'5+ HISTORIAE 
Ver eris. Hi(p. Uigo a:>no maduro . 
Lmfdcm arboris nominibus i nfignitar Cbatna- 
fic*& &a cum cius fructibus,qux ce humilis ficus, 
quam in ollis & hortehs ocnfilibus alunt. An 
vet o a vulgata differat ai'ter, qti&m magnitudine, 
nondum «allcrimus. Docti is. Medicus Chifilctius, 
apud quem in horto Vc-funtii vidimus [Ac apud 
D. Abbaten de pulchro fonte] Ficum nattam voci¬ 
tat. Denique nfritafmt.ipud Antiquoscommen- 
d.itione Fici^, vt Ac fecundum locum habuerit a 
vite : Et cius partes omnes peculiaribus fint 
nominibus dehgnatx. Infum lolium Op/sr pruri 
Grxei vocarunt propter eius afperitatcm quo 
conuoluto anguilla pileis facile detineri queat: 
. vndeadagium , rv itu) ty^vr ve,id eft, Folio 
•ficulno anguillam , nempe tenes ,dirigendum in 
verfutum aut verfatiicm hominem , quem alius 
arctiore nodo retinet atque Bnftringit Sunt 
qui exiftiment frondes etiam ficorum ea voce in- 
figniri. Ficulnus ramus, Pomi 
fundu vmbilicum. o/ <A' dmm ^ er w& 
oy.<p&?.c:'. Folliculus Fici, iicucifrumenti Varroni 
Gruma dicitur. Granum Ficarium, Frumentum 
frume tum phnio s ■Kzyy.pa.uts Theoph. & Gal. Germanis qui- 
bufdam Luy/en dicuntur, quafi pediculi, h foni- 
tu, quem eundem cum pediculis prcfli effi¬ 
ciunt. 
Prouerii'ut Produntur Ac prouerbia de Ficu. F icumpoji pt- 
Jeficu. fcem: Legumina pojicarnctn: alii tamen pro Ficu, 
Nucem dicunt , Gallinaceos Amantibus ficum ne fer t- 
to 3 Ajfentan nefio, licum, ficum: panctu, panem 
dico . 
F/r/fcr etra. Ficum atram infcclicem pontifices pusabant, 
fodicem, albam : tcftc Hermolao. 
Sed antequam reliquam hiltoriam pertexamus 
de C apnficj pritis fpeaalids quardam tradenda. 
F oli uni 
Trium. 
Adugtu 
RamKs 
Crude. 
F ion des. 
folliculus 
Gruma. 
DE CAPRIFICO. 
Quomodo /""'Aprificum , fylueffrem Ficum tradunt , 
differ. /ne V —yqudnivis [inquit Cam. ] non immerito docti 
Cupnjuus quidam difcrimenfaciantinterFicumfylu. &Ca- 
j^lutllrif. P :i ^ cum * Nos ' ta ccnfemiisi Sylueffrem clle 
J " t<i ■ ’ incultam, Ac vel natura, vel negleftu fterilem,aut 
catenus faltem, quatenus fructum non perficiat: 
Caprificum veru cam, qua: Caprificatur, qux ta¬ 
men Ac ipfa fylucftris lit, ira vt reipfa quidem 
conueniant, fed ratione tanuWrudtus Accul¬ 
tus differant. Qu;d? quod ne afatiuaquoque 
fpecie differat Caprificus vel ficus, fylu. quod 
ex grano fatiux n. fcatur Caprificus: vt dicetur i n 
progrellu. Hxc vero fentenciadiffin&ioris Ca¬ 
prifici, a ficu lyIueffri ipfius etiam Theophr’ eft, 
qui in z. de cauf.c. 3. de Caprificatione Ac Caprifi- 
co[quam n r.™ vocat,& Gaza femper Caprineum 
reddit ] locutus, ait: clle vero quxdam loca qux 
Caprificatione non egeant, abfurdum noneff, 
quippe qux tfempenem idoneam (nuy.nfdvjha- 
beant tam alimenti quam aeris. At humorem 
totum hoc genus (lub.eorum qux caprificatione 
egeat.) nimiumclle,velcxrpfis (ylucffribus,{x, if 
a-jtc.).' t(oy dyziar : ex ipiis erraticis vertit Gaza) 
conltat. Cruditas (dveft *J enim illa non nili ea 
de caula fit,-[nempe ob alimenti copiam j Aceas 
ergo fident caprificare , vt polEm permanere. 
Vides vt s.y.df mtclligatincultas ficos non 
autem Caprineo* r IdcAduit ii, «WJ**, ^<a. 
G ux lententia,Ac doctilfimi Scahgeri eff Ac vero 
1 i:eo f’hraffuna quoquena lentuc ftatnit, quam- 
iiis exldeiu 111 lequefctibus quoque 
PLANTARVM. 
videatur appellare : vt non temere Scaligcr,quo¬ 
nam igitur modo i- r nd(vat} 
Porro Caprificum longe validiorem tradunt, 
quam ficum : nullis fere vitiis obnoxiam, vt c- 
tiam fico infita groffos fuas tueri credatur : mate- 
lie flexili:nunquam vtin ca maturefccre pomum. 
Cordus Caprificum vrbanx per omnia fimilem 
d;».it: incultiorem tamen ,durioremque :grolTos 
feirc , quales vrbana ,fed nunquam maturelcefi- 
tes : liquore manare , quam latuia acriore, tam 
gnftu, quam odore: Dc ea Theophraff. paflim 
multa: ex quibus prxeipua hxefunt: E?nd:. t 
Caprificus feu ficus fylutffris incuijtevcrc ger¬ 
minat, montibus propria eff, fradus fuos non 
maturat nec perficit, fed ex putredine in iis parui 
gignuntur culices, qui alimenti gratia aduolantes Cui. 
al-os ficus appetunt, Ac crebro morfu aperiunt; 
hjnc fit vt feperfluo humore abfumpto , adaper- 
toque fruAtu facilius Solis admittatur vis, vr.de 
melius Ac a Sole, A; apropri.i natura vegetante 
percoquuntur,- quod nili fiat,grofll earum deci¬ 
dunt, nec ad maturitatem perueniunt. Atque 
liccipfa quoque racio cur culicesgignantunnenj- 
pe quiafrudtus maturari nequeunt: Ergo inter, 
uentu putredinis culices in iis gigni,vt Ac in cete ¬ 
ris putreicentibus folent. In hunc finem caprifici 
ramicum ipfis Olynthis ficis appenduntur, vt 
culicum opera ficus tueantur, nedecidant, fed 
maturentur, eo quo diximus modo. Aut etiam 
mxta ficos caprificos conferunt, vt culices inde Cap 
prognati prompte Ac facile aduolare Ac ingredi tio\ 
queant.In (amnio autem ficeti limite conferende, 
vnde culices ad ficos fecundo veto deferri queant 
In Italia autem non egent ea Caprificacione,quia 
(ponte heus maturantur. 
Laudantur potidlmiimCaprifici nigrx , Ac lo- 
cis oicx faxofis, quod tales permulta contineant 
grana Cuhcinusgignendisaptiores habentur ril. C “ : ‘ 
Lnx, verficolores dc lobuftx: qux minusaptx, 
albxfuntdc imbecilles. Vbi plurimus eft puluis 
ibi & plurima; validlflimxque Caprificus ut- 
eunt. 
Hxc fere fumma eft hiftorix Theophrafti de 
Caprifico & Caprificatione (quamuis multus lic 
Ac copiofus, m caularum eius peruefti^tioncj 
eamque paflim inculcet.) quam Ac Plin.°perele- 
ganter tradidit his verbis ; Caprificus vocatur d 
(ylueffngenere ficus> nunquam maturelcensjecl 
quod ip(a non habet, aliis tribuens : quoniam eff: 
naturalis tranfitus, atque e putreicentibus iden¬ 
tidem generatur aliquid. Ergo culices parit: hi 
fraudati alimento in matre,putri eius tabc.ad co¬ 
gnatam volant: morfuquc ficuumaebto , hoc. 
eft, auidiorepal^u aperientes ora earum.atque 1- 
tapenetrantes , intus Solem primo lecum indu- 
cui.t, ccrealelque (fcccundas) auras immittunt 
ioribus apertis. Mox lafteumhumorem,hoc eft, 
lnlantiampomi.abfuraunt; quod fit dc (pontd! 
(natura: vi, (ed longiore temporis (patio) ideb- 
que Ficetis caprificus permittitur ( permifeetur 
D.) ad rationem venti , vt flatus euolantesin FU 
cusierat, Inde repertum , vt illatx quoque a, 
liunde , & inter ie colligatxinucqrentiirlico: 
quod in macto folo & aquilonio non defidera- 
cur: quoniam (ponte arelcunt loci fitu, rimifque 
eadcm,qu.T culicum opera, cauli petficitmcc no n 
vbi multus jauluis,qu6d cucnit maxime frequenf 
t.vtaappofita. Namque dcpuluen visliccandj, 
(uarimque laiftis ablorbeitdi; qux ratio pulucre 
& capuficat.or,e hoc quoqueprsftat , ne decri ' 
dant, r.bftimpto humore tenero, dc cum quadam 
rragjluacc poudcrolo. 
Ex 
