„4 HISTORIAE pl 
cadentemam omnibus talis ellet trahedi facilius, 
quia omnibus vm eademque fornu & (pecics. 
Nunc vcrii in paucis id obfervatur. 
Vir* Mtn s - n j j am Maio 8c Iunio mentibus Caniculam 
antarvm. 
aanciam .. 
„./«««- antcfire fns liquor ille dulcis intra cortices catum 
o 1 i -i.lupnnnfp nr> 
tantum e caudice & brachiis , fed furculis etiam, 
Hliiiiiucwuuut. ww.-.. .»,-- x . arboru 
itricique foliorum pedicu.os, mimo ex iplis ct- litu 
.. i- _ _A-,. i- Td r-impf» ' 
r anccurtjn> umuu‘ - - , 
^ continetur, quo patt&ttm co&o , adventante ar- 
dencis S»rij calore, cortex arefit,eoque Icilio aut 
filio-liquor foras trahitur,atque ab eodem caio- 
re iterum concrefcic& cendeniatur in grumos, 
aut gummi fpecie granula. Imo etiam non incilis 
corticibus,ante caniculamhtecMannafepe ema¬ 
nare vifaeft, prxfertim in Ornis :five iam dicas 
tanquam fuperfluum quiddam nec alimento 
commodum b natura arboris foras protrudi, uve 
a Solis vi & calore foras clici , five utraque causa 
concurrente , quod nobis veniimilius videtur. 
Neque tamenfuHicicbate rpuUio illa arboiis 3 c 
actractio Solis,ni huius quoque calor cocoftor & 
codenfator acccdcrct.Ex quib.perfpicueintelugi 
ohicfhnit- poteft Manna; generatio in Fraxino & Orno, ve 
Ivuttr. a mediocriter in naturxcontemplatione verlatiS. 
At U dixerit forte aliquis , roridam hanc Man¬ 
nam non cire vclut fuperfliuim quiddam arboris, 
aut alienum, fedfimile &£wnil»are , ac vclut a- 
limcntum quoddam, &propterea ab eis attrahi: 
tutu quxtemus ex eo , qux caufii (u , quod tam 
continue & diu tamque copiose ab utdem excer¬ 
natur & non potius detineatur ? Item qux poilit 
clTe eius dtverlitatis caufv, Solem opitulari , ut 
eadem Manna imbibatur prius , ficcccur & «are¬ 
fiat cortex ,rarefiat &fclndatur idem : deinde Ca¬ 
nis fervidus calor eundem humorem rudus evo¬ 
cet, condcnfet ac coagulet, quo tempore corti¬ 
cem multo etlanl magis exficcare deberet, quam 
prxteij.tis'menfibus,Maib&Iunio, potimmum 
cumablqueincifioncaliquafxpiais fponre ex ii- 
demarboribusprodeatCanistempore, &ante, 
ut de Ornis dtdtlun. Aut quid impedivit,quomi¬ 
nus eadem Manna praedi6tis menfibus non fuerit 
a Solis calore concreta & coagulata in/tar gummi 
circa cortices didlarum «arborum, potius quhm in 
iifdcm imbibita & intro attradfcii? pcajfcrcim cum 
ab codenacalore Canis tempore iterum conden- 
fata, & gummi inflat granulo fa reddatur- 
n u Mdm Hocloeo notandum do&iflimos quofdam vi- 
itccfu. ros a villicis & palloribus Calabris deceptos, fal¬ 
so alfercntibus , Mannam hanc,qux in rraxihis 
&'Ornis reperitur, mane antequam Solis calor 
c invalclcat, colligi, cum communiter contrarium 
t^tmnon & hodie obfervetur, femperque obfervatum fit. 
tempore Non enim mane, priufquam Sol valde perurat,ut 
antelucano ip(i falso retulerunt, fed meridie, SolcqUefervi* 
toUifi. diflimoeam colligunf.neque tamen a Solis calore 
rarefeit, folvitur autevanefett, fed potius con- 
crefeit, & durior ac candidior redditur. Qua¬ 
propter eam , qux Ornis inhafeitur, certu vel 
Quando quarta a Solis ortu hora colligunc, qubd vel i re- 
Solu miffiore calore condcnfetur , cutn terrcflrions 
Z7ur. naturx fa.cius fuccus , qu&tn Fraxini. Immo ean¬ 
dem quandoque , ut aiutic , etiam ante Solis or¬ 
tum colligtot, fed non nili ubi pridie inclinante 
iam Sole pnSuxerit, 5c ab eodem concreta fue¬ 
rit, aut certe nodfu flante Aquilone fuerit coa- 
gulata.Idqucob eandecaufam , ne Sole (uperve- 
nienteficcior aridiorque reddatur,prx(ertirnubi 
non fponte, fed vi, adhibitis cxfuris,profilierit. 
Ex dictis liquet,Mannam hanc arboream,non 
uncatjuciuiwiuui ^-^—j ■ - i pxmb 
iam foliis , eum liquorem exfpmint. Id tamen 
non quolibet tempore > fed fub cane &ante ct- Quottmt, 
iam: quo tempore hx arbores * germinatione 
& fru&ificationc cdfarunt. Quare cum eo tem¬ 
pore fuccus earum validi/Iimus lit , ob didtam ^ 
caufam,nvaxime etiam faara oftendit naturam. omrn bui 
Sed alia non levis dubitatio difeutienda. Di- Fraxiuh 
dum enim non omnibus eiufdem generis Fraxi- aut Or, 
„ ~ i ..._J..: 1.-- «vnnnfiat -'■■anna. 
uulll U»IU uyju vi**.**~ —- o 
nls& Ornis talem produci liquorem, ex quo hac 
-a-^ enatur. 
Manna: hinc quis inferat, non elle earum pro¬ 
prium humorem (eu flaccum proprium. Huic ita 
refpon/um volumus.Proprium utique earum fuc- 
cum elle hinccercb cognofci , quod ex quibuj- 
dam carum etiam fponte profluat ( namexfuris 
illatis modo & tempore conveiaienti , plures e- 
mittunt, uti di&itm.) Quod vero non omnes, 
fed aliqux tantflm hanc Mannam procrecnt.cen- 
fendum id fieri ob aliquodimpedimentummt pu- 
taob defectum aut vitium aliquod , vel ob foli 
aut regionis diverfitatem: quemadm.& Amygda¬ 
larum, Prunorum,Ceratorum ,Iuniperorum,& 
reliquarum quarundam arborum generi contin- 
git,hcet eandem habeant naturam. 
Eft igitur proprius dnftarum arborum fuccus 
feu humor Manna,quas quotannis , fub Cane po- 
tiflimum , imFraxims & Ornis duntaxat,pluribus 
continuis diebus colligitur,(qua H lclongo tem¬ 
pore Ne«apoli uftimtcftatur Altomarus, quot- 
quocantcfe per plures an nos medici fuerint, ad 
alvum folvendam ufoseirc)non ros,Mel aereum, 
aut Manna, quod fequentibus etiam obfervatio- 
minis confirmatur ab eodem. Nam, in quit, /u- m4t * r 
Cl _ .r/iidc (n nrl 
nuno .IU IWUI..II. , --- 
periniedto linteo, per plures noftes acdies,fupr 
Manna 
drborea t 
ecelejlit. 
i aut coeleftem dicendam , quod ii (dem 
HClC.liU HUI MMHIULI I - 
fempercolligatur arboribus, atque adeocarUm 
fit propria. Recenfendxque h«x arbores inter 
easquxcopiofumfuccum &: humorem habent, 
qu5d,& fponte, Scincifura , uti dictum , non 
I 1 I 111 Illlll-U, j IIU.VM .- l 
c.ifdcni arbores, ic.x utros iisincumbercnonpo- .,n 
ruerit,inventa nihilominus in eis’, liftemque die- 
hiis,acedl!e&a Mannafuit, arboribus etiam non 
incilis liitquodfierihaudquaquamporuiirec , fi 
Iponte ex iifdcm arboribus non emanafTet,maxi- 
mi cilmfupra idem linteum , ne veftigium qui¬ 
dem eiufdem gerens roris, vel liquida: vel coa¬ 
gulatur Manna- fuerit repertum. Zvri, 
Sed quid opus d;u liac in rq^ermonem proce- 
lare, cum plilrcs lidedigm,‘quibus hanc rem pe- ^ 
nitus inveftigare dccravcram, uno oie contcfli rfi 
fint, mibiquc retulerint, fe propriis cofpexifTe o- 
culis, poftcollaftam indidtis arboribus Manna, 
ex eifdemmet locis reliquam reluda(Te,emanaiIe, 
acfenfim eftluxifle,^cdeinde Solis caloreliiper- j 
veniente coagularam fiiilfc *. idque non femel J 
duntax.it, fedlarpiiis acfirpius vidiIfe rellati line. 
Aiuncinliiperin Fraxini Ornique caudicibus, M.t 
juxta corticem fsrpius adnatas voluti veficulas 
ouafdam fe inveniffe feu tubercula, quas difium- u ^ 
pentes, primdm liquorem quendamalbtini, dul- 
cem,concretum Sc craffum in optimam Mannam orm 
converfum-.deinde minus album, tenuiorem, li- 
qmdior^mque, fed dulcem quoque mamfeftiffi- 
meemanantem fepiusconfpexillc : qruetiamS 
fuperveniente Solis calotecoaglxlatus , conco- 
Aus , albidiorque redditus, efFeiftos eft Manna: 
prima:afliirtiUs: ScubidiupermanfifTet fuperflud 
[ Solis calore exficcanls,inutilis redditus cft.Ergo 
li incilis arboribus,in eifdem incifuristalem re- 
petiunt concretum & coagulatum filccum , ciuf- 
dem fere coloris, fqffofis & confidentia:,cum ea, 
quam ex non incilis colligunt,Malina , quis un¬ 
quam haditarc audeae eam elle esmndj arborum 
luccu propriu , fponte ad eofde ramos, caudice ac 
furculos detrusu, potilis quam rorequenda J cqlo 
aut aere delapsu ? Nemo lane nifi pertinax vald*. 
