LIBER IX- 
s [eprta fa - c 
yendx mo- 
f us.Theoph. 
j & 
t 'ermol. 
fionannua, fed poft plus temporis adminidrari 
folitaed. Fit refina in hunc modum. Vbi iam 
vulnerata arbore , detca&us tantum cortex ed 
[non detracta teda, ut fcribit Herm. fecutus 
Gazam] refinam hauriunt, fic enim in vulnus 
‘■ror. invedtum, humor copiofior confluit : ex A- 
biete vero & Picea non cortice tantdm /poliatis, 
Ped ipfo etiam corpore, id ed ligno vulnerato: 
haud enim quamque fecretionem modo eodem 
a ‘ agi mos ed. Ethinc Plipii lapfus perficitur, e 
Picea detracto tantum cortice re/inam fluere di¬ 
centis : quod de Pino fcripfit Theophr. D einde 
eiufdem depravata hxc ledlio manifedatur: Nec 
corpori lpfi parcitur in caceris, vel,utin exteris: 
unii Utut iic a. redituendus Plinius,corpori ipii parcitur , 
non ut in exteris. Ed hxc porro R-.fina, non 
j ?jm*£ra~ italevis, quam qux ex Abiete & Larice & Picea 
> ^ error ^ : In fi gfi i s. v. c rror Gazx in fu a ver- 
]'i«. iione , qui tres hic tradit plancas , ac alias ir\- 
7 i v modo interpretatur Laricem,modo Piceam] j 
teda enim Pinus referta ed. Sed vel ex hac 
Thcophradi lententia /equitur : e Pino non de¬ 
tracta teda , fed cortice tantum, Refinam coi- | 
hgi. Pinus fiquidem non fpoliata, fed referta 
tedaed , oh quam gravior exteris eius refina 
fit- Quamob rem prxclare Hermo!.e Pinu Re¬ 
finam copiofiflimani , ponderofiflimam, pici- 
ya.repreh. que proximam manare fcribit. Plinius contri 
mimmum refina:de Pinu colhgi tradit, fed errat. 
Larici enim omnia ei tribuit,quxde Pinu Thco- 
phraft. dixit. Et fic Plinius Archetypum fuum 
imitaturi 
Una ei “~ -Cxterum , Rcfinx fucci pinguis, fummx , ut 
antea quoque diximus, fpecicsdux fiunt, liqui¬ 
da S^ficca.Liquida,ait Theoph.portatur utribus, 
dein lpont£ fp i liatur. Re/inx liquidx, ut com¬ 
probat Diofc. e Pinu & Picea manant. Hx ex 
Gallia & Hetruria convehuntur. Quin&olim 
e Colophone afportabatur, qux indeColopho- 
nix cognomen fibi vindicavit. Ex ficcis autem 
Refinis, alia ed drobilina, alia abiegna, dc qua 
didtum, ceu de alia picina, &: alia denique pi¬ 
nea. 
1 'tiida. 
opbonia 
dttta ? 
■n confit- Confundit certe Corn. fi non decipit ftudio- 
fum , dum ait: Quarum arborum hnt fingulx 
relatxRelinx ,ipfx appellationes indicant. Fal- 
fum fiquidem hoc ed. Nam drobilinx rcfinx 
nomen , non drobilum, arborem particula- 
rem,defignat [ ut ipfe fibi imaginarie perfuadet,] 
fed eandem plane cum pinex refinx vocabulo 
quod Pinum denotat , ligmficationem habet. 
Strobilus enim ( uti fufuis declaratum ) unde 
vox drobilina derivata ed,mhil aliud ed , quam 
nux pinea. Strobdina igitur relina & pinea 
eiufdem arboris refina fuerit. Illa quidem par¬ 
tis arbor s [frudus, ] hxc vero totius. 
Nodra tempedate, inquit Belion. eadem im¬ 
potium utimur, qua antiquiflirai folerent, in 
adulteratione Thuris. Siquidem refinam Pini 
mi Icemus Thuri. Sed fraus deprehenditur odo¬ 
re, vulgu/que nodrum refinam illam Garipotum 
nominat. Subolfecerat fraudem iftamfuo tem¬ 
pore Dibfcoridcs , qui in cap. de Thure fcribit 
Thus in itinere , inquit, adulteratur Pini refi- 
na: qux res mihi abfurda videretur, nifi in iti¬ 
nere dixillet: uEpote , quod illx regiones ex- 
1 ut i» Cerni 5 qux admodum calida; funt. Pinum non 
'udis re- generent. Ideo , ut nobis Thus peregrinum efl:, 
•subus ita & illis refina Pini. Pri/ca xtas ea omnia ad- 
*■ invenit, qux nunc h nobis perficiuntur, autfal- 
| tem his fimillima. Ex quo liquet nihil a nobis 
i 'oft. 
triporum. 
nunc feribi polle quod non ant£ ab alio excogi¬ 
tatum fit. & 
inferenda duo ex Plinio : Vnum , Refinx 
florem crudum ab eo dici, tenuem refinx crudx c,uiius i '*•- 
8 c ficcx partem qux in ea veluti bullat, & efflo- M0 '' 
refeit : Alterum permirum id videri quod fcribit: 
Relina omnis di/iolvitur oleo : quidam &creta Rrfn* dif. 
figlinarum hoc fieri arbitrantur. Refinam enim l oL<i,tur «- 
cieta liquari aut dillblui poife verum non ed, cretdnon 
atque adeo fi quis refinx liquatx cretam,vel a li- dijfotv”°ur. 
quod aliud terrae pinguisgenus admifeeat, maf- 
fa fic diir/ffima,& quovis cxiliento folidior: qua- 
i e locum hccomgednm e Ile quidam arbitrantur: Loc p, 
Relina omnis diflqlvitur oleo : Pudet confiteri cone• 
maximum iam honorem elle in evellendis pi- &us. 
lis: Quidam creta figlinarum hoc fieri arbitran¬ 
tur. 
Ed porro de refinx coctura dicendum. L:- Re C tn * 
quida refina in offas cogitur duras, & folidas, cl “ r * f" 
ducentorum fere pondo lingulas , inaqua? du- 
pio tamd.u codta,quoufque odorem amittat,fria- 
billique & tam arida reddatur , ut digitis iam non 
cedat, nec eorum vedrgium recipi at i ut fit cum 
eius lentor nondum prorfus conlumptus ed. Ed 
autem liquanda &cofo delcecanda , ut fccculcn- 
tx lordcs fecernantur, priufquam in ferventem 
aquam conjiciatur. Hoc coquendi artificio re¬ 
lina candidi/lima evadit, ac Iere nivea, etiamii 
antea, vel oleofa , aut. mellei coloris, ut Lari¬ 
gna, fuerit. Ex quibus perlpicere licet Ruel- Ruell.ux *. 
liumDiofcoridis haede re verba redte non ex- tHr - 
prelJille : Donec, i nquit, friabilis , ac retorri¬ 
da reddatur, & digitis ccdac, cum legendum fit, Rue ^ c9rr ‘- 
K&Trjpa. yjfx «e uTot? Jkyn/Kot? tly.uv , id ed, arida 
ut digitis non cedat: deinde : refina fit etiam 
eximii candoris , fi omnis eliquata percole- 
tur, &c. Vertendum erat, fit autem (hocfub- 
audi , coquendi fupradidto modo ) eximie can¬ 
dida. Omnem autem refinam liquare, & colo 
dcdxcarc antea oportet. Sed & Diofcoridem Diofc. ,m- 
iplum mirantur plerique ac iure quidem, ctim t rb t r,et 
declarat modum Ipilfandx in aqua fervente refi- cut, i 
nx liquidx, eum eam uri [jyogy&t/] dixilfe, & non f,ldxru' 
potius elixari [ = 4 */cn&««:] Spidatur etiam refina no. 
coda fine aqua in cortinis xneis lubie&o pri¬ 
mum Jgn e len to -.deinde ubi coire ccepit, carbo¬ 
nibus liberalius aggedis , & audio igne , ut 
quicquid ferofi ed exhalet. Si liquidam dura¬ 
re & in offas redigere lucratione libet, coquen¬ 
da ea cdfine intermifiione diebus ac noctibus 
tribus, quoad odoris eipers, friabilis, arida, nec 
lub dignis lentefcens exidat. Sin iam ficcam 
in offas ducere placet, uno die coxilfe fufH- 
cict. 
Haud abfimilis ed coquendi modus hodie Lo^uendt 
Chymidis ulitatus, oleum e Terebinthina eli- c b' 
cientibus. Phialam ifigentem vitream Juto ob¬ 
litam & refina,ad dimidium ufquc, impletam fur¬ 
no imponunt, alterius vacux, & quod ftillat ex- 
cepturx collum in eius fauces inferentes. Dein 
ea cautione , qua dictum ed, ignem accendunt. A u *reft- 
Fluit primum liquidus fudor Refinx 3 aquam Chy- nx. 
miftx vocant, PifieUoque vetci'um is relpondet: 
abiicitur vero tanquam inutilis, tametfiad ea va- 
leat, ad qux Piifelxon commendatur. Sequi¬ 
tur oleofus liquor , qui ciim totus cxdillaverit, 
arida & friabilis in phialx fundo refina fupered: 
Colophoniam hodie nominant, magni, ut& Colophnia. 
olim,in medicina ufus. Scire tamen licet nomi- 
nisColophonixmultiplicem fignificatum fuilfe. 
Sic enimdidta quondam fuit Refira tutore Ga- (ru , 
leno, Sc refina cruda, ex Picea, Pinove ficca, da. 
X 4 
mirarum., 
