LIBER 
r ix di&a , frudum quendam noftris Pomis fimi- 
lem, colore anreo, lapides intus continerem qua¬ 
les Mefpildrum. 
Hift. Lugd.bis habet locis diucrfis. Primo fub 
nomine Guaiaua Scalig.fccundo in app. nomine 
GnaiauasIndorum & Hifpanorum. 
Vulgaris eft pet totam Indiam:frudhis tam In¬ 
dis: quam Hifpanis celebrati. 
Frmftus edi {olet, prius dempto cortice palato 
gratus eft, fanus & facilis concoctionis. Viridis 
in alui profluuiis vtilis cft, nam valde adftringit. 
Prxmaturus aluum foluit, At medius, hoc done¬ 
que immaturus neque prxmaturus, li afletur, va¬ 
lentibus &: xgris confert: nam ea ratione paratus 
finior eft , gratiorifque faporis. Prxftantior au¬ 
tem is eft, quem domefticx & cult$ arbores ferut. 
9r “ m Foliorum deCodo Indi vtiliter tumentia crura la- 
L ‘oh. uant: eodem Lienis obftrudiones tolluntur.Fru- 
>ho dusfrigidus elle videtur: Proptcrca febricanti- 
* bus allatus datur.Monardus. 
• pro- 
Locu* 
DE GVANABANO SCALIG- 
Cap. XLII. 
fcrlptio /'“■'Vanabanus, qualem vidimus apud 111 . no- 
f VJE 
> rtex. 
'ululU. 
IvcUi. 
por. 
• ecripttl 
I rbortJ. 
ol/‘i Au- 
tntn. 
domina 
(vnony- 
So.t 
Buhob^b. 
icurb. 
bor. 
^ _ llrum Prine.Vvirt.fru&us eft Cucurbit? for¬ 
ma, cubitalis fere longitudinis, pugillaris craffi- 
tudinis, cuius cortice Cucurbitino minimum du¬ 
ro detrado > medulla in conlpedum fe dat, cx al¬ 
bo tantillftm pallefcens', non ingrata aciditatc 
praedita, in puluifculum vctuftatcfatifcens,cui fe¬ 
mina immerguntur pertinaciter hxcentia, turgi¬ 
dula, renum figuram imitata , cortice fi vngue ra¬ 
datur obduda mtidiflimo, coloris nigri,quibus 
nuclei infunt candidi, callofi, faporis ftrobili dul 
cis, tenui pellicula obuoluu. Cxtcrumgranaad- 
hucmedullainuoluta, filis appenduntur tenui¬ 
bus, quanquam femina fola nequaquam obferua- 
uimus fibris illis annexa. 
Arborem, inquit Alpinus de Baob.ib,qux hos 
frudusf-rt, vidiin quodam viridario , foliis ma¬ 
gnitudine ac figura Arandis valde fimihbus. 
Scali^.ait fuam Guanabanum arborem Pini fti- 
pite,proceram , folio magno,oblongo. Frudum 
Melonis magnitudine , Cortice coloris viridis, 
fplendore Cydonii, digitalis craffitudinis : Car¬ 
nem intuscandiditn ,dulcedineladis coadi, fe- 
rLina con tinere fafeolacea. 
Bern.Paludanus, Medicus infignis, & omnis 
. naturx fine xmulo perferutator fagax, frudum 
hunc rnifit 111 . E. C. VVirt. cum hac inferi- 
- tl 4*rutb.*n. p C i 0 ne: Guanaban , Alpino didus Boabab.Alpi- 
nus c tiam Bahobabdici tradit, frudum magnitu¬ 
dine Citri. 
An Cucurbita arbor Petro Martiri hb.dercb. 
occan.oc noui orbis?de quaait:In Xaquara habot 
cucurbiteas arbores ad potus ferendi vfum. Ens 
vocant H bucro. Benzo : Patere [ inquit] in Ni- 
caragua, qux Cucurbitx fpecie e certis arboribus 
per omnem Indiam enafcuncur: in {.litationibus 
geftant cucurbitam lapillis plenam. 
PR1MVS' 
prehendit, quod non in duodecimum librum 
cumMammei frudu rctulcrit:itcmqubd eius pul¬ 
pam liquorem appellarit ,fa*do errore. 
Gefnero. Guanabanus frutttis forfan Scaligcri 
Coldenbergio. Scaligeri Guanabanum dicunt 
Lobcl- Hift. Lugd. Scholaftices hiftorix arom. 
Ind. Guanabani medulla & femina Clufio,Ico.Plane. 
Idem Clufiapud Garciam , Guanabanum inquit,cu¬ 
ius meminit Seal, puto cfleeum qui fuperioribus 
annis ex Aethiopix Moz,ambique Antuerpiam al¬ 
latus eft , frudus cralfus &c. 
Huicfimillimum frudum deferibit Thcuet. c. 
io. lib. fingul. Americx, foliis tamen ab hoc di- 
uerfis.Sed 2 c alium frudum apud CanibalesThe- 
uetus &alii tradunt, cuius hiltoria non male no- 
ftrofinquitCluf.) frudui quadrare videtur. Ma- 
rakA^Tomara^a nuncupant de quibus nos po- Tom.tr\* 
ftea. 
An M. Fumee hift. gen.Ind.Gallicx:Cucurbitxin Cucurbita 
Nicaragua qux matiucfcunt 40. diebus , quarum arbor ' 
magnus vfus viatoribus ad ferendam aquam? j_ ocus gj 
Porro Guauabanum ab Ill.noftro Principe E. templis. 
C.VVirt.cum^liis quibufdam exoticis dono acce¬ 
pimus. Item a Peritifiimo ftirpiumRobino hortu¬ 
lano Regio, Lutetia. Alpinusferibitin Aethiopia 
nafei. Seuimus aliquoties, fe d fruftra. Cluf tamen 
ex fatis plantulas foliis Laurinis fimihbus An- 
tuerpixprodiifle feribit, quq tamen fubfequente 
hyeme perierint. 
Bahobab frudus, Alpino , recenter ab arbore V' rcs ® 
excifus ,guftui admodum gratus cft,in Aechyopix 
inflammatis locis, acido fipore , quem contem¬ 
perant diuites faccharo: fmm valenter extinguir, 
mulcumque refrigerat. Ibi eo vtuntur ad omnes 
calidoseffectus, febrefquc omnes putridas, prx- 
cipuequead peftilcntes, tum cius pulpam cum 
faccharo comedentes , tum fuccum expreflum 
cum faccharo potantes, vel ex eo paratum fy- SjrupuL 
rupum accipientes. Cayri etiam quo loco re¬ 
centes frudus non habentur eius pulpa in pul- 
ucremredada vtuntur,qux cft veluti terra rubra, 
-ndftringentiacidoque fapore,guftum ferens qua¬ 
lis in terra Lemnia obferuatur: eftquc apud mul¬ 
tos familiariflimus illius vfus ad pefliferasfebres, 
tumadfputum fanguinis,ad Lienteriam,Dyfen- S putum". 
teriam, cruentiimque hepaticum fluorem, nec l*»gumit. 
non ad vteri menfes firmandos. Ala eiufce terrx 
in fubtiliflimum pulucremredadx drathmicum 
aq.plantagjdifiolutam , ad eadem exhibent, alii 
decodo,aliiinfufo vtentes. De eius fucco eadem 
fere feribit Paludanus in fuis obferuationibus. 
ipt. 
C*rd.re* 
prth. 
ABAVVS AETHIOPICVS FRV- 
CTVS BELLO. 
Cap. XLIII. 
F Rudu quemdam peregrinum nomine Abauo £) c f cr 
amicus Cayro rnifit e Zcila Aethiopix empo¬ 
rio , extra Erythrxum mare fito allatum : magni¬ 
tudine mali Citrii mediocrisjdcnfo duroque cor- Cort(X 
ticevt Cucurbita veftitus, nullis excurrentibus 
fulcis, fed tantum extrema cius parte mucronata, t *. 
_ qua arbori adhxret pediculo craflo & firmo, ful- 
TraditOfonius in^ua Hift. Portug. Brafilia- \ eorum rudimentum cernitur, in quibuslanugo LunugC. 
nos pifcitores pellere pifces in magnas cucurbi- ’ quxdamineft, quemadmodum in Cydomisma- 
tas cauas. Brafilianorumdiuinatores ferrecucur- lis viderclicet, reliquo corpore lxuis:altera non Pu t a - 
in mucrone,fcd in obtufam rotunditatem definit, 
vt primo afpeduCucurbita ficcaappareac colore 
fufeo : pulpam continetfubrubram,friabilem, vt 
facile in pollincm refoluatur, acidam,ori gratam, 
adftridionis expertem, per quamfparfafuntfe- 
mina renibus animalium fimilia, feminum Ana- 
I " k 
bitam cui facies humana -.imponere ignem : her¬ 
barum vaporem excipere naribus, vnde quafi e- 
biii reddantur. De qua re vide plura in hiftolia 
Nicotianx. Confiderandum verb an ilice cucur¬ 
bitx ad Guaiabanum fint referenda. 
Scaliger Guanabanum vociuns, Cardanum 
Tom. L 
