LIBER 
Inquifiturus autem an fit velat ros quidam e 
ccclo cadens , ficut ea, de qua Arabes memine¬ 
runt, vel di diarum arborum fuccus humor feu la- 
'e re- , ficratiocinatur. Quacunque cx acre ile- 
ac ~ cidunt, in quacunque regione ac quovis loco, 
fion fpeciatim fupra unam rem determinatam il¬ 
lius regionis feuloci,fedindifferenter fiipraom¬ 
nes ibi exiftentes rationabiliter cadere debet, 
Sed Manna hxcnon n ifi in Fraxino & Orno re- 
peritur , in exteris vero arboribus, hqrbis & la¬ 
pidibus eiufdem loci nequaquam, ut colledto- 
res teftantnr. Igitur non generatur in aere, ne¬ 
que e ca?lo cadit. Et per confequens non eft 
eiufdem fpcciei cum ea , qua; e coelo decidit. 
,oz ' Deinde: Eadem Manna , quotannis ex iifdem 
colligitur particularibus arboribus iam fupra 4© 
annos, vc colligentes ea fatentur, ita ut non de¬ 
line , qui eafdem arbores emant, tanquam lingu¬ 
lis annis hoc producentes ve&jgal. Siintque eo¬ 
dem in loco & eiufdem eri.nn fpcciei arbores 
nonnullx, fuper quas Manna hxc non reperitur. 
Igitur e cceIo non cadit, nam,qua; maior ratio 
reddi polfet deunaquiim de altera , prxfertim 
eiufdem fpecici arbore, eodem in loco exiftente, 
aj:per plurescontinuos annos eam producente, 
fi e cceio caderet? nulla fane : quamvis in uno 
plantarum genere magis quam reliquo quxdam 
afferri poffit apparens ratio. Prxterea li Man- 
oa cacleftisfeu aerea pro fua generatione , pe¬ 
culiarem quandam ,uti di dium, cceliconftitutio- 
nem requirit: ita ut calida & ficca prxcedat diur¬ 
na aeris temperies, nox vero fequaturper xfta- 
tembene frigida, (etenimxltivo tempore po- 
tiflimum generatur) rationi confonum eft, non 
qualibet die , fingulifve nodbbus etiam xftivo 
tempore generati poife,fed raro admodum,que- 
4. madmodum & liquida,prxferrim in Calabria. Ad 
hxc, Man na qua utimur, qux quidem in Fraxino 
6 c Orno colligitur lingulis diebus, Canis prxfer- 
tim tempore , aut paullo ante, in iifdem repe- 
ritur, modo phivix , prxfertim magnx, aut ven- 
coru vehementia non adiit. Igituraerea non eft. 
Amplifis, fi aerea Manna de genere eft mellis 
vm 
m 
nilam: proinde neque etiam aqua; lobus , fed 
aqux & terrx elfe. Item fi k Solis calore , 7» 
ab Aquilonis frigore 5 hxc, qux in Fraxino & Or¬ 
no repetitur Manna non lolvitur, nec liquefit, 
fed potius concrefcit, duriorque efficitur: ficut 
eam colligentes alferunt, meridie Soleque ma¬ 
gis edente, aridiorem, candidiorem,magifque 
concretam & coagulatam efic : & colledlam iam, 
ubi humidior fuerit, ac liquefieri cosperit,Soli ex¬ 
politam, albidiorem durioremque reddi : quis 
vnquam afferere audeat eam a cceio fuilfe delap- 
fam, atque ex concreto roregpnitam? Cuin pix- 
lertim quxeunque a frig ore concrefcunt feu coa- 
gulantur,a frigore liquefeant,ut idem tradit Arift; 
Quinimo Manna hxc ab aqua folvitur atque li- 
quefeie , ucindiesobfervamus, &eamcolligen- 
res teflantur: pluvia enim fuperveniente , con- 
feffim folvitur & evanefeit, ut primis Auguiti 
imbribus ingruentibus obfervatum eft: fequinir 
itaque ii calido&iicco, hoc eft, ab igne aut igni 
fimih fu ille coagulatam.Ergb non erit aerea.Nam 
quxeunquefuntaqux,inquit Arift. noncoagu- 
lanturabigne:folvunturemm abigne. At vapor 
aqux fignum eft,eodemtcfte : eo enimeonfi- 
■ftente, eft aqua, ut inollaru operculis videmus. 
Cum itaque non ab igne,neque iiSole ,fed ab 
aqua lolvatur atque liquefeat Manna hxc in Fra¬ 
xino & Orno duntaxat reperta, coaguleturque ac 
dmior reddatur a calido , demonftrative conclu¬ 
ditur, eam non elfe de genere roris , nec ex con¬ 
cretis a frigore vaporibus genitam, neque e cceio 
cadivam fi falcem prxdiclis Arift. rationibus ac 
fundamentis fides adhibenda. Adde qu6d,vt 
huius Mannx copia maior generetur', contraria 
requiratur particularis aeris conftitiitio ab ae¬ 
rea : nam fi eo tempore, quo emanare confue- 
vit, dies pluviofi prxcellerit,&frigida quodam¬ 
modo ,fcquactirque admodum cahcla & ficca al- 
teiaaut tertia, maior, ut aiunt , iifdem arbori¬ 
bus quancitascolligitur. Quaitidem rationeae- 
rca feu rofeida elfe aon poterit- 
Quod fi quis rationibus deftitutus , ad coecas obiefha db 
& occultas caufas confugerit , inquiens,caufam Utttmr. 
rofeidi feu aerei, a frigore» uti didhini, concreti: j ob quem Manna hrcin Fraxinis' & Ornifd“uma- 
cum mei lolystur a calore,ac coaguletur;! frigore: | xat repetitur, eile earundem arborum proprie 
remiinir nuonpiHpm Mmni Urioolo __ ..._ . 1 1 . . * . r .. 
. vi, . . ' p ;-fcw.v. , -«u , cuc caiunucmatDorum prop 
requitnr quudeadem Manna,ifng.do,tanquam j cateinquandam, obqiram ad feipfas magis 
contrariocaunsliquebiitionis coagulari debeat, j eant, trahantque huncfuavemliquorem"] c 
lolvi vero-a calido. Cum vero in ea, qux in Orno cadentem, r Illam rn>rprt> nrknroe nnamaL 
vero in ea, qux in Orno 
de Fraxino reperitur, contrarium eveniat, nam a 
calido 
alli- 
celo 
cadentem, quam exterx arbores, quemadmo- 
, . * a - dum magnes ferrum ,Scfuccinumpaleam: Di- 
, 1 dunor ht atque coagulatur , ab aqua j cemus: cur hxc proprietas non cuilibet parcicu- 
vero folvitur : neceflario (equitur eandem ; r ' ■ 
dc natura acrcx & mellis rofeidi non elfe. 
Quod fi quis dicat: non modo a Solis ca¬ 
lore Mannam in his arboribus repertam concre- 
fcere & duriorem reddi, verum etiam & frigore, 
ut cam colligentes diu obfervarunt: aiunt ete¬ 
nim nonfolum a Sole, verum etiam a frigore, 
Aquilonevidelicetmodice flantein no< 5 te, eam 
condenfari ficcioremque reddi: Dicimus nos, & 
‘ hac etiam ratione probari , eam non efte ro- 
xem e cceio cadentem.Nam hic cum fit aquex na- 
turx, a frigido duntaxat coagulatur. Quxeun¬ 
que enim funt aqux (inquit Arift. lib. 4. Meteo.) 
nort coagulantur ab igne : folvuntur enim ab 
igne : Qux vero communia funt terrx dc aqux, 
dc ab igne coagulantur , & ^frigido , utipfeait: 
quoniam ab utnfque incraflanrur, recedente vi¬ 
delicet & evaporante humido, diverfa tamen ra¬ 
tione. Cum itaque coaguletur,& a Solis calore, 
& ab aquilonis frigore, hxc qux in Fraxino &Or- 
no reperitur Manna, neceflario fequitur , cam 
nec vaporem nec rorem efle 9 aut ex eifdein ge- 
Tom. I. 
lari eiufdem fpeciei arbori conveniat? Nam ut 
cuilibet magneti acfuccino datum eft, ferrum & 
paleam trahere, itafane& cuivis Fraxino & Or¬ 
no hxc facultas tribui debet. Atqui per multos an¬ 
nos, cofque contin uos obfervatum eft,in una re¬ 
gione eodemque loco quotannis determinatas 
quafdam Fraxinos & Ornos talem in fe conti- 
nuifle dulcem liquorem: quafdam vero alias eo¬ 
dem in loco exiftentes, eiufdem maatiitudinis, 
ciufdemque xtatis nequaquam. ObfSvatu prx- 
tereadiverfx magnitudinis ac xtat^auafdaparti¬ 
culares arbores iam di6tarum,eod®nque in loco 
confiftentes , non tantum quotannis eiufinodi 
dulcem in fe continere liquorem, fed etiam cer¬ 
tis temporibus : utputa fub ca/ie, vel paulo ante: 
quafdam verb nunquam. Quibus de caufis ne¬ 
quaquam concedere aut fateri polfumus, pecu¬ 
liari quadam illud fien Fraxini & Orni proprieta¬ 
te : quoniam lingulis hxc ineflet proprietas, 
etiam fi non xqualiter in omnibus. Non itaque ^ 
totafubftantia feu fpecifica forma Fraxini & Or¬ 
ni talem fibi liquorem aHicfunt e cceio vel acre 
R 
