LIBER II- 
Lichenri appellant, rha radis & Condilomatis ! adftriflgeris elle falct. AIioqui dicere Diofeo^i- 
niircvri lem. dem cum refpcCbu ad alia Pruna dixille , hoc 
APrunis, inquit, Tragus , <cftate potiffimum iplam adeo ridere eft rationem : nam quod mi- 
At ignito menfe (quod tum Dyfenteria grailari nus laxat cceteris, tamen laxat, quis limus di- 
fere folear) abftinendum fuerit. Pruna arefadta , cct adftringere ? Nili forte id per accidens pre- 
& tofta , aliquanto funt ficcioris natur* , quam lient, ad quam rem fola experientia dijudican- 
reccntia, inter qu<e Damafcena & Cereolamaxi- dam fulHcit. Contra opinionem vulgi ita fentit prmM 
i ne commendantur. Quo fit vt in coquinis ma- \ lo.m. lacob. Federer Cnirurg. Med. Friburgiin 
gnorum dominorum fuum quoque iampridem iBrifgouia de Dyfenteria anni iro-n Vulgaris eft fc ntcr ,a m . 
obtineant locum.Ex his enim cclcgmata compo- phantaiia fructus hortorum & potiflimum Pruna, 
copiole comcftaieiuno ventriculo , generare Dy- 
fsntcriam: Quandoquidem multi Magnates , 8 c. 
infantuli, puerpera* & alij nonnulli , qui non 
comederunt pruna, dyfenteria corripiuntur,quin- 
tationibus nodurnis conficiuntur. 
Seplafiarij maiori cum emolumento illis vtun- 
tur, vt qui ex his Eledt narium Diaprunum appel¬ 
latum conficiant, quod ad omnes calidas ik lic¬ 
eas febres vnice facit, quippe cum humedandi j imo eorum cfu curati. Clarum cll diuerfis tem- 
& refrigerandi vi polleat. Crediderim magna illa 1 • ° fl r' 1 .' ' 
Pruna, qux autumno maturantur, & Germ. 
0 d;aafi : pflaumcn & (Cros Kofpflftumen Lat. 
Afinina nuncupant , arida vino bono & dulci de¬ 
cocta ac vfurpata, calido & ficco ftomacho pro- 
delfc , cumque fi durior fit emollire. Homines 
tenuioris fortunae arida Pruna viua aqua mol¬ 
liunt, ijfque in calidis affedionibus ad reftin- 
guendamhtim <Sc calorem vtuntur. 
Cornarus Diolcoridis patrocinium fufccptu- 
rus contra Galenum his infitverbis: Miratur Gal. 
Diofcoridem dixille quod liccata alnum liftunt, 
quum etiam ipfa manifefte illam fubducant, fed 
minus, quamHifpana. Quando vero etiam ipfc 
Gal. pruna in communi ventrem fubducerc dixit, 
recentia magis, licca minus: poteft & Diofc. Da- 
mafccna ficcata,id quod miniis praeftant, omnino 
non prxftare dixirfe , fic contrarium cius dc 
ipfis pronuntialfe: maxime quum Gal. Damafce¬ 
na magis aftringcrc dicat , quam Hilpana , qua: 
Catalonia hodie a regione appellantur, & ad ad- 
ftringendi vim infuper accelIerit afficcatio. At¬ 
qui non videt Cornarius cum lito magis & minus 
annum re - 
poribus &: annis gradatum hunc morbum, in qui¬ 
bus non erant Pruna vlla, tk hoc anno 1607 , in 
quo pauca fuere Pruna aut alij fructus cum nu¬ 
cleis.Item laudat in uictus ratione tum ad prqcau- 
tionem ,ttim ad curationem , etiam mane iciu- 
110 ventriculo Pruna , qua: vocat - 2 Jromatifd>c 
jfyerpffaumen. 
His lubnedtamus Hiftoriam quam tradit 
Schenckius I.4. Obf. 154. Mulier e pago 25 er* 
ivalbt me accedit, cuius uenter adeo intumuerat, 0 py m j. er 
ac fi gellaret fobolcm, aut aliquam molam diu¬ 
tius retentam: fluxum j.ienftruorum per anni 1 
fpatium non viderat. Ego conlideratis omnibus 
accidentibus , erilium dc compadum languinem 
monftrofum clle in caufa putaui. Exhibui dige- 
ftiuum, & pilulas purgantes tam intelliua ,quam 
vterum. Hinc illa beneficio alui tantam copiam 
nucleorum Prunorum domcfticorum, qua: ante 
annum comederat, egeflit ,vt omnibus qui aucli- 
ucrunt hoc impolfibile vifum fuerit, illam tam 
diu viucre potuillc : reiedis nucleis fluxus men- 
ftruorum rediit, ac tumor remifit, tandc.nque 
Wefu- 
bene valuit, cum antea femper cum morbo con- 
neutiquam Galenum cum Diofc. conciliari polle: flidaretur. Lign i ut . 
' • -•— — .-.r... c. l: .. i Pruni lignum vulgo operariis ad tornum, ad 
Sclopctaru thecas & ad cultroru manubria expe- UgHt m iffm 
titur: idque pulchello mangonio prxpararc 110- gomum. 
runt, vel cum lixiuio decoctum , vel cum calce 
viua ik vrina aut lixiuio affuio maceratum,ad ele¬ 
gantem rubedinem , li natura non habeat,redige¬ 
re. Ex tali, pulchella vteniilia parari folent ab ar¬ 
tificibus. 
quod ille comparatione ca vfus fit, hic nequa¬ 
quam. Nec magna fubtilitas ineo, dicere, id 
quod minus pra*ftat, cum co quod omnino non 
^radiat, quomodocunque conuerti polle. Minus ■ 
lic dixeris Rhabarbarum purgare , quamTurbc- : 
thumaut Aloe , idcoquedici pofle, omnino non 
purgare , quod nullus proculdubio vnquam fana: : 
mentis concelferit. 
Matthiolus Galenum tuetur contra Diofc. e- ( 
iufquc patronum Brallauolum de Viribus pruno¬ 
rum laxantibus.' Refragatur namque Galeno 
Brallauolus, quod non animaduerterir Diofcori- 
dem de Prunis Damafcenis iiccis loqui, qua’ prx- 
terquam quod licca fint, gullu etiam acida , & 
adftringenda percipiantur. Qua quidem in rc 
Brallauolus fane hallucinatur. Non folum enim 
Pruna D.amafccna licca, fed plurima alia medica¬ 
menta fimplicia & adllringendi & dciiciendx 
alui uiribuspradita funt,vt puta,Tamarindi, My- 
robalanorum genera,Rlubaibaium,qux primum 
aluum laxanr, deinde adft ricta tn relinquiit, quam 
prunorum facultatem etiam Gal. agnouit.Quarc j 
cum loco citato Pruna Damafcena ficca aluum j 
ciere tradiderit, eadem tamen etiam aftridtoria 
vi pollere alibi faflus elt. Bralfauolus vero Ga¬ 
lenum infimulare videtur, quafihxc nefciucrit, 
quem tamen Icimus in decernendis fimplicium 
viribus, omnium quotquot dc carc aliquid pro¬ 
diderunt nafutiflimum tuillc. Poliis &. hac ra¬ 
tione Diofcoridem cueri, quando Damafcena 
aluum adftringere dixit, de ficcis tantum (vt i- 
pfcmct fatis fc cxplicat)ideoq; ad faporem & ma¬ 
ni fcftam qualitatem potius rclpcxille, qualis fere 
Tom. I, 
PRVNVS 
R B O R 
fruticofa Defcripcio: 
eft Prunus fil- 
ueftris, fepibus 
notillima, radi¬ 
cis multiplici 
reptatu le pro¬ 
pagans , multis 
ramis donata, 
Sc minacibus 
fpinis horrens, 
cortice fubpur- 
purco&cincrco. 
Flores ante flotii. 
folia cx ramulo¬ 
rum tuberculis 
profert confer¬ 
tos , niu.o can¬ 
dore infignes, 
teneros , ama¬ 
ros , odoratos fi 
fepes ijs refei- 
R 
