LIBER PRIMVS! 
nj? 
ufsatque Ruta: radicibus fknihbus,maioribus ta¬ 
men multo, vt Cordus annotat: Abundant cor¬ 
tices (icut& folia adeoque frudusipfi nondum 
maturi ladco copiosoque fatis luceo , glutinofo, 
odore ad Rutam accedente, quemadmodum & 
reliqua: cius partes, fapore fubacri, qui tamen 
in frudu paulatim in dulcem excoquitur fuccum. 
Folia confpicua’ funt latitudinis ,crafla,in lacinias 
pier umque quinas profundas diuifa , minus acu¬ 
tas , quamPlatani , afpera , pediculo mcdiocri- 
s ' ter longo , qui abruptus lac fundit. Flores, vt 
omnes ha de tuis tradiderunt,non fert, fed flati m 
parua fructuum rudimenta , quos grofful/s aut 
grofifos Latini vocant .Pifoaut Fabx xqualia, ea 
paulatim increfcunt, donec Piri mediocris figura 
ik magnitudinem conlcquantur-Cum ad mediam 
magnitudinem peruenerint, intra fe flores [quod 
fortalfe mireris] concipit figura confertis ftaiyn- 
1 nibusKmiles,colore in candido purpuralccnr s, 
vndique e carne exeuntes, atque ad mediam fru- 
dus cauitatemfe dirigentes :quam florum ob- 
feruationem atque deferiptionem primo Cordo 
diligentiflimo nature botanica: vcftigatori accep- 
tam referimus , ac nos ipft aliquando rem ita fe 
habere, obfcruauimus. Vt in hac planta, duo 
Ipedanda veluti miracula euenirc natura: iludio- 
fis obferuandum fit: vnum , florem intra frudu n 
recondi: alterum, maturitatis caufam i p funi f ru¬ 
dium meditari,interuentu caprificationis,de qua 
infra. 
Frudus ex furculis , Piriformes nafcuntur , bafi 
latiore coelum fpedante , pulpofi & molles , viri¬ 
des, fed viroris quodammodo obfoleti, aut cx vi¬ 
ridi rubentes, fufeiue, quidam etiam per maturi¬ 
tatem ad flauum inclinantes , melleae dulcedinis, 
carne pallida aut fubrubca,innumeris granis lu¬ 
teolis qu? MyxsttuiJ'*! vocant refperfa , cx quibus 
tina. feminibus nihil producitur , autore Camerario 
odorem etiam fpargit haud inuicundum, libiq; 
peculiarem. 
Eft & humilis , fcfquicnbitalis altitudinis in 
tmxjims C3Cte j.j s p r i or i fimilis : Chamxficum vocant. 
Videntur fan£au-’orcs,cum Philofophi& Geo 
ponici, & in vniuerfum natura: plantaria; conful- 
ti Scriptores, humanitatis it:m cultores , quos 
vocant, acipfi adeo Poeta: de hac planta veluti 
certatim ingenii fui dotes pofteritati reliqui Ile, vt 
vnde lice ordiaris, vel non ordiaris eorum placita 
propoli curo dubitare facilius (it,quam decernere. 
Conandum tamen , ne hac Autorum multitudo 
materixqueeeumeffis Sc 'dtioeU , in ipfo narra¬ 
tionis procinduhxfitationcm atque ipfam adeo 
•tVoetVrpeperifTe videatur. Sint igitur veluti 
quadam Poetarum figmenta. 
Fingunt hi Syceam aliquem e Titanibus furite, 
quem quum lupiter infectaretur,Terra mater fux 
prolis miferta, in tra fe occulit: ac in eius gratiam 
tw *rb. i n syceam arborem , hoc eft Ficum commutauit.In 
cuius rei memoriam, vrbi in Sicilia Sycca: nomen 
inditum volunt. Sic ipfa antiquitas non potuit 
alio magis munere ipfam plantam commendare, 
quam ipfius ^ fuis Diis origine. 
tilich*. Laccd^monios Sofibius tradit , Dionyfium 
colere Sycriten cognomento, Milichius etiam di¬ 
citur quandoque : nam Milicha pro Ficis vfurpaii 
animaduertimus, Melichcn pro ipfa planta. 
Apud Naxios certC iimulachrorum facies nunc 
vitigineaconformatur, nuncFiculnca, prout vel 
Bacchus dicitur, vel Milichius, vt teftantur A- 
then.6cCxl.Rhod. Alii de eius inuentione aliter 
arbitrantur,vttamen femper ad Deos fuos refe¬ 
rant. 
Locum vbi primum intienta vi raqne fuir.Grq- 
ci "S-vw vocant,& Athenienfcs oJbv Upat tnr.ilw , Fi 
cum facram vocant ( & hinc frudus Hege coria ? „.r aCrn 
iidus ) quxEleu fi nem ducit, in qua Phycalum, H 
angufli agel'i, i uxta Marathonem, dominum, Ce¬ 
rerem apudCephifiim hofpitio benigniflime re- 
cepille ferunt. In cuius gratiam, & accepti bene¬ 
ficii nonimmemor , illum furculo ficulneo do- 
narit, qui primum in Attica coaluerit. In cuius 
rei memoriam , ad eius tumulum prxcl.num flat 
elogium , omnia referente Paufania , quod ex 
Gteco ita conuertit Caldcrinus: 
llicfitus eft Heros,Cerer em qui in te eia recepit 
Pbytalus: bric quondam primus eaduliia p. m,t 
Mjnftranit,Vicos rumen dixere priores, 
Pbytalm € ternos indeforhtus honores. 
Sed vtiiiorafedemur, ipfam naturam ciuspro- 
p i us co n t c m p 1 a n te s. rbeopL 
Theoph.fparfimFicUS meminit , qux tamen 
vox apud eundem anceps & multiplex elt,6c non 
antflni diucrfas Ficnsdiffcrcntias, loco,faCic,aut 
]uaiiis alia nota d ffcrentescomplc&itur. Sed ta- 
cs etiam,qux nihil mifius fere , quam Ficum rc- 
pwefentant, vtex ipfiufmet verbis ac dcfcriptio- 
nibus colligere eft. 
De Ficu autevn'(impliciter dida, eiufque fru- 
dificationc,imp!icara fane ,prxfertim rem ipfam 
non cognitam habenti,recer.fione agit,quam ta¬ 
men facilius intelliget qui totum eiufHem varia¬ 
tionis decurfum perlegerit causafque diligenter 
perpenderit cx cap.i. lib.-5.cauf &diuerfiseiuf- 
dem operis locis. Nos rem paucis ex noftra & 
fummi Scaligcri obferuationc fic explicabimus. Tria Fo 
Tria Ficuum genera fert Ficus. Vnum valde cum genera 
prxcox quod idcirco vocarunt Grxci uov, ^°£ remHS 
: quafi prxcox, prxeurforem , prxcoquum Gaza. 0 *' 
' Atque is quidem edendo eft: Bolas vocant Vene¬ 
ti : Vaftones F lerones : Colum, communi voce, 
priorem fructum :Vhn.pracoces. Aliud genus po- 
ftea prodit, cuius dux funt fpecies-: vhaquxma- Fieut. 
curatur. Ficum dicimus , Grxciouwv : altera qux Jborfar} 
lemper cruda eft , & prius cadit, qiDmabfolua- Grt J £t - 
cur: vocatiirquePlinio aborfiu. Alio nomine Sz 
Grolfus dicitur. Grxci, quia referunt indomita 
natura fua Caprifici frudum , eadem qua illum 
donaruntappellacione lohujifor dicunt,cum qui¬ 
bus apud Thcoph. Itetu iidem fant, ex fententia Olynthi 
Scaligcri. (fhiwSte vero proprie eft <svm>v *o&v 19 '*■ ,na HC(C ‘ 
kk £7J TTcmuucPe jv fiue TnirH&v , Ficus immatura,La- tm 
tinis hic vel hxc Groffus: efferturque proprie de 
Fico domeftica vox vtraque tam Grxca quam La- 
tina(impliciter:alioqui cumadiedione,vtgrof- 
fi Caprifici, itis ctyelas tnninf ohuvdot. Tamen ple- Urinet. 
rumque confundunt Authorcs differentiam , in- 
differenterque ab ipfis vfurpantur iea&t >y oktw- caprificttsi 
5 d/ qui & eetvAKit dicuntur, vt multis tcftimoniis 
confirmatConft.in Lex. Alioqui okuubof, etiam 
ficum (yhiefttem,d.ye^oM ovkI/m , Lat. Caprificum a- 
pud Authores fignificat : qux nominum 5 c vo¬ 
cum confufio magnam huic hiftorix peperit ob- 
fcuritatem , quam nos partim iam didis, parcim 
ficendispro virili diftuffille fperamus. Ipfe,verb n 'ff ert 
tiam Theophr. inter Ficum fylucftrcm & Capri- \capriju-i 
ficum manifefte diftinguitin Hiftor.a.quando ait: 
>“ (euqils ii) itypia. avy.n Nc. Cxtcnim iidem grofli, fi 
fcalpantur, aliquando maturefeunt, admilfo Sole: 
quemadmodum e legitimis non pauci manent 
crudi , neque perficiunturprSuenti frigoribus. 
Rurftis ex Ficubus,quxdaoi Ficos proprie didos 
tantum ferunt : quxdam groflbs feu O- 
lynthos tantum: [ Ikuftbovs, qui nihil aliud funt, 
quim Fici immaturi, grolfuli didi, qui ad matu- t ■ - 
