatioribus 
paratur] autin vulgarem [vt maxima ex parte 
fit]imponunt, &ftillaiitiumliquorem eliciunt, 
cuius quatuor vel quinque vncias cum aque A- Jrec ^ 
uellanxlndicx, vulgo Arecanominata:,aut aquq 
e pedic.rof vnc. duabus propinant alui profluuio 
laborant'bus, (interdum , fi necefficas vrgeat, 
trochifcos decharabe,vel de Lemnia terra admif- 
cent) femelin die, vel bis, fi opus iit: illico au¬ 
tem pofteius fumptionem, Orizam cum oxyga¬ 
la exhibere folent. Clyftcres etiam exeo confe- „ 
< 5 ti, prxfcrrim fub noftem iniiciuntur. Lic8t ve- ^ " 
ro hic liquor admodum commendabilis fit, longe Macer 
tamen prxftantior eft Macetis cortex viridis, licet 
mulibingratior, & fumpeudifticdior. Vtilisetia 
hxc eft radix Coru feu cum Orizx decobto fump- 
ta,fiue inunita aduerfus hxwiorrhoidas & an\ H£mor - 
fcilfuras. Foliorum eius cum Tamarindorum fo-^^V. 
ilis decoitorum vapore crura tumentia vtilitcf 
fouentur : ipfo autem deepito madentes panni pedum t»- 
commode in tympanite applicantur. mar - 
___ _ __ ter. 
brindones indici, frvctvs 
RVBENTES , ACIDI. 
C A 
XXIV. 
I N Goalndix , vti refert Garcias,eft fruitus qui- D 
dam, Brindones vocatus. Is foris aliquantulum 
rubicat, intus vero fanguinjs modo rubet J guftu 
H 5 
