Manna 
liquida 
plantts no 
rum nos 
habere 
w historiae 
tii Mannam inftar roris decidere fupra folia ac 
ramos nonnullarum arborum : nec non luper 
herbas & lapides , 'a quampluriims rufticis nec 
paucs nobilibus intellexi mus: verum adeo no¬ 
xiam ede retulerunt planus luper quas decidit, 
vt protinus earum foi.a marcefcant. Hanc vno 
otefatentur oes fuperumverfas indifferenter ar- 
bores,plantas feti herbas ac lapides cadere , us in 
redonibus , in quibus decidit: quam tanquam 
nullius vfus.pamifacientes,numme coUigunt. 
r Tereniabin antiquorum quod de calo cadat 
imin j*«- minime habere videmur. Altomarus fane neu- 
‘ trum Tereniabin,hoc eft, nec coagulatum nec li¬ 
quidum in Regno Neapol. cadere putat, aut val¬ 
de exiguum, idque ranlsime ,& non quotannis, 
potilsimttm concretum & coagulatum. Ltqu - 
dum vero aut non omninb repenti, aut,li quoU 
repetitur, quod nonconcrefcat.vtt diflum .id 
non elte e.ufdem fpeciei ac facultatis ,cuius Ara¬ 
bes Tereniabin clle fatentur,neque eiuldem no¬ 
tas habere. Trad.tque prxterea.eos qui coagula¬ 
tam Mannam colligunt, tanquam inutilem eam 
dcrelinquete,eamque fegete^ , m quotquot inci¬ 
derit,piotinus tabe quadam , veluti rubigine pe¬ 
rimere., quod fane nequaquam de Tereniabin 
Arabes fcripserc. 
Manna, Rob. Con$. in Lexico duo Mannx genera 
gr*n*loJ", annofeit : Granulofitm , vt vocant, ve potius gra 
nofam cum Plinio,cui purgatrix vis meft, vt Cal- 
. quod Mafticha: (imilis,in offic. Man- 
nam Maftichinam dixere. Alteram liquidam, 
nunc etiam voce tamen prifea Tereniabin mA- 
rabia nuncupatam. Vtramque ex arboribus le¬ 
ni ait,(ed concretam cantum afferri: Etliquldam 
praecipue illud clfe A» H.ppoc. quod 
C'ir„ur: Quercubus infidere exancontateHeliodi Iheo- 
Mcl Hi[- pteaftus dixit , & quod S v <rl{*M & toft/iai K 
f,c - vocatur. Apoll. rad.,. fupra tn- 
Or„n,.li. pheram Perficam : Ad nos, inquit, tru Manus 
generaafportantur. Vna ex Orientalibus locis, 
altera ex Calabro folo : tertia ex Brigancio. O- 
rientalis duplexvifitur: altera Mafticluna : altc- 
OUr». ra Bambacina. Calabrica triplex: de quibus poft- 
E rigant i- ca . Eiufdcm iudieio abfolutc nullo pacto dici 
n^teft, aut Manna, aut Tereniabin, hoc liqui- 
fZT dum vt mei concretum, illud grumofum aute 
tltlu. contra,vt Brafauolus rufeh. & Matth. d.verfimo- 
nflex. de lentiunt. 
Garcias quinque videtur ftatuere Mannatge 
A/l ., Clu i- m C ,ar 
PLANTARVM. 
bricnfi : nunc liquidior melli fimilis , quod Grar- 
cis Aeromch vocatur, Mfl aereum , Mcl rofei- Aeromclt, 
dum :dc quo Gal.Theoph.Plin. Verum, vt Gal. 
Elxomelitis non meminit, (ic Diofc. Aiiomelitis, 
quamvis vtrique tribuatur vis purgandi bilem & 
cruditates. Sed deElxomelite alio loco i nobis 
traditum, ldern Cxfalp. ftatuit Mefucm & Avie, 
nomine Mannx quodeunque genus intclligcrc, 
quod Mannx eadem tribuant ,qu;c Serapio Te- 
reniabin : apud quem hx voces differre viden¬ 
tur ,cum diverfis locis agat de Manna&Tere- 
niabin: Mannamque eam dicat, qua; in grumos 
concreta : Tereniabin vero illam , qux fimilis 
. , I.. ^ 1 1 _: _illud 
cunucia . —.- ' -1-7 , An Manna 
Melli. Sed hxc parvi lunt momenti. Illud 
Quinque 
gener. 
Manna ge- 
nere, i.ex vfbeque provincia. 1. Qux 111 Car¬ 
duis. ?. Calabrinx funilcm. 4 - Calabrinam. 5. 
Melli fimilem. Ex quibus colligitur.eum Man¬ 
nam Calabrinam a Calabrinx (muli divellam a- 
gnofeere: Simile namque non e(hdcm,&in o- 
rani fimilitudine aliqua diuerhtas. 
_.. Cxfalpinus apudlndos plura Mannx genera 
effc tradit , qux nequaquam ferantur ad nos. 
,,d“. 1. Quandam tradunt ex arboribus deftillantemto¬ 
ris modo , vtribus colledam ,faporefau. Mellis, 
quam Siracoft vocant. Alteram granulis C011- 
andrilimilibusaddenfatam, colore tuffo,quam 
ex capitibus Cardui cuiusdam decutiunt :& Te- 
Ttnialn* vocant. Tertiam grandioribus g c- 
bis, vtplurimum foliis admixtam , fimilem Can- 
brienfi , quam magni faciunt . Quartam Mellis 
albi purgati fimilitudine, qua: cito corrumpitur, 
nifi vafis vitreis condatur, quibus ca gens ca- 
Colligitur, eodem notante , &apud Italos in 
J .‘ L .. - ^ .nt.-iil ■'"ilvnc .1/ nro- 
IVJLCiu. Otu 114.V. piM .n... ...-- cjua^tirr.ut 
potiiis difquirendum, an Manna qua vtimur nt j; t , n terge~ 
inter genera Mellis aerei , an proprius fuccus nera Mella 
rraxini & Orni? Id contendere nituntur qui- aere *- 
dam cx recentioribus. i. Quoniam Ros pro- 
mifcue fuper omnes plantas, lapides & terram 
decidit. At Manna Calabrienfis foliimin Ornis 
1 & Fraxinis reperitur,idque no in omnibus,led ia 
j quibufdam. Prxterea, quia Manna ea ex vulnere 
i arboris emanat : Ros autem exterius ex Aere 
adhxrct; Sicut & experimento liquet: linteo e- **j n enmn ' 
nim arbori fupercxtenfo , quod rorem cadentem 
1 excipiat; reperitur nihilominus Manna cx arbo- 
; rc emanans , nulla autem in linteo. Tandem 
quoniam multum differt ^ Manna pr.xdidla, ro¬ 
ris concretio in mellis fiiblfantiam : ros enim fri¬ 
gore no£tis concrcfiit : ac Sole aut alia cali- 
clitatc aduentante, folvitur, ut putant: Manna 
autem noftra, ut fuccus, concrefcit b calicb & 
ficco : meridie enim colligunt magis denfatam. 
Hxc 6c alia huiufraodf funt, quibus Manna 
noftra & genere Mellis aerei, Manna Arabum 
explodunt, ac Fraxini &c Orni propriam quan- 
damlachiymamcenfenc. Sed dc Manna noftra 
& aliis differentiis poftea Ipecialius. Nunc e- 
nimgeneralia tantum perfequimur. Pamphilus 
Herilacusdc aquarum natura.l.i.c.7. Rosinquic, 
in aliqua regione condenfatur in Mannam, vel m 
mcl roris. Item cap. 15. Circa procreationem j 
Mannx & Meliis roris diuerlx funt opiniones 
Pbilofophorum: Hanc veritatem puto, vna cum 
vaporibus commifceri terreftre ficcum, pro ma¬ 
teriali eorum caufa,non vno modo : vnde diver- 
fa compofica producuntur : in meile vero craf. 
lioris, commi Ilio hxc, non eft congelatio , led 
coaguhtio.NonigHorarcauten»dccec Mannam,^./- 
quxltalis in vfuclt,vcjilunmum non effeiorc dc 
coslo cadentem : fed fadlitiam, vel gummi quo cummi 
colligitur in Orno & Fraxino circa Romam & in fraxmt. 
Cseterum Adverfatia de Mannx origine fic M * nnM * 
v^XLCLun* iiu.cu»». — - 0 miniis pro 
ftatuunt. Eximium fane natura: opus, ac niira - i" eco g„,t^ 
. .. 1 _U.'. ...hJom hn/inn( .an. “ 
'Gtracojt. 
Cardum 
feu Tere, 
ntabtn, 
i folsps ad¬ 
mixta . 
Mellit f> 
Manna A* ^Oillgivui, cuui..» — - , r 
yennim d«. Apennino diebus canicularibus & ferems pro 
f/«. Kiifcue in plunbus arboribus, fcd prxcipuc in 
Qucrcn,^Salies: nuncconcreu , (inulisCala- 
ltatuunt. LMI1UUU1 uiu. — - becogr.ua 
bilicacis plenum: ncc valde vt iidem tradunt, an -f m ,jj e fr i. 
tiquis notum. Indicio eft quod paucis Sc vacri-///'- 
lancibus verbis illius meminecint, nec quantum 
clfec ad purgandam lalubritatis monuennr. ^ ^ ( 
Thcophralt. fiquidem cx Hefioao & Anftotcie „4 ^Tki 
fuccum mellitum ex xchere Quercubus (ive Ro- cph. 
boriillapfam putat : qualem Galenus ptoventu ■ 
portencofo c Libam alboribus excuffis memo- g d 
rat, ScCelfus Syriacum Mei vocat : qui omnes 
( prxterquam experientillimus (cncx Hippocr. Cedrina* 
qui non aereum fed Cedrinum mei vocat) per- Mei Wft 
(uafi fuiffe videntur aliud effe Man na iltud, quim 
roridum ex humoinatherafubvedtum incerdiu, __ 
vi & calore (iderum, vapidum (piricum, qui re- 
duce noifte occurfans frigori liquor reduus , 
quali ftillatitius (actus , arbores , telluremque Iftftru. 
rurium , hons antelucanis prsfertim irrotet. 
Quam 
