i Jient 
! i mores. 
• tlntra. 
wpicis. 
I fi* ftCii' 
wofirmt- 
, m tri- 
' \diiura. 
jfj odor 
| nanis 
< 7 
.* W/. 
I tortu- 
1 /ortu- 
LIBER VIII 
munt ambi, mixti cum cera, Lichenasque de- cum poenas mortalium, tormentaque brevi < 
tergunt: Concoquunt item duros & crudos tu¬ 
mores omnes, cataplafmatis indici. Ad eaom 
Verbera, carnifices, robur, pix, lumma,ted<e. 
nia ,humidavalentior eft, arida vero tametii ad Idem animadvertit & Plautus, cum Ariftophon- 
ea quidem deterior,glutinandis tamen vulneri 
bus magis convenit. Pix liquida calcfa6ta,in¬ 
quit Mattii, vncum Thure & Maftiche abrafo 
occipitio adhibita, prolapfam columellam refti- 
tuit. 
Picis vfum duplicem fuilfe, rei ruftici Scripto- 
■ res tradiderunt: vnum ad dolia <k ferias, citera- 
que vafa ante quadragefimum vindemii diem 
picanda, &c aliter ea,qui demrifa ellent humi, 
aliter ea,qui ftarent fupra terram. Nam iniis, 
quaidcmerlaClient, pix vetufta lateribus adhi- 
rens liquabatur igne in lampade admoto ,& ra¬ 
dula curva ligneo rutabulo praefixa foras elicie¬ 
batur ,poftdeterfi penicillo vafa, ferventi Ili ma 
pice infufa,(copula rutabulo alligata & circum¬ 
ducta picabantur. At qui fupra terram confi- 
fteifent, complures dies antequam curarentur, 
in Solem producebantur: Deinde cum fatisin- 
Iolataellent,in os eonverla, fubieCtis tribus par¬ 
vis lapidibus fufpendebantur , atque ita ignis 
fubiiciebatur tamdiu incenius donec ad fundum 
calor adeo vehemens perveniret , vt appolita 
manus patiens eius non elfet, pixque vetufta li¬ 
quaretur : tum doiio in terram demi lio, &in la¬ 
tus depofito,piceq;fervetiflimainfufadolium vo¬ 
lutabatur, vt oes eius partes linerentur. Picem 
autem duram & recoCtam ad id commendabant, 
adieCta quinta parte picis brutis. 
Pix in Italia , ad vafa, vino condendo, maxi¬ 
me probatur Brutia, ait Plinius. Picis illitus vi¬ 
no duratricem firmitatem pnftat,inquit idem,ne 
vinum corrumpatur, &ficiabi rimofum vas fit, 
ne transfluat. 
Picis alter uftis erat ad condituras. Italiipars 
aliqualenit.ltem vino excitat rabulana pice. Ra¬ 
tio condiendi mufta afperfu picis lib. 15. dicetur. 
Picis odor faporque Romanis olimfuit gratiffi- 
musin vinis, qui ob id picata appellabant,Ga- 
lenus cim xxoviav 5 &c movnbuj. Huiufmodi vina 
arte talia erant, vel naturi fponte, qualia Vien- 
nenfia, & Allobrogum. Sed de his loco iatn 
citato. Quemadmodum autem cum vinum ad¬ 
eo infirmum eflet, ut perennare non pollet, 
aut certe quoufque venderetur , durare, peri¬ 
culumque ellet, ne acefceret, fugeret , muce- 
fceret, id refina, flore relini, crapula refina- 
cca,fapa, defruto, aliifque odoribus condie¬ 
bant: ita pice interdum fola , interdum cum 
aliis mixta , &: ea quidem modo liquida , qualis 
fuit Nemeturica : vel ficca, qualis fuit corti¬ 
cata Allobrogum , Rafilis, Brutia, vina medica¬ 
bantur , pri us tamen pici liquidi femper aut ci¬ 
nerem lixiviuminfundentes, permif entcfque, j 
aut aquam marinam exalto petitam : ut his & 
picis odorem auferrent , & fpurcitiem elue¬ 
rent. 
Alios priterea duos ufus libet adfcribere ho¬ 
die nondum penitus aboletos. Pice illita pilos 
avellunt, e corporis partibus, quas natura iis 
veftitas e fle voluit, quod irnlZv & y^iwrnlvv Grq- 
tem a*ftucam fervi vocem refellentem induxit, 
qui dixerat in eum : 
Atra bilis agitat hominem : 
At pol te, fi hic fapiat fenex , Atra pix agitet Afdterik 
apud carnificem, ac tuo capiti illuceat. Apud . 
Palladium Rutilium nonnulli coracinam [ liqui- carm y cn - 
dam intelligo , ut qui in coriis alfervari foleat] 
picem contra formicas in arbore fufpendendam dormiet. 
[ arboris trunco circumlinendam] efle confir¬ 
mant. 
Fieri porro & fuliginem e liquida pice hoc Fuligo. 
modo, alitor eft Diofc. In luc.-rnam novam el¬ 
lychnium habentem aliquid picis infunditur, &c 
accenditur, & lucerna novo vafc fidlili clibani 
forma pndito, fuperne quidem angufto & ro¬ 
tundo, inferne vero foramen habente, qiiem- 
admodu clibanus,operitur, & uri finitur. t 'Quutn 
autem prior picis humor confumptus eft, alius 
infunditur, donec fatis fuliginis colletftum fiie- 
rit. Ad eundem modum e refina, Thure,Myr¬ 
rha & ftyrace, aliifque his fimilibus fuligo confi¬ 
citur. Vim habet acrem & adftringentem; 
Vtendum eftipfa ad medicamenta Sc illiriones, 
quibus palpebri ornantur: & ubi glabras ge¬ 
nas producerepilos oportet. Eft & ad debi¬ 
liores, Sdachrymantes, ampliufque exulcera¬ 
tos oculos commoda. 
Facit Piflelion [oleum picinum] ad eadem, ^ 
ad qui pix liquida. Cum hordeacea farina Alo- 
peciis adhibitum, capillos reftituit. Id ipfum 
quoque priftat pix liquida,qui priterea iumen- 
torum ulcera, fcabiihnque illita emendat. Vi- Vinum pj- 
numpicatum [ hvQ- 'iruraims ] ex liquida pice Sc cat “ m - 
mufto temperatur. Picem autem primum mari¬ 
na aut muria tantifperc-liiere oportet, dum in- 
albuerit, & fincera maris aqua defluat: mox a- 
qua dulci iterum proluenda. Tum in congios 
odio mufti additur uncia picis una aut altera, at¬ 
que ita finitur. Poftubi efferbuerit atque fubfo¬ 
derit,in vafa diffunditur. Hoc genus vini exta- Vires 8 t 
lefacit [ concoquitPlin. ] concoctionem adiuvat, u f us - 
abftergit atque purgat: proindeque utile dolo¬ 
ribus pectoris, alvi, iocinoris, lienis & vulva- 
rum, fi fine febre fine, itemque ueteribus rheu- j ec Hr.Lien: 
matrimis & profundis exulcerationibus. Eft & vufra. 
efficax contra tuffim, tardam concoctionem, in- Vufiis. 
flationes anhelationes: luxatis denique pr^- ^ delatio 
fertim in fuccidalana, imponitur. Vide plura L "* XAt,t ' 
lib. 15. de Vinis. 
PINVS INDICA 
qvA B R E. 
E X 
C A 1 
VI. 
I N Teneriffa, autoreTheveto, inGall. Antar- locus. 1 
6 tica For-tunatarum five Canarii infula una, 
| copiofi/fimum paratur Gummi \gomme] vel po- Cummi 
1 tiuspix(po/x] nigra,quam vocant Bre : deficiunt ?'*• 
i autem Pinos, quibus abundant, eas dilfecant, 
- .. jj fafciculos qomponunt ad decem, aut undecim p f tc ^ f*. 
ci dicimt, a materia qua utuntim in eo foedo j planftra , hos alternarim unum poft alterum cienda, ri 
: crucis in formam fupra foveam mediocris pro- tt0 ’ 
minifterio. Hoc verbo ufus eft fipe Clem. 
Alexand. molle delicatumque inftitutum, ac i funditatis congerunt, ac ftruem accendunt,qua 
improborum hominum artificium accufans. Pri- { accenfa,pixjn foveam defluit. Alii verofaciho- 
Alut. 
terei pice torquentur corpora hominum, qua in 
re verbo longe alio intelle&u quam in 
vafis linendis utuntur: valet enim, cruciatu illa 
& fuppliao afficere. Intellexit hoc Lucretius, 
ri via incedfint , faciliorique negotio rem ab- 
' folvunt, fabta enim tantum circum arborem 
; fofla, eam incendunt. 
j Hoc gummi in-Peru devehunt, magpumque VfusV 
