iranda 
LIBER 
tatem confcquatur : tum demum formas aufcrut, 
vt malum natiuum colorem adfci(cat,iucundo (a- 
ne fpectaculo. 
Citrix fere fimiliseft,quam ipfi Limnerdm ap- 
f iellanr, cuius fru&us minoribus citriis pares,ob- 
ongi, fatis den(a carne & multo fucco acido prx- 
diti,nullis aut perpaucis intus acinis: folia 'citriis 
breuiora, flos purpurafcens foris , fpinx minores 
& brcuiores, quam in Limer a. Huius generis re¬ 
poliuntur etiam dulces , minores tamen , & ob- 
fengisLiw/* fimdes. Audio & eius genus prx- 
gnans reperiri,alium frudum minorem in fe co- 
tinens, incolaefua lingua Limones prennados vo¬ 
cant, verum id genus non effc mihi confpe6tum. 
Doiftiff. vir S.dcTouar ex Fortunatis Iniulis de¬ 
latum fcribebatin Indice Iui horti ,quem ad me 
mittebat anno m.d xcv.&aliud genus lealere to¬ 
tum fere carneum, quod varias figuras reprefenr 
tat, camob caulam ab Hi/panis Limones de figuras 
appellari. Quartum autem genus omnium ma¬ 
ximum confpiciebam Hagx Comitis apud Bata- 
uos anno m.d.xciiii. IU. Heroinx Principi de 
Chimay ,a Do&ilE uiro Bcrnardo Paludano Me¬ 
dico mifliim: id enim citrii mali grandioris magni¬ 
tudinem xquabat, corticem vero miniis den(um> 
& auri inftar fulgentem habebat: grumos etiam 
intoriores minus acidos, quam reliqua genera. 
Quamipli Linieram nuueupant, magno caudi- 
' cc aflurgitjgrumofque haUet tenuiores, longos, 
firmis,longis, virentibus (pinis armatos,folia per 
ambitum nonnihil ferrata , florem candidum, 
fru&umpaulb minorem Ltmoncra > oblongiulcu- 
lu.m, vbi maturuit flauelcentem,cortice tenui, vt 
nilnififticcum fere contineat, eumque acioi(li¬ 
mum. Semper flore &frudtuonulla confpicitur. 
Aliud porro cius eft genus per omnia fere iimile, 
ni fi (pinis careret, vel eas perquam exiguas ha¬ 
beret & illius frudus rotundus edet, fu mina par¬ 
te quafi corona aut vmbilico mlignitus. Vtriuf- 
que acini fcu grana oblonga funt. 
Aurea Malus reliquas huius generis magnitu¬ 
dine fuperat, Malo vulgari non inferior fertili (o- 
lo,tametfi humilis interdum rcpcriatur : firmos 
habet ramos, (pinas paucas &brcues, folia viri¬ 
dia , minime per ambitum (errata, flores candi¬ 
dos odoratiffitnos:frudum, UaraniasHiCp&ni vo¬ 
cant, maturitate aurei coloris, fucco pieditum 
aut dulci, aut vinofo, aut acido, in quo giana 
frequentia , rotundiora , quim in Limonibus. 
Habet etiam hxc arbor fui generis pumilionem, 
quiinficione vel inoculatione propagatur. Li¬ 
beralior efi: hxc ferendis floribus & malis etiam 
in frigidis regionibus, modo rite curetur. 
Ex eo genere,quod dulci eft lucco,Hifpali apud 
Chartuuanos (Hifpani las cueuaf nominant) tras 
Bxtim flumen , binas arbores confpexi ,que fru- 
i5lum ferebant carne multo firmiore praeditum, 
Armeniacorum fere modo ,licit fimiliter Came- 
rulis diftin&um & faeculentum, vt reliquorum, 
' cuius cortex vn& cum carne & fuccola (ubftantia 
mandebatur: corticis color infigniter aureus eft. 
Hifpani Naramaaxel vocant. Aliud infuper ge¬ 
nus , cuius fuccus acidus , vnicum granum conti- 
nebat. 
Qux vulgb Poma Adami dicuntur,ea Galli 
Tonares, Bxcici Toronias , Lufitani Iambeas appel¬ 
lant. Arbor ipfa interdum humilior eft, citrix per¬ 
quam fimilis, magna tamen ex parte celliorcm 
Malum auream xquat: breues habet fpinas, folia 
Limonerx : florem candidum, odoratum ^iru&u | 
rotundum,triplo maiorem Aurea malo, matuii- | 
tav ftauefcentem , cortice imjquali, denfo, cralfa 
aAiLt- 
PR1MVS- 
& fungofa carne, qux a nonnullis cum cortice fi- 
mul editur, Xucco breuibus folliculis vt& mali 
Aure? comprehenfo, (in reliquis enim generibus 
folliculi fiue veficulx fuccumcontinentes oblon- 
giufculx funt) granis fubrotuiWis.Nonnulli Ajf)- 
riummaliitnv pcant. malum. 
Cxteriim prxter Amantiam malum eduli corti¬ 
ce, decem mali Medici-genera apud Hilpalenfes 
inueniri ex altero Indice, quem anno m.d.xcvi. * * 
erudidimus vir dc Simon de Touar mittebat, in- 
telligebani: accipiebam enim ab illo femina illius 
quod Hifpani fcamboas appellant, deinde Limones 
de carne, Limones de figura, Limones prennados 7 Limo- 
nesponcies, Limonos centies, Limones dulces , Linias 
dulces,Limas agrias,Limones de Luite , vel Limas dei 
Emperador, quoniam, inquit,ab Imperatore Ca- 
rolo v.ex Vngaria in Hifpaniam primo delata hxc 
planta fertur, cuius quidem opinionis fidem au¬ 
gere videtur, quod vitra extera mali Medici ge¬ 
nera , hxc frigoris patientiflima exiftat. Eft auteni 
eius fru&us edulis multo fuauiore guftu prxditus 
qu^m An arant i& caxel , fuccus vero eius maxime 
ad acidum dulcem accedeas, ideoque omnium 
mali Medici generum acidorum fuaviflimum. 
Omnium porro folu perpetuo viridia funt, mul¬ 
ti (que veluti foraminibus,!! Soli obiiciantur per- 
tu(a,inftar foliorum Hypcrici,iun&ura quadam 
pediculo inhxccntia: fola maliaur«x folia fccun- 
dtlm iunfturam unquam appendices habent. 
Corn.Citriorum generis erte &c Poma Arantia 
ftatuit. Eiuidem generis & Limones fiue Limo- ran t >a - 
niamala ,omnibus fere perfualum efle, ipsaque Ltmone ^ 
adeo citria Hifpanos Limones appellare. Sufpicio 
tamen eft , cum cirrum & Limo nem vulgo ditfta Q ttrtx 
Poma confundere , tantum abeft ne differentias corn.mfl 
tradat, quod (e fecifle putat. 
Monardes putat Aurantia e Citria , primum A urantin) 
acri vel acida, atque adeo inculta,peramaros & a- 
cetofos fiu&us proferente ,prognata: ficque & 
alia citriorumgenerainfitione multiplicata fuiffe, Qj trorum 
vndereperias tot genera Limonum & alia, qux dtfftrtnus 
citro nec Limonibus conucniant ,Zamb.as,Tr-ron- 
gas,Limas,Limones,(NcbniXenfxs vocat cidras,Na- 
ranias,Toronias,Limas, Limones,) qux omnia,, 
inquit,nccPrifci cogneuerunt. 
Et Lacuna -.MancanaMedica Hifp. qux fub fc 
comprehendunt Odras ,Limonls , Limas ,Toronias 
& Nar ani as. Diofcor. cognouit tantim Citrum: tus &u , Cl . 
Linum ,Tima,ScToronia :carent propriis nomini- tnorum 
bus Gr?cis & Latinis. Valentini vocant Nar ama, differenti 4 
!d eft Aurantia,Toroma,\ketToroma(it (pedes di- 
ueriaj&Cidnfitisfimdi s * Lima. 
Raimundus a Vinario, Malorum Medicorum Torom 
nomine Arantia^Limones & citria comprehedit. 
SicTurn. Malus Medica, qua: & Aflyna, & Ci- c “ lr ‘‘- 
trus. Angi, f irron rrec: fub qua comprehendun¬ 
tur & Arantia , Angi. ©nmtjc ttee / & Limonia 
Angi, ftimoii ticc. 
Dod.itadiftinguit.i.Malum Medicum ac citrm. 
z.Medici alterum genus Limonium. ,. Ancran- MeUtcum' 
tium aut Anarantium. 4. Ailyrium vulgo Ital. Lo- 
Arantium4 
Lob.& Penx,C edrus Theophraft. Diofcor. Me- '*Jb r,um \ 
dica Mala, fiue cidromela: Arantia, Citria, Lima 8c 
Vomunt Ajfyrium • Antiqui (inquit) k (olo Medo 
Medicum, ab odoris fragrantia Cedrum & Citriu Cithyor,: 
dixerunt, quafi Cfthyon odoramentum Diuisli- SjlueflrA, 
bandum -. tametii hxc in Africa fit fylueftris Sc 
Olbi? Galloprouincix adeo familiaris in afflatu 
orx maritimx : vt femperuirentium lucorum a- 
mcenitate & Pomorum fcetura perenni ncutw 
quam inquilina videatur. 
