LIBER IX- 
<t Ga- i 
ftoftro Abiez,zo , aliis Lagrimo , five Olio d’Avcz.z.0, 
Auguftenfibus Pedemoncio confinibus, unde le¬ 
gitimus ad nos tranfit, Bigion didtus. Lagrimo 
quidem appellant, quali Abietis lachrymam , de 
quo veteres nihil ( quod equidem Matth. fciat) 
pofteritatis memorix prodidere. Nifi qui/piam 
. dixerit Galenum de comp. med.per genera, i n- 
tellcxiflc Piceam illam relinam, quam pro tere- 
erebin- binthina vendebant. Cuius rei illud indicium 
elfe videtur, qubdfcribat ipfe, hanc & guftu lk 
°° r -' odore terebinthina* elfe perimiilem , quod in a- 
biegnalachryrnamaxime notatur: iScquodinfii- 
per /it quadantenus terebinthina acrior: namque 
huiufmodi qualitates in liquida Picea: refina mi- 
nimereperiuntur. Sufpicandum putaveritMat- 
ium. thiol. in Galeni verbis, Librariorum forte culpa 
fu belle mendum. Atmtque illi fufpicionem 
hancipfe Galenus : quippe qui fcripferit in £u- 
phorbii medicamento inter relinas exteris odo- 
. uQ ratiores haberiterebinthinam &abiegnam,hanc- 
\.tm- Sl ue iila calidiorem elle. Falluntur autem , qui 
<teg»a putant abiegnam lachrymam clan/Iimam elfela- 
\* ma 1'tgnam : quandoquidem illa ia^er Abietis cortices 
{fllan- vomica: modo coacervatur , &fedto corio elici¬ 
tur :hxc vero manat c Laricis caudice ad medul¬ 
lam ufque perforato , ut is experientia dodtus fa¬ 
cile atteftari poteft. 
inyma Abies , inquit Ruellius refinam funditeom- 
p rimis quoque celebratam , quoniam odorata 
fit , quam galli cum viilgus iveram vocat. La- 
. .ehrymam ex Abiete a Liguribus &: Taurinis dici 
Bigion, quafi abiegnum,aucoreft Sealiger: Voca- 
>n A- CU1 ^Cait. Dur. Oleum Abietis. Calceol. Abiegna 
refina. Arrxo de cur. vulner. Terebinthina abie- 
’ na tina. Toxite in Onom. Refina Abieris, & Gummi 
Abietis, quodpofterius non placet, cum gummi 
Um “nfiftenu ani non habeat. Catal. Fiancofurt. 
Abietis lacbryma,oleum abiegnum, Germ. «fliffenbs? 
<s ©un Cljamienljarg. 
is la Nec omittendum, quod Abietinx refinx vel 
, rf ' terebinthina: nomen obtinuit refina quxdam In- 
ur A- dica, cuius arbores ferx necfuntPinifecundum 
Manard. nec Cupiefli , de quapoftea. Obti- 
jlvoca. nuit & altera, Refina Americana , feuRefina 
Carthaginis novi Orbis,de qua infra. 
ha- Maximo n fui generi humano hanc Abietis la- 
a A-«iryinara elleteftatur Matthiolus. Hxc, inquit, 
*n*. vulneribus recentibus maximum adfere prxfi- 
Jls dium, quod non foliim conglutinet, fed&mun- 
ira. det, & farcotica habeatur. Pota renum calculos 
vius, ciicit, arthriticos dolores mulcet,coxendicdmque 
• tfs- cruciatus lenit: capitis vulnera mirifice fanat, a- 
deo ut haefola nonnulli utantur. Additur in 
- tfr - antidotisbalfami vice. Huius autem facultates 
ita pto(equitur Hift. Lugdunenfis. Abietis liqui- 
da telina, calida ficcaque ordine tertio, acrimo¬ 
nia quadam fua tergendi vim obtinet, & ad verx 
tfuth/- Terebinthmx qualitates proxime accedit:fumpta 
femunciapondere , per alvum biliofos humores 
* a M vacuat, renes abftergit, ulceratos fanat, urinam 
r cit. Nucis magnitudine devorata cum Nuce mo- 
;. fchata &faccharo , ftranguriam fanat, pudendo- 
^»r,a rumque ulcerationi maxime fuccurrit. Hxc pau- 
' 2 ' lb aliter ita refert Dodonxus. Huius refinx fa¬ 
cultas eft quafi Pitynx, mitior nempe,qnamStro- 
bilina , acrior autem & calidior quam Terebin¬ 
thina acLaricea. Lachryma vero Abietis, uti Tc- 
febinthina ac Laricea amarior eft, ita quoque his 
| r/ * calidior ac ficcior : abftergit, aperit, vulnerare- 
[i* centiaconglutinat, fordidioraemundat , capitis 
vulneribus prxeipue conducit. Dimidix unc. 
pondere alfumpta, alnim dementer movet , & 
m inteftinis contenta expurgat: tum & calculos Purgati 
8c arenulas in viis urinariis hxrentes expellit: K r enulae: 
mediocriter vero & urinam cit. Adverfus autem 
fordidorum ex pene humorum profluvium [Go- 
norrhxam veneream ] confert, fi aliquot diebus fl° A * fr *'‘ 
continuis matutino tempore fumatur : prxftat 
vero elotam elfe cum ftillatitio liquore Plantagi¬ 
nis , Ladfcucx aut alio confimili refrigerante, qui 
acrimoniam & calorem eius remittat. Non dc- Adfilterm - 
funt, ut Apollo ex Matthiolo innominato refert, 
qui larignam refinam abietinx malitiose admi- 
fceant, ut hac impoftura magis lucrentur , eo 
quod omnes abiegnam pluris faciunt, qudm lari¬ 
gnam. Sunt etiam qui percolatam larignam & ad 
ultimam claritatem redadam pro abiegna vendi¬ 
tent. Sed fraus cognofa poteft ,qubd"Abietis la- Traus de- 
chiymaTubftantia minus confiftac , ouote prx- te £> tur - 
liantiflimo fragret, & gtiftui larigna fit amarior, 
ad annumque affervata quadantenus flavefeat, 
cogatur que. Hanc nos Diofcoridi &c Plinio i- 
gnotamfacile coniicimus(qubdliquidx abiegnx plin - s £ not « 
n on recorden tur,), lice t Bello ni us co n t rariurn af- 
ferac , cuius integram hifloriain huc ufque re- 
fervatam, hifce referimus. Refmarum appella- 
tio multo lati iis patet^quam a vulgo facile inreUi- replter * 
gatur. Qiixcum ex multis k. vatiis arboribus, ut 
Abiete, Picea, Pinu , Latice, & id genus aliis,de- Rc f ini fer* 
fluant, cie his feorfim iure tradatur mento. Refi- a ^% es ' 
narum autem duo fummafaltigia tantum ab au- dZfZ',*™*. 
thonbus traduntur , liquidarum; fcilicet, & arida- 
rum. Magnam hodie impofluram & multis in re¬ 
linis liquidis committi video , inquit Bcllonius, 
fiquidem eam , quam Diofcorides, Oleo fani vo- Oleoft re/i- 
cat (qux Abietis refina eft ) ab omnibus noftri 
temporis Medicis &c Iatraliptis pro Terebinthi- ' 
naufiirpari palam eft : cum tamen veraTcrebin- tuitur. 
thina non fit liquida, nec adeb retorrida, fcd nic- 
diam quandam habeat inter utramque confiften- 
tiam. Hxc, ut &c refinx omnes ali* vetuftate fic- 
ceflit,quemadmodum & Thus, Mafciche &alia. 
Diofcorides Oleofam liquidam refinam, ihtuaJb Diofc.nota- 
vocatam, quid fit,non exprimit. Illa nifimanu ttir - 
premeretur nunquamfpome ab Abiete proflue¬ 
ret. Icahcum vulgus fuam retinet appellationem 
adgrxcxdidionis nomenclaturam , quam Olio q [iq ,. . 
D’aveto vocat,quafi abiegnu oleum diceret. Gal- % et0 A “ 
liafalso Terebinthinam Venetianam vocat, ad Error <juo- 
alterius Laricex refinx differentiam , quam fuo runddm. 
cognomento Terebinthinam communem vo¬ 
cat. Oleofaitaquercfina , live abiognarevera Re f mx «bte 
ab Abiete exprimitur, hacratione. Qui pecora ^colligtndi 
pafcunt , interdiu ne defidia torpefeant vjjcci- modus. 
num cornu vacuum dextra manu tenentes ad 
Abietis fylvas accedunt. Illi autem cum in novel¬ 
las adhuc Abietes inciderint ,fiquidem ih earum f A ' 
cortice nullam rimam apparere viderint , oleum 
fubelfeftatim cornici tint: nam glabro corcice ve- 
ftitam Abietem tuberculis fcatentem compe- 
riunt, quum tamen annoforum cortex in rugas 
contractus nullos tuberculos oftendat. Ideo no¬ 
vellarum arborum prxdi(fta tubercula, fic labio 
cornu premunt, ut liquorem inde oleofum intro 
detrudant. Neque tamen hoc modo quamdiii- 
gentiflimaetiam adhibita opera , ultra uncias Vmuequa- 
quatuor in dies legere poftunt.Siquidem lingula- tMDr * ndte * 
re quodeurque tuberculum non ultr^ qu^m gut- 
tam unam aut alteram continet. Illi vero cum per /fbcJJum 
totum diem multa tubercula fuppuraverinc , ta- uut 
men fecum perbelle adfum putant,fi cornu u- «heram 
num quod quatuor unciarum capax, oleo ple- 
num abftulerint. Ex quo quidem fit. ut refina sellonnia- 
hxc exteris rarior fit, maiorifque vendatur. Hxc pfat. 
