Groflifitte 
Oljntbt. 
Cuhcv- 
ficui dif. 
feren/taCtt- 
tonu Var¬ 
ronis Co¬ 
lum. 
Differenti* 
Plfnh. 
Ri. 
ffijforia de 
Catone 
ficu Car- 
th agmen [i. 
>3® 
HISTORIAE . FLANTARVM. 
nucem no» pertingunt: Gaza Caprificos pene 
Icmper vertit, Olynthus nimirum cum Iptnoic, 
quos caprificos proprie vocat Theophr. confun- 
'iens , non fine plurimorum tamen auchoritate 
vti fi i'.Ium prius :] quadam vtrumque : quadam 
etiam Prodromos : [ prxcoquos vocant] qua¬ 
dam non.Deinde variant fruclumivt quarundam 
grofli etiam fint efculenti. Variant item in officio 
ieu ferendi modo. Nana nonnullx conllanter 
tales funt: aiiqtlx non, fed mutant. Mutant au¬ 
tem vel quia nunc ferunt efculentum, ahiis non. 
Notat etiam a calore fruduum differentias, 
loco natalium, vel fi tu. Qtioldam fupra folium, 
quofdampoft,quofdamfubrus nafei. HaceJIcunl- 
4 « implicat* Thcophrafticxreccnfionis. Qu* 
groffos ferunt [ ujyroslfu ] tresfaciunt differen¬ 
tias : non feruntnifi groffos: ferunt albos : fe¬ 
runt efculentos. Alia: verb quatuor : ferunt Fi¬ 
cus :ferunt groffos:ferunt nigros: ferunt groff- 
los tum efculentos tum non efculentos. Acfane 
fiia natura efculenti non fun tgrofli, fed fiunt vti- 
les per accidens , quoniam : rufeuntur in tiilis 
culices, dequarefuo loco. Notabispnterea dif¬ 
ferentiam variationisin ferendo duplicem : vel 
enim non ferunt aliquando, vel non bonos fe¬ 
runt. Item triplicem differentiam fitus : fecun. 
dura frondes, & infra, & ex tamis valdi eradis: 
fu ff" cz U fd-Ergo ex ficubus prius gignun¬ 
tur Prodromi, deinde grofli, tumFicus, vbi& 
temporis differentiaconideratur. 
Ficoruna itaque differentias cxipfa natura, na- 
fcendr modo atque tempore defumpfilleTheo- 
phraffum apertum eft. Cxteri verb Authores 
tam Grarci, quilm Latini generum Ficorum in¬ 
gentem receniucrunt numerum,quantum in alia 
arbore reperire vix fit. Reipexerunt autempri- 
tcrprxdidla etiam vel ad diuerfitatem figura:, co¬ 
loris ^magnitudinis :vel ad regionum, in qui- 
busnafcuntur, varietatem, vel denique ad Au- 
thores ipfos. M.Cato habet Afmanaa,Herculanas, 
Saguntinas, bybernas, Tranas , Telianas atras Plin.] 
pediculo longo : quibus omnibus praemittit First 
marifias. His adiccit Varro Chias , Calcidicas& 
Lydias: Item alibi Sc Sabinas memorat. Columel¬ 
la Ficorum genera fapore atque habitu diffare 
ait, &prattcrdida habet linianti. Sulcas, Calli- 
firutias.Topias,Rhodias, Libycas,Hsbernas : omnes 
etiam biferas & triferas flofculos. Quid autem fi- 
bi velit Columella cum hae voce [ flofculosjnon- 
dura omnino percipimus. 
Idem tradit Fici corticem feu librum (vt ille 
vocat) humidum, fuccofum & validumcile, & 
la&isplurimilm fundere. 
Ficuum differentias varias tradit Plinius libri. 
15.C.18. Inibi enim meminit Aigyptix : Cypri* : 
LydixiCalliftruthix: Africana: : Alexandrin*, 
Nigr* : Rhodi*-.Tibstrtin*: Liuii:Pompei*: 
Herculane*: Albicerat* : Arati*alb* : Porphy- 
ritidis :Popularis, Chelidoni* quam Athenien- 
IcsErythromelinam vocant : Serotin*: Om*, 
Fcc.fuper quibus Plinium ipfum confulere, haud 
graue erit. 
Meminit Cato Africanarum, Herculanearum, 
Saguntinarum , Hybernatum & Tellianarum.’ 
. ed i Catone, inquit Plinius, appellataiam tum 
Afr,cana,admonet&Aphtic*, ad mgens docu¬ 
mentum vio co pomo. Namque perniciali odio 
Carthagmis flagrans, nepotumque fecuritatis an- 1 
xras, cum clamaret omni Senatu Carthaginem i 
delendam .attul.tquodam die in Curiam prxeo- i 
cem exeaproumca Ficum oftcndenfquc Parri 
bus. Interrogo vos, inquit, quando hoc po" 
mumdemptum putetis ex arbore! Cum inter 
omnes recentem dic conftarac. Atqui tertium, 
inquit, ante diem icitote decerptum Carthagine; 
tam prope a muris habemus hoftcm:ftatimquc 
/iimptum eft Punicum tertium bellum , quo Car¬ 
thago deleta eft: quanquam Catone anno fe- 
quente rapto. Quid primum in eo miremur* 
Curam ingenii, an occaiiouem fortuitam , cele- 
ritatemque curius, an vehementiam viri.’ Su¬ 
pra omnia quiddam eft, quo nihil equidem duco 
mirabilius , tantam illam vrbem , de terrarum 
..’ '•vvtclt.UHHtlU 
orbe per c xx. annos tcmulam (vrbis cernulam. p * c ,„] 
vet.) vnius pomi argumento euerfam : quod mtn.-o 
non Trebia autTrafymenus, non Canna: bufto 
iulignes Romani nominis perficere potuere; 
non caftra Punica ad tertium lapidem vallata, ? i(U /, 
portarque^ollina: .adequitans ipfe Anmbal.Tan- culta, i 
co propius Carthaginem pomo Cato admouit: 
(aciiit D. adiri monuit.Vet.) 
Prolixus Idem,ncc non parum perturbatus in f‘ ctef q 
Hiftorica relatione Ficuum duarum Romanis fa- 
erarum: Quarum alteram Ruminalem appellatam 
dicit, eo quod fubca arbore Lupa Rumam,id eft r; 
manunam Romulo & Romo dederit:Alteram ve- u , 
rb Nautam , qu* ab augtire Attio Nauio Rora* 
incomitio quidem fata: fed ibi fpontd nata, vel 
illuc fponte tranfiffe credebatur. 
Quidamexiftimant Ruminalem Ficum didam 
quod fub ea pecudes xftatis tempore, frigora ca- 1 
ptantes: herbas ruminare confueuerunt : An Ta¬ 
citus per ruminalem arborem intellexerit, conji- 
derandumiquandoquidem longeua fuit arbor. Fi¬ 
cus autem breuiflim* vit*, THeophralto autore. 
De RuminaltFicu h*cOuidius. 
Arbor erat,remanentvejligia:quaque vocatur 
Roimila nunc Ficus, Rumina Ficus rrar. 
Cxteriim Ficis (Plinio) fuccus dulcis: odor nui- 
Ius : [quem reprehendens Seal, male eum ait ne- s ‘-‘bgt 
gare Ficui odorem:eft fane etiam ficcis odor, reer ' 
quamuis tenuis atque exiguus ] folia latiflima, 
maxtma & vmbrofiffima , Sc ideb fupra id po¬ 
mum, eidemque ferius folium nafeitur quam po- 
mum. infigne proditur in quodam genere Cili fZJfh 
cix, Cypri Helladis, ficos fub folio, groifos vero 
poft folium nafei. In Eaconico genere maxim* Laconi. 
fune. Inferiore Iui parte fertiliores funt Fici, ma- 
rifc*,Oneficritus traditin Hircaniafertilesadmo. 
dum cife Ficus,vt fint qu* modios cclxx. lingulx 
ferant pr*grandes.) Nullo flore exhilarantur,na- 
talefque pomorum recnrfus annuos verficolofi 
nuncio neque Fici neque Caprifici promittunt. 
Dixit tamen Plin. loco iam fupra citato pr*coces 
ficus cum venientium flore maturefeere. Nos 
flotem, vel flori reipondens aut analogum , ex 
Cordo prodimus. 
Difficile autem fuerit, fimul & inutile ,vtC*- ,, , 
falp. xftimat Plinianas Ficorum appellationes, 
noftris, hoc eft, huius feculi Italicis accommoda¬ 
re, vt Aphricanasiis,quos vulgi Hetruiia, Bru- Sra/dij' 
Iciottos vocat, inter nigras : Aratias, /eupotius/ w 
Auratias a colore aureo, inter albas iis, quas qui- 
dam Citreas cognominant, inter prxcoces : nam 
poft groilos pnmje maturantur. T/ci?.\ 
Diofc. pra:di(ftarum differentiarum nullas no¬ 
mine tenus tradit, /cd ij», hoc eft, Ficorum in 
in genere, Ficusfylueftris, Sc Qt.uoSwy Ttcmfyii 
-nvuo iopviot KcL>.xUflu\', Grolforum, inquam,quR: 
& nonnullis Erinei nominantur, vires eradit. Gro ' u 1 
DeFicu inter alia habet Athcniuslib. iii. Di- 
pnofoph.cap.3. Nulli quicquamconcederem in 
lermonibus ad Ficum pertinentibus, etiamfi fu- 
fpendi oporteret, quoniamFicubusmirumin mo- 
dun 
