-+s H I S T O RI -AE 
leuior & acutatior tam lignorum , qtiamcarbo- 
PLANTARVM, 
nam. 
PINVS OSSICVLIS DVRIS 
L1IS LONGIS. 
FO- 
P Ino caudice 
recto fur- 
genct, ex tuber¬ 
culis pafllm in 
rugofo cortice 
ramorum extan- 
nbus, folia cna- 
fcuntur, bina fe¬ 
re circa imum 
connata , mox 
ab invicem abl- 
% cedentia, qua fc 
v mutuo Ipcctpnt 
caniculam. Iunci 
marini .xmula & 
aquali a,duorum 
triumve palmo¬ 
rum altitudine, 
mucrone acuto 
& rigido: Coni 
magni , eradi, 
turbinati, anftifi 
Vitjides. 
Os. 
Nucleus. 
Defer. Cs- 
M- 
Cori ex. 
M uteri*. 
Jiumi. 
Ttli*- 
'Amentum. 
Nuces. 
Souaamt. fimo (quammarumcontextu compaffiles , qua¬ 
rum cralWignofii, lufida,capita extantia, tuber¬ 
culorum agmine inxqualcs reddunt conos : hn- 
gulares fquammx unciam latx , duplo longiores, 
\ capite relinam albam odoratam fubinde fun¬ 
dentes , lineifque ex umbilico devexis donata:, 
paulatimhaftam verius attenuantur , cralix, finu 
fuo complexx unam aut alteramPityidem oo- 
longam , fere uncialem, torofam , pulvilculo a- 
tro-purpurco refperfam, olle craifo duro , nu¬ 
cleo candido, pingui,dulci,pellicula rutila obvo¬ 
luto. , . 
Pinus,ut eam delcribit Cxlalpinus , ingens eit 
arborin montibus apricis:cortice fcabro & lub- 
rubenti: materie robufta, (ub flavi, odorata,phV- 
gui: Rami ordine prodeunt ternis pet intervalla 
germinibus,ut cius fummain amplam latitudi¬ 
nem ad rotx limilitudincm Ipargantur: foliis in 
modum letxproducis , acutis, perpetuis, nu- 
merolb ordine totos ramos veftientibus: Amen- 
taceum quid fert pulverulentum : Nuces iojro- 
tunditate modice longas , turbinata figura,im- 
plenteS utramque manum , exlignofis fquamis 
comparas: fub lingulis fquamis bini , ut pluri¬ 
mum continentur nuclei, oblongi>offei, ftibnj- 
gro quodam pulvilculo obliti : leminis medulla 
intus pinguis ,guftu dulcis & odorata , non bi¬ 
partita, ut in exteris plurimis , fed velutiinalvo 
novellam pinlmitanquam foetum continens_> cu- 
Fudix. ius radix inferius /pedat , quo modo nafcitur 
Mus&fce- unica tantum radicem altum dimifsa. In hoc ge¬ 
nere foeminam vocant longiorem nucem feren¬ 
tem, marem autem rotundiorem. 
£t hxceftiila i*inus ,quam Barth. Anglicusef- 
- c j^ r °~ fe arborem Piceam Icribic , ied quambene iudi- 
r,ccT cent Botanici periti. Is etiam perperam fuccum 
Eledrum. quem fundit,Electrum ftatuit. 
Tinum pro Melids illam Petrus de Ctelc.Pihum vocat. 
Pinu carru- pjcrmol.qui pinum vocat piceam nucem fe 
fpifyj rentem,a Grxcis xJvs? appellatam , teftaturin pal- 
Peuce. ladio corrupte legi Tinum pro pinu. 
Differenti * Cordo Pinus exiftimatur -t/ti» , quam, cum 
d c ?l d* Iponcc provenit, pmaftrum vocat. Vnde colli 
Sejuamct. 
N uclet .. 
Seminis 
vt eduli>t 
Earth. An- 
glsci 
gitur pinum etiam in hortis fieri. Idem txvkIjj pi¬ 
ceam vocat, quam &ipfam duashabere differen¬ 
tias ait: unam longis fetis,&c. 
Verum tota eius hiftona mihi obfcurior vide- Cordus t*. 
tur, nec ego penitus intelligo quam arborem ille /ibi 
per pinum fylvertrem live pinaftrum Germani- nonco,: ft at i 
cumintelligac : Meo quidem iudioio pityseius 
pinus eft ; picca autem pihus Cembro eft: Et 
fylveftrisPicea, Picea Latinorum. Licet vero, 
eide Pini <Sc Picex nuces Trivjihc vocetur,attarffen. 
Strobilosprivatim dicit in pineo cono inven¬ 
tas jnuces. Et 'rurfus ( ad imitationem Dio- 
fcoridis ) hunc totum unicum fruftibus ftro- 
bilum vocare non erubefeit. pityides autem nu- Pstyides 
ces Avellanarum prope magnitudine & ® 
funt, oblongiores tantum in conis. 
De pinu nobiliffima illa arbore hxcfciibicTra- 
gus. pineas nuces toto orbe in medicina decantji- 
nlfimas, in nucamentis turbinata effigie compa¬ 
rilibus profert,in ahiffimisfuperioris Germanis Locus. 
Alpibus prope Valefiam , iis maxime qux Italiam 
fpedtant, gignitur, caudice afTiirgens procero,re- 
ifto , ramis folio capillamenti modo prxtenui, 
long6que,copiofb, c.ncraceoque vcfticis.Quavn 
Gcrrn.T)iccbt^aimcnbaum.-aut=0i;n3baum, aut 
^orenbaum vocant, qux oblongas edulces nu¬ 
ces pineas profert, meo iudicio vera eft pinus, 
qux Hcbr. Oren , Grxc. irhn , Serap. Sonob^r & Oren Pi- 
Arx. (qux vox ab Em , mutatis duntaxacpundlis rys.sono^ 
vocalibus diftat , quam Cedrum uterque inter-| 
precantur) appellatur. Kymhi , ut in margine 
Icriptum habetur-aic quo Idam Oren Hcbrxorum 
per Alzincb.ir ( qux vox non multum hSonobar Alzjnt ^ al 
abludit ) Arabum interpretari , Elfc vero plures 
alias voces, t«tm Hcbrxas,quamChaldaicas, quas 
pro pinu reddant, fed non vacare illas adfcribe- 
re. Nucamenta porro quibus pinex nuces in- 
lunt, Grxcis conos, Nucleos, Strobilos , O fficPinc-it, Cous. n\ 
Hippocrati Cctcdli appellari, feribitTragus. In cles.Seroh\ 
eius autemdelcriptione non placet, quod ait fo- j 
lium capillamenti prxtenuis modo clTe. Dilpl p r *g » 9 t*< 
cet etiam icon polita lub titulo pinus -OarQ/ t ur. 
bcr'Biffcrbcuim, nec conveniunt nomina Ger¬ 
manica. An autem in altilTimis luperioris Ger¬ 
manis Alpibus prope Valefiam proveniat , aut 
forte Pinus Cembro fit, quod lulpicor, inquiren¬ 
dum. Eidem Gvsicc.irhis dicitur, ut&Bellonio, \ 
qui eam non in hortis tantum conferi, &fativam 
etfe, fed & in fylv.locis fponte nafei tradit. Ipfius 
autem Belloniiiconem etiam renciendam cenle- 
mus,quamvis Lacuna eam receperit. 
Animadverti, inquit Matth. Plinium , recen- ^phii 
tiorefque nonnullos eum fecutos in plantarum 
hiftona,qux relinas fundunt, longe ab eo ditten- 
tire, quod in Tridentinis montibus noftris oculis 
perfpechim, apud alios etiam teftatum relinque¬ 
re poflumusi Invenio Theophrallum duas Pini ) 
fpeciesadnotaffc &c. Verum non defunt, 
quicontendant Theophraft. hxcde Picea fenp- 
fiffe, non autem de Pinu : ea ratione ficti,quod 
Tiw», de qua hic di (Terit Tfysophraft. Grxcis Pi¬ 
ceam, non Pinum fignificet. Bellonius commu- BellmM 
nem Grxcorum fententiam fequitiir, & totum id n"* | 
Picex arbori reddidit contra Theodori interpre¬ 
tationem , quod Theophraft. «sfei-f ttiwac ferip- 
tum reliquit. Sed equidem Bellonium ( pace vi¬ 
ri boni dixerim) hallucinatum arbitror,non,quod 
- - - - m f ’ forn. /. n, p 1 n, nPT 1 ! f 11111 1 llfjl 
proptereaeumGrxci fermonis imperitum iu 
cem , fed,quod mihi videatur non diu verlatus 
tem , icujijuuu imm -----— 
in Theoph. & Galeni le&ione, autaeiis plantis 
fcripfiffe , quarum non certam habuit notitiam. 
Mihi non dubium quin reteres Grxci t.vxw pro 
