LIBER 
\usmarj- five Crein, Pinusfilv. maritima conii firmiter adht- 
y * tr, ~ rentibus dicitureriam Pinafler, ut & illa Vinusma- 
ritima Thevphrafi. I.obelio, cum Pinu .ait er ama- 
ritima Mattlfiulr. Habet & tertium Pinaftrum 
HifpanicumClufins. His ita abfolutis dicetur 
etiam de Pinu Indica Tbevett , ex qua Bre confi¬ 
ciunt, De Pinea: nucis fpecie Melenken ,, De Pi¬ 
nei coni facie fruftit exotico , De Pini forma Ci¬ 
to age, &fimilibus. 
IX 
afie, 
PINVS, SILV. VVLGARIS 
Genevensis et 
Txda. 
PS 
Ini filv. bi- 
ftoria mihi 
admodum ob- 
fcura videtnr: 
eius enim obfer- 
vantur varia; 
differenti® pa¬ 
rum differentes, 
quarum unam 
voco Geneven- 
fem, qua: nobis 
variare videtur 
a fcquentibus, 
polleri . tamen 
rem diligentius 
examinabunt. 
Noflra igitur 
Genevenfis pa- 
rdm variare vi¬ 
detnr a Pino fif 
veflri Txda, 
quam fubi unge- 
mus. Pulchre cohvcnit cifm icone ^Matthiolo in 
pcnult.comm. exhibita pro Pino filv. ex qua no- 
; ftraicon desuptaefl.Coni- n. vtMattb.de fuaprius 
dixerat, parvi & breves & non turbinati , ut in 
Taeda,autMugho Uve Crein ,fedrotundiores,in 
exteris fimilesMugho , fragili & brevi pediculo 
adhxrentcs ramis. Pinus, quam filveflrem voco 
r. ac Tedam cognomino j Taierin Burgundia dici¬ 
tur , libi provenit circa montem du Prtf loco Mal- 
fitgne nuncupato, vno ltfijliari & Mecbe Caftel- 
\ us lo, iifdcm>nlocis, in quibus aliud genus Pini 
L ditia filv.' quam Crein vocant, & qua: Mugho ,de qua 
undis, poflea. Arbor tamen Taier, ut aiunt, maior & 
craffior & vulgatior: folia eadem bina,fed latiora, 
albidiora, uti & tota arbor albidior.: rami non ita 
abudantfoliisjfeddifpofita funt per fafciculos,ut 
pinguntur rami Pinus maritima Matthioli : at¬ 
que etiam in tres partes folent rami dividi.Abun- 
dabatmenfc Septembri conis dependentibus ex 
pediculo fatis tenui & fragili, deorfum nutanti¬ 
bus, hrailibus conis filv. Mugho five Crein , lon¬ 
gis, turbinatis,non ita nigris, fed viridibus. Squa- 
-■ m;c differunt, haben t enim in earum medio ele- 
:ed«?L vatio nem. Ex hac arbore fit pix, & hacpotifli- 
•/,/$. mum utuntur, tardq inflat,loco candelarum,pin- 
guior autem & fragilis admodum efl. Audio in 
Saxonia & Mifnia vocari Sufidjte. Huic Pino 
filwTedx , fimilis efl qua: provenit circa Bafilea, 
& in agris, conorum fquamx nonnihil differunt, 
yi»t us - -alioqm abundat multa rellna ficca : Menfe Maio 
&Iuliofcatetnucamentis plurimis, parvis, five 
Iulis, fupra quos in fummitatum extremitate o- 
riuntur minimi coni purpurei, qui florum locum 
tenent: nihilominus femperhabet conos in fua 
magnitudine: fummiutes funt acidx,nec ingrata? 
Tom. I. 
ieenjis. 
cffentjnififaporrefinofus adiun&useflet : cum P/ceafier. 
Tiguri efse Gefn. prxeeptor meus Ptceafirim vo- LecHS \ 
cabat. Burmii Rhetorum Chirurgus quidam di¬ 
cebat Piceaftrum vocari Menpf: provenit hxcPi- 
nusfilv. inquibiifdamfilvis prope Florimontium» 
item circa Beffurdiam verfus Raupach, ut non lon¬ 
ge, a Porentruo ex qua tubulos parant. Sxpius 
frullra plantavi in horto III. E. C. tandem una 
planta crevit in Theriotrophio exfemine ex Har- 
cinia tranfmifTo. Ha*c eadem ni fallor <fft , qux 
provenit copiose in filvis prop eNidenfirfs Calid¬ 
ium , ex quibus vetuflate Corruptis, arcis Domi¬ 
nus infignis vir Beuterichus curabat picem exco¬ 
qui , uti aliquando ipfemet vidi, co comitatus 111. 
noftrum Principem D. Ducem Frid. VVirt. Hanc 
autem,aut valde fimilem videtur defcribcrc Clufi 
pro Pinaflro Auflriaco maiore. 
Cordo in Diofc. nrirvr Pinus fponteproveni- Cof ^ 
ens, Pinafler, vocata ,feu, quodideniefl, Pinus do. 
filv.- copiofain Alpibus , patria lingua <£yrbeln 
baum appellata. Hxc autem nifi ea fit, quam in 
prxfenti vulgarem Pinum fiiyellrem voco, igno r 
ro quam Piuum filv. Cordusingelligat : atque fi 
alicubi in Germania vera Pinus ,pmeas nuculas 
duras ferens fponte proveniret > de illa 7 rnw Cor¬ 
di intelligerem. Quam porro Pinum hlveflrein 
vulgarem voco , ad Pinum filv. tedderam refe¬ 
ro, de qtiaCordus eodem c. feribitin hu emo-. T&iit 
dum. a*/ efl proprie Txdaarbor, quam iEiit ^ 
Smbaum, autSifferbaum, &c jrciuen vocant. 
Ex qua fumptapinguiflima maceria, Txda Grx- 
cis, 'Sin Germanis , fimilicer ut arboj: ipfa nomi¬ 
natur, unde etiam faces k Grxcis dicun¬ 
tur. . 
Cafterdm, quoniam in Txdx mentionem inci¬ 
dimus , flat lententia de ea fufii/s pertradlare. 
Tranfeuntin Tedam quandoque Picea & Larix, 
fed raro admodum : Pini enim filveftris proprius 
ac peculians morbus efl. In Tedam autem Teda mor- 
arborconverfa dicitur, cum non modo cor eius, bu* e ft>non 
ut fub Peuce veterum ditium ell, fed & reliqua' /r ^ 0, ‘ 
eius fubflamia in pinoiiedinem mutata efl. Hinc 
r>i i / • a r~ , r . Plmner « 
l-mmusnon ablqueerrore Xeaamfui genens ar-. ror 
borem efle exiftimavic, ac fextum Coniferarum 
genus fla tu it. Eundemque errorem Hermol. 
comittit, Plinium dubio procul fecutus,dicens:^ Hermol.er- 
Teda proprie diffla,& a Grxcis dds dudioy voca- ror ' 
ca , fui generis arbor efl redundantior humore, 
quam reliqua:, parciorliquidiorque quairgPicea, 
flamis $c lumini facrorum quoque grata. Impro¬ 
prie vero Teda: appellantur, tu alia quoque ligna 
qux flamma olei velpicis illitu concepta , faculae 
modo lucent: Nnnc (pejrgit Plin.) .celeber¬ 
rimis arborum dieftis quxdam in univerfura de 
cunctis indicanda fiint. Montes amant Cedrus, 
Larix, Teda, Sc exterx e quibus Refinagignitur. 
Verum fi quis Plinii defenfbr diceret, per Tedam 
ipfumhocin loco non aliud incellig^re, quam Pi¬ 
num ,, itaque eum tueri vellet: han<; tutelam il¬ 
lud (utcum Matth. puto) vanam efle oftendit, 
quod,cum eo capite Plinius refiniferas arbores, 
omnes per genera deferibat, & primum omnium 
genus Pinum ficiat, nullo patio Pinum pro Te- 
da accepilfe videtnr ,cum fexto relinarumgene-^ 
ri Tedam poflea adfcripfcrit. Adhxc .ipfe Plinius 
Laricis morbum efle ait, ut Teda fiat. 
Efl autem Teda varix fignificationis : Per Te- Ted * 
dam enim videtur Munfterus intellexille Pinum r, ‘\ fig ,u Jia 
Cembro : aliis Pinum fylveflremfigmficat : aliis 5 
vini vitium denotat: Tedamquein Alpibus voca¬ 
ri Piceam fcribitCxfalpinus._Ac prxfertimConi-. 
ferarum arborum materia ob vitiumpinguis fa-* 
v m 
\ 
