LIBER IX» 
H7 
P I T Y S VETERIBVS. 
N Vn c quoque quid 7rtwf veteribus fit, quan¬ 
tum quidem;, tum propter eorundem , tum 
etiam limiorum diverfas opiniones fieri licebit 
inveftigare conemur. Antequam autem ad cius 
rjs $,irie hifloriam tradendam nos accingamus, fcire pro- 
enc J Gazam ot 7 i/©- nomen apud Theo- 
inx. 1 pi- pJ lra A lim ,mod61ecundumPlinium,modb ab eo 
diversum , nunc Laricem interpretatum ellc, 
cea. sibi- nunc Pinum , nunc Piceam , atque etiam ali¬ 
quando Abietem. Hinc illa autorum confufio, 
hinc de Pity grave chaos : quod prarfertim in ipsa 
Theophralti hiltoria ex Gaza; quidem verlione, 
habetur. 
yi ^ Grxci autem non illepide de Pity ita fabulan- 
ua .<? cur Pitynpuellamiuille ohm perquamilluftre, 
vmce aPane adamatam,quam Boreas quoque ri¬ 
valis deperibat,utnquc addicta. Pam potius puel¬ 
la adhxlit,pr«ptereazelotypiafiimuiatus J5oreas 
Pityn in laxapropullans neci dedit. Dolens vi¬ 
cem puella; Tellus eam in arborem libi cognomi¬ 
nem mutavit ,qua: immortali perpetuoque viro¬ 
re frondelccrct. Paine cognita Pity, virenti eius 
ramo coronari feseper voluit. Ac-luget adhuc ar¬ 
bor coilachri,nans, quodBoreas immeritam Ipi- 
ntuprotervo depulerit. 
Ca;tcrum,quxT/ 7 ^s- (quamGaza Piceam ver¬ 
tit) apud Theophralt. fir , difficulter ludicari pof- 
Ic exilhmat Clufius , quandoquidem eius mate¬ 
riam operibus ineptam elFe,& magnitudine Pino 
minorem, minulque erectam allurgere,fcribat. 
tysQa- Nos autem titw Gaza:, Piceam di diam, aliquam 
riccA ex Bellonn Piceis [ Pina liris j exiltimamus, de 
«, qu*} qmbyj ( uo ] OCO- 
Umv Ruellium Piceam vertere Icnbit Cordus 
in Diofcondem: acprxterea Gazam & Laricem 
interpretari: hocquc lpli maxime videtur abfitr- 
duin , eo quod multum inter fc differant imus 
larix: Additqucle Ruellium lequi dc irnuv Pi- 
\s cor - num interpretandam censere. At Cordus fane 
| Co?J. libi non conftitit , cdm hxc fcnplit : fi enim 
!«»>■• Ruellium lequitur, cur non kitjv Piceam ver¬ 
tendam ccnlct? 
Pinum [tt/tw] notam arboreetfc feribit Diolt. 
* Eiuldem vero genens elfe, qua: Picea [mvjo; ] di- 
\ies. catur dpecie autem differre. Pityideshmc appel¬ 
lat, Pinorum [o 77 v^J d Picearum [ r$f m-jucov] 
frudus , qui in conis reperiuntur. 
k Hcr- Credit Hermol. Piceam veterum clfb , quam 
Gfxci rrnuv vccant. Hmulque fpeciem Theophr. 
dc Plinium pediferam , tineosamque 
j r ‘ appellare, quia non prima tantum in parte , ut 
Abietes, totis paniculis nucleos & minores , dc 
minores , & nigros habeat: fied ipfas quoque pa- 
micuU niculas minores ,gtaciliorefque. Sunt autem p/t- 
f ,nt - ritcuU nucamenta quxdaha,qua: e ramis arborum, j 
relinam fundentium, callo Iquammatim compa- 
dili depei dent,prxterquam Larici. 
,rys dc De diverlis igitur, quod ex hadenits didis la- 
rfL tis conflare arbitramur, Pitys «ScPityides dicun- 
irls - tur plantis. Piceam quidem vulgarem, five Abi- 
ctem marem [riuj ha-ny/ a^iva. Theophrafl. ] qui¬ 
dam vocant 'w/tw male, utCsfalpinus. t/tv? de 
,ff er , Pinaftro jfive Pino filveflri , quod verifimilids 
videtur, a nonnullis quoque dicitur. Nec de- 
Liirix fiunt qui vituv Laricem dicant, licet hxc, ut illa, 
folia pungentia non habeat , nec in pluribus 
conveniat. Abfque confideratione Gaza rrhjy 
>•.’ Abietem quoque reddit. Sunt tandem qui tiyeictv 
Theophrafli [ Acrifolium] cum ormi turpiter Aptfdunr 
confundant. 
Ambarum cortex [ r *,Cu©-Pini, w 'a-=i!ioir. Pi¬ 
cea:, tefteDiofc. ] adihingendi vim habet,con- v! ‘ u r ; s & 
veniens ad intertrigines tritus inlperfus ( 
tot7 cuirQ-lk non WTWXowv.fia'©- aut ng.TU.rn ori- Dwfc. cer- 
Corn.) dc ad ulcerain fiimma cute,&am- rigitur. 
bufta,cum(piirnaalgenti &manna. Idemce- 
rato myrteo exceptus, ulcera in teneris corpori¬ 
bus ad cicatricem perducit: dc profcrpcnda co- rluntam- 
hibeteum atramento Tutorio tritus. Famisitcm 
& ic-iundas [ iffa , lege vripnti, vel »V4« Dal.Jeii- rmu. 
citfufhtus, Et potus fiftit alvum & urinas mo- &*ofc.lefiio 
VCt. reflituttur. 
Sed 5c f ilia lplirum trita impolita , iilflam'Tf‘"”'”'" 
mationes mitigant, & vulnera ab inflammatione 
conlervant. Trita vero &c in aceto coda, d c-do!«r. 
dum dolores leniunt , fi calida colluantur. Has 
omne$ facultates & Vires Fuclius de Larice re¬ 
fert. Sed pergit Diofc. Commodat etiam liepa- 
cicisfoliorum drach. una cum aqua,aut mulfapo¬ 
ta. Eadem faciunt edam Strobili cortex & folia. 
pota [ de Strobild arbore hxc accipit Corn.quam 
eandem cum Pinaflroelfe dicit] Mocius faciendi v,num t>~ 
vinum pineum [mriiiv©-'] cuiufque vires tradetur neum ' 
cap. de Cedro.Sed & teda exipfis , in minutas 
partes concifa, & cum aceto coda dentium dolo¬ 
res mitigat, fi decodum ad affectum dentem con¬ 
tineatur. Ex ipfis edam Spatha fit,ad acupo- 
rum&pcfTorum praeparationes idonea. Quin 
ex iis, dum cremantur, fuligo excipitur, ad Icri- 
ptorii atramenti confedionem: itemquead me¬ 
dicamenta honeflandis palpebris dicata : Erofis 
quoque oculorum angulis , glabris callosifque 0c „ lt 
genis & lachrymantibus oculis opitulatur. Pi- p ttytdesl 
cyidcs autem vim habent adffridoriam , dc ali- Tufis. 
quatenus calefacientem : fubveniunt tuffi , 8c Strob > lt - 
affedionibus circa thoracem, fi tum perfe , tum 7 
cum meile fumantur. Strobili porrb fi puri [ re- siom*chns ' 
purgati] edantur, aut cum paffo & Cucumeris 
femine bibantur, vrinas cient, & humorum acri¬ 
moniam hebetant,qui veficam & renes infellant: 
fedant Sc rofiones ftomachi lumptx cum Portula- 
ce fuccoinec non c.orporis infirmitatem roboranc, 
corruptoriimque humorum labem obtundunt. 
Tod autem Strobili ab arboribus decerpti, dc re¬ 
centes, contufi & in paffo decodi, ad vetuftam 
tufliin &c tabitudinem conducunt ,fi ex eo liquo¬ 
re terni quotidie cyathi afTumantur. Fit 8c vinum „ - 
ftrobilites [rpo|3/;vms:] maceratis in mullo Strohi- kthtes °‘ 
lis recentibus & contufis, prxbetque refinati ef- vires. 
fedus. Quod fi quis Strobilos mullo prxmace- 
ratosdecoxerit, abundepotmniis conducet, qui 
tabitudine conficiuntur. Vfus plurimos , ut T*bes. 
Theophrafl.literis confign avit,maximofque Pi¬ 
nus & Abies prxftant, hariimque materies ap- 
tillima, atque pulcherrima conflat. Pinus autem 
omnium fere maxime viribus valet, Sc adufum . 
dificatorium fpedabilis eadem potifiimum eil,la- J 
xitatis, reditudinifque meatuum causa. Hanc 
enim nc findi quidem nullo pado pofie affir¬ 
mant, figlutine muniatur. Navigia rotunda fa-tfa&jrtsil 
ciunt ex Pino, quoniam non putrefeunt. Non¬ 
nulli etiam triremes , quod Abiete careant. Nec 
Pino atque Abieti Quercus conglutinari valet: 
altera enim fpilfa, altera minus. Affedds autem 
fimilisca effie oportet, qua: fodari , conflariq; 
debeant, non contrarii. Carbones quidam ex-Carhacs. 
cufores pineos potilis quamlnt, quam quernos, 
quanquam infirmiores fint : ad flatum enim ref- 
pondentcommodius, quonia minus marcefcat, 
extinguan.turque. Efl; autem flamma eorum ce- 
X' 4 
