LIBER Villi 
dem ctfc Plinium lapfiim fui (Te, claram in Italia 
experientiam : fiquidem Taxi foliis, non Fraxini, 
iumenta non ruminantia necentur. Quinimo 
hanc falutare proflare remedium lethalibus fer- 
pentium venenis : quibus adeo inimica fitFraxi- 
nus, ut ne matutinas quidem occidentefve um- 
bras,quamlibec ipatiofis,ferpentes arboris huius 
attingant. Miraque natura; benignitate,priuf 
qu^millarprodeant, florere Fraxinum. Quo ar¬ 
gumento fretus , errorem Conflamini facile k 
quovis materia; medica; fludiofo, dete<5fcum iri 
concludit. Alit fi (inquit) fuam ipfius ignoran- 
\tthex~ r' am & errorem cognoflere cupit , alat 
m. finim equum aut afinumFraxineisfrondibus : id 
fi fecerit, fui erroris atque Plinij palinodiam re¬ 
cantabit. Quod fi plura a nobis doceri non dedi¬ 
gnabitur , firiat devoratis a quadrupedibus Fra- 
rT eace tto fanari, quz Taxum fuerint de- 
pafta. HscMatth.adRob.Conftantinum. Etfa- 
jrum nequi diligenter Plinij verba perpenderit , & 
cum Theoph. verbis, qu$ de Taxo edidit,con- 
■xdt(U tulerit,facile indicabit Plinium,quod einontif- 
que adeo cflinfolens , vocum utKias, Scuftofeu 
fimilitudine deceptum,utdc Matth. ex¬ 
perimentis aliorumquc nifiil amplius dicamus. 
I robandum fuit Conftantino , non elfe 
Fraxinum. Et,fi non agnofeit affinitatem inter 
has voces o^iha.% : at agnofcaf , inter 
, cuius vocis nc meminit quidem. 
Accedat quod Hcrmol. Ruell. aliique doctillimi 
viri,Plinij lapfum agnoverint. Parum itaque at¬ 
tente Plinium de Fraxino feribentem perpendif 
fe videtur Rob.Conft. dum eius errorem non a- 
gnofeens , novo errore pro defenfione cumu¬ 
lavit. Sed de his plus fatis. 
Pergit Matth.in viribus. Humor qui refudat 
urendo Fraxini lignum, mixtus cum pari ponde¬ 
re fucci Cyclaminis Scylla: & Ruta?,ac nomini fi- 
^ as ' muldecodtus, valet ad fiirditatem, fi eundo cu¬ 
bitum ponatur in aurem fanam, ita ut .eger dor¬ 
miat lupra lanam. Si fit in utraque aure furdi- 
tas , ponatur in aure minus affeda. Aquaex- 
tradta cx lignis per dcfccnlum,ablato oleo, mixta 
( cum aqua Violarum, tollit ruborem & puftulas 
itf*. . l^cto^io corticis ramorum fiimpta per 
aliquot dies, imminuit humidum Iplenem. Lin- 
jf,. gua avis vtilis eft in potu pleuriticis & ad provo¬ 
candam urinam. Efa cum Piflaciis , nucleis Pi- 
«v. neis iSc faccharo iuvat coitum. Si colligatur prin¬ 
cipio Novembris, exficceturinfiirno,& eius pul¬ 
vis detur cum vino, plurimum confert adverfus 
nt4m f enuin calculos. Singulare experimentum con- 
, tra calculum. In minutas taleolas concifie Fraxi- 
ir rim. nifiunuintur M. ij.quibus affunduntur vini albi 
• Citi, lib.iij. ad tertias coquuntur : per linteum colati 
■ iuris Cyachus in quo tenuiflimx ferratura: Fra¬ 
xini drachma infula fuerit , bibitur nnane cali- 
ilculi du x s 0( ^ 0 diebus continuis : Pnefervat a calculo 
diu : quod in multis experientia verum compro¬ 
bavit. Cinis Fraxini cum aqua miftus ,fcabiem 
Sm . ijbcu profligat. Recens cortex vulneri recenti 
fuperligatus, ita conftringit, ut futura non fit o- 
pus. Coquitur eius cortex in aceto , quod ex 
ltf . lpongiacalidum ventriculo adhibitum-, vomitus 
compefcit. Idem in vino rubro coquitur , quo 
j eri*, utilior foventurdyfentcricorum ventres, 
w. Quamvis autemDiofc. ligni fcobem potu Ix- 
thalcm credi tradat, elfe tamen feribit Ca.Talp.’qui 
G«j*. eius decodo utantur vice ligni Guaiaci , foelici 
\ ‘*' fucccflli. Eiuscortex internus aquam , in qua 
■ctei maduerit , coeruleam reddit , quam apponunt 
Gallinis,ciim morbis vexantur,eodcm tefle. 
Loquela deficiente corticem Fraxini Iingux tsjmU 
fupponiiubet medicamentarius liber Wirtem- de i icteni 
bergicus, Sc reftitutara iri promittit. Magnum fa- 
ne remedium , fi verum & probatum. Fraxino - , 
Spleneticos, Nephriticos, & Lue Venerea affe- 
dos flio curatos, inquit Lob. Qui igitur lintra- Luetytne . 
menta venenum ? fiquidem ipfa adverfatur ve- re,l ‘ 
nenis. An quia corpori non venenato imprimit 
illam qualitatem , quam in venenum exertura 
fuit. Siquidem Cantharidibus hxc perquam gra- Cdrh4ridet 
taeft: ut pote inqua nafcuntur, viditant& mo¬ 
riuntur. Id vero,uti de Iunipero dicitur , ramo¬ 
rum alperitate polfe interimere quofdam , qui 
noxam non fentiunt ex decodo. Corticis radicis 
cinis nodulo exceptus cauter ij potentialis lup- 
plet vicem madefadus &impofitus: indeque fo- 
raminulum contradum referatum , immilfo He- 
derxfolio , fovetur. Corticis, feminis & folio- ~ ,• 
rumdecodum fiurditati fuflitumedetur, occulta ur “**' 
proprietate. Sal Fraxini fudores movet urcti. fr*xi- 
cis mixtus: medicamentis autem purgantibus, fe- n ! * d !*** 
rola evacuat, ftimulofque agit. In immani 'illa "“t.n, 
pelue Lugdunenfi , ubi ego Banh.medicus ordi- 
narius urbis ftipendio detinebar, obiervavi quof 
damufos Fraxini cortice ad potiones fudorificas 
pro pefce correptis. Ad reddendos capillos pul- 
chros Cento medicamentorum VVrrtembergi- 
cus lubec accipere menfe Aprili Fraxini gemmas 
& folia, cad^mque ficcata & pulveri fata, quanti¬ 
tate medij ovi slinceo involuta macerare m lixi¬ 
vio , quo pili abluantur. VIum Fraxini ad fti- r „ZZ'° 
pandas vites diximus in cultu ex Colum. Virgil. 
& Tudes commendavit: 
Fraxineas aptari: fuin furcafque bicomes: 
Nempe Vitibus. Nec mimis hodie in uitis ve- 
nieferendainter vices, quamvis facili i geiula:- 
datur,& minus duret Acere. Verum quiaFacilius 
provenit Acere , & quia ferpentes eius umbram 
refugiunt , ut etiam Aug. Gallus non ignobilis 
Genponicus Italus teftatur, & in Italia; locis qui- 
hilfdam Vitibus adleritur, vel potius Vites adfe- 
runtur huic, ut ea luftineantut, quod & Cadalp. 
teftatur. 
Sed & folii ac fiondes hodie in qttibufdamlo- 
cis in ufu funt ad iuftcntandas oves Sc capras;ipe- 
ciatim prope Acidulas Vlmeniium,Fraxini paf 
fim coluntur in eundem ufum. Priufquiro de- 
cidantfolia , frondem decerpunt & prxiecant, 
fafcictiloique conheientesin hyemem (iccatos re¬ 
ponunt. Quo tempore iis rodendos Sc devo¬ 
randos iulpendunt, id potriliinrlnr cercio quoque 
anno facientes, ficut & de Coryli ranns ,uti-nos 
oblervavimus. 
Porro tantus eft materiei ufus , ut Fraxinum 
pra; aliis copiofiflima; materia: caufa naturam gc- 
neraifc , feribere non dubitaritPlinius : quippe 
qua; obedientiflima Iit in quocunque opere, 
tandiSmque pro haftis Corylo melior , Corno 
levior , Sorbo lentior. Eft fane Fraxini li¬ 
gnum tenaciffimum aeduriffimum , obquas do. 
tes & ad haftas expetitur, huicque longitudine, 
reftirudine non aliud lignum prxferri , nedum 
conferri poteft. Ad ephippia & fanifas confi¬ 
ciendas paflim expetitur, maxime in Anglia, Hy- 
bernia& Scotia. Abacis, menfis, cochlearibus, 
poculis conficiendis commodiffimum. Denique 
quicquid ex ligno fieri debet, ita ut lubtile , fa¬ 
bre faftum etiamque iorte elfe debear , ut ma¬ 
gnam vim fuftincre queat, non melius ex alio, 
quim exifto parabitur. Vtuntur & ad Rhedas 
& fimilia inftrumenta. Ex radice pugionum ma- 
I nubria fiunt, prjfertimfylyeftris, qua materiar 
H: 
