LIBER VII { J97 
’ dein<ie ficcan ' ur: humido ““f™ fn -1 »«* '‘torpere vocat. Tertia «teris deterior in ter 
gido,id eft,aqueo, omnia hxc corpora folvutur, ramdefluens 
non calido, quale eft Oleum. Ha&enus Cxfalp, 
. Sed qux tum ipfe, tum Mattii, protulit ad ver- 
op- fus fententiam Monachorum & Altomari, mini- 
ct ' me nobis videntur evertere eius rationes, & ex¬ 
perimenta quanquam ii Idem etiaiti Amatus fub- 
lcribat. 
Hxc, inquit Apollo [ de laccharo fcribens ad- 
verfus Matth. ] naturx funt arcana , Philofophis 
iplis incomperta : nec vcr/imile eft tantam mel¬ 
lei roris copiam intrudi poflc.quanta per tot dies 
\ re ' e > hauritur, &c. Sed ipfe etiam Apollo, in re 
" f,bl incognita , uti patet, fluduans . Monachos 
temere carpit: mox ad natura: arcana, ignoran¬ 
tium afylum confugit , Philofophis dicens in¬ 
comperta, cuius tamen poftca caufam & modum 
hariolari verius quam ftudiofa inquifitione ve- 
ftigare videtur. 
t/oi Peoa &Lob. tradunt , ramos magnos Laticis 
&c Fraxini prxcifos,atque in vinariam cellam quo 
ceftatis tempore Manna colligi /blitum eft a/por¬ 
tatos , Mannam poftero die , quanquam non 
perinde nitidam oftetarcrqux omnia, utipforum 
reliqua : nec non etiam ea qux Pamphilus He- 
rilacus de Manna cx Ornifraxino tradit, cum At- 
tomari lententia optime con/entiunt. Conftde- 
rentur etiam alia qux antea ex ii/dem tradita de 
generatione Mannx, &de£lxomelite:qux iti¬ 
dem omnia ficerc videntur pro Altomari. 
Mirum autem Galeni temporibus neminem 
iftudjac neipfum quidem Galenum tale quiddam 
obfervafle, vitam quoque Roma: agentem. Ne¬ 
mo enim atterere audebit Mannam hanc idelle, 
quod^Gal. 7 . fimpl. facchar nominatur. Nam id 
quoque ut de Melie laccharo dicebat Diofc.ex In¬ 
dia &fa:lici Arabia convehitur, ut Gal.inquit,& 
in calamis, ut aiunt, concrelcit ,non in Fraxinis 
I auepetras, arenulispermixta, co- * 
lore livente , minus/Incera. Hxc Manna terra di- * - 
C ' CI4 ^ Eadem igiturres fupra di verfa cadens, /«*”*'*’ 
aut e diverhs promanans,varia nomina, diversaf- 
que fpecies (Ii modo vere differentia fpecierum 
dici pofTIt) vel varietates lortitur. 
Vcrdin aliter Amatus de Galabricx differentiis 
ftatuit, dum putat eam ex aere defluam effle. Sic renuu <£ 
enim ait: Manna eft ros qui prxeipue cadit in Mric*. 
Calabria,unum fuprafolia, quod perfediflimum 
dt, vulgo didtum Manna de folio. Aliud fupra 
ramos & caudices arborum, primo deterius, fed 
eramus 6c corpulentius. Tertium vero fupra 
terram , exteris deterius. Qux vero fuper lapi¬ 
des cadit, mea lententia, inquit, exteris generi¬ 
bus nobilior cenfcndaeft: dicitur verb Calabren- 
fis Manna hxc Mafliebina , qux tanquam prxeipua MaftichU 
celebratur &in pretio hodie habetur. 
Altomarus amariorem dicit eam qux incilis ar¬ 
boribus profilierit, Calabris Ideo Mannafirvata 
dictam. Hxc ex Orno eft. 
Ita vides quanta fit autorum varietas in Man¬ 
nx hiftoria & generatione. Nunc Calabrenfem 
AmatusMaftichmam vocat, qualem plcriquc alii 
Orientalem dicunt:& nobiliorem xftimat qux fu¬ 
pra petras cadit, qu^jnalii deterrimam putant. 
P a mp h.tienl. Manna m ex frondibus facillime li¬ 
quari ait a Sole,idq; Mdnx cx corpore non cotmere. Ca r lp * 
Adhuc aliter dillinguit Cxfalp.fic tradens Fra- opimo de 
Jcinum & Ornu folas Mannam ferre teftatur[Syl- u [ dem - 
vaticusjin Calabria,circa canis Ortum,cuius eft v- 
fiis in totaItaliaad alvum leniendamdifflolut^iu- 
re,aut fero,porcere duarum vnciarumaut trium : 
mitimmum.n.dlmedicamentum jfolum tenues hitbdi. 
humores educens. Sunt autmicxquxda candi- 
dx,autflaudcentes,pingucs,fapore mellis. Eius 
diffefentix funt : Nam quxdam minutioribus 
na. 
Amarior 
Ornt. 
& Ornis, ut a prodictis autoribus conftantcr af- [ micis condat, qua MmnamfJiorumvocit, quia, 
lericur. Ideoqueidem effc cum Altomari puta- i foliis colligatur.qui manis pAbatur: altera craf- 
lioribus,quam Mannam corporis appellant, quia ex 
ramis,tanqua ex corpore arboris habeant: tk hxc 
mus Mei faccharum Diofc, & facchar Gal. de quo 
plenius fuo loco. 
Nec quicquam etiam referre ait idem Altoma¬ 
rus , fi Theoph. exteri que veteres autores,qui de 
plancisfcripferunt, inter eas arbores, e quibus 
humor emanat, coagulatur atque confiflit, non 
nel/ connumerari nt: nam neqtie Oleam tskmdomefli- 
** cani qikmfilveftrem, inquit, qux fponte, &vi 
etiam fimilem procreatlachrymam, ut diu a qui- 
bufdam obfervatum eft meminerunt. 
Cxtenim ex his,qui Thuris Mannam coeleftem 
hanc [ lic vocat Matth.hanc Fraxini & Orni Mari- 
ey _ nam,cuius hxc funt verba] eife crediderunt. Cri¬ 
nitus Florentinus quoque fuif.incuius cenfuram 
ManardusFerrarienlislib. i. fuarum epift. pecu¬ 
liarem epiftolamconfcripfit. Veruntamen venia 
'ap- illi danda efl, cdm & Serapio,qui Mauritanis om¬ 
nibus in fimpl. medie, hiftoria prxftitit. Thuris 
Mannam cum ccelefli inepte confundat. 
Brailavolus, Apollo &c alii quidem prxdibtoru 
autorum Mannam Calabrienfem triplicem faciunt: 
m- primam &c prxftantif3Imam,vulgb Mannam de fo - 
ex.i lio didam. Quippe ruftici folia aptant, & ve- 
de luti tegete extendunt: plantatquelatiorum folio- 
°“ a rum arbores ,ut aptius colligatur, & parum fupra 
aliam rem cadat. Eadem tkfrondacea diatur,qubd 
ftirpium frondibus infidenscolligatur: atque ob¬ 
longis conflat granulis. tranflucens,gravis, ma- 
lliches in morem lenta priimim,mox facilelique- 
fcens, alba & fiiavis. Secundas fibi vendicat, 
qux trunco, ligno & arborum ramis effluit ac in~ 
Stel hxretc Ideo & ligni vel trunci Mannam , alii Man- 
aut fponte,aut vulnerato cortice : [hxc fane con- 
trariantur opinioni Cxfalpini,qui negacMannam Cajalpl 
ex arbore promanare, de qua re ante ] Na cx vul- mt. 
nere primo exit liquor turbidus, naufeofiscum Turhtda - 
quadam amaritudine : poftea emanat purior, Pur/er - 
quamuis glebis grandioribus. 
Probatur pinguis, (Scquadantenus translucida, Dclcclut. 
Maftiches quam fmiillima. Improbatur arida,& 
cinerei coloris. Item fapor opriinx fuauis cuna 
dulcedine modice Iinguammordens,qux.n.mor- 
fu caret, euanida efl, & qux nauleofa,eft imputa, 
aut adulterata, aut fenx mfufione, aut addito 
Scammonio. 
Si defit Syriaca Manna autCalabrienfis,vtedum Adulte- 
monet Lob.Brianfonenfl ab vnc.j.&f.ad vnc. iij. r,Mm - 
Et afferit quofdainftitores, qui illinc veniebant, 
hodie illic perpaucam aut nullam inueniri,plan£- 
que conqueflos defiifTe:quod an verum de Cala- 
brina, viderint incolx. 
Matth.ait Manna Italicam ,prxiertim Calabrica Duraf,i - 
pluribus annis incorruptam perdurare. Id negat 
Altomarus:& bonitatem eiusperfeifla non fupra 
annum extendit. Henlacus cauet ne in compo- 
fltionibus Arabum vtzmm Manna di da ex corporee 
& addit eiufinodi gumis nos falsb vtipro Mana^ 
Lacuna Mannam exCal-abria tantx bonitatis di¬ 
cit,vt conferri pcfflt cum Orieatali. 
Garcias Mannam Calabrinam confert cum ea 
qux cx Perfix Bccora vrbe aduehitur , magnis ? 
glebis^admiflis plerumque folii^. 
R 3 
Perfica. 
