2(?4 
HISTORIAE PLANTA RVM» 
r An C opei 
P. M.t/ t, 
T rutius. 
rx eo lucrumfaciiifit. Vfus autem eius duntaxat 
eft ad naves picandas. Si quando cor de hac ar¬ 
bore rubri coloris montani indigentes offen¬ 
dunt jipfumin alTulas fatis longas findunt, craff 
fasinftar pollicis, quae candelarum loco illis in- 
ferviunt. 
An de hac Pinu Indica P.Mart. cum ait. Gignit 
eX duobus arborum generibus picem infula Hi- 
fpamiola ,ex Pinu puta & arbore dnfta C opei , ex 
qua pix non alitet, quam ex Pinu legitur, licet 
dicant plerique ftillicidio colligi comburendo e- 
ius lignum. Fru6hi$ autem eius parvus efl,vti 
prunum, efui fatis aptus. 
rem partem amittere : germina quoque transi ' 
corruptafuiffe. Effe vero humidum, addit Ct 
dan.in hoc frudfcu tenue , tum pingue, tunu- 
qveuna, oftenditeopia fucci, fragrans odor, bre¬ 
vis vita: &auod marcefcattito. 
PINF./E NVCIS 
M E L E N K 
SPECIES 
Cap. VIII. 
N Arrat Thevetus N numere maris Indici 
infulam innumeris fcuflibilS abundare, in- ■. 
PINEA INDA HISPANIS. 
Cap. VII. 
D Ignvs Oviedus.ait Cardanus, cui fides 
habeatur. Is refertin Peruinfula frudtuui 
Spitio/a 
pl.i/lt.t. 
j_ynaoeatur. is rerertin rciuimm» 
pinea Indu e jp e omnium qui edi poflint prxftantiflimuna : 
Hijpun. q nem -pineam Hifpani aformx fimilitudine; Indi 
jZ'is™* Boni ama , fcu ttyayama vocent, atque e cuius ge- 
Hyayjma. nere fit , qui Uyayagua nominatur. Effe enim 
Uyayagua forma pulcherrimum,guftu jucundifilmum,odo- 
te fuaviflimum, vt ex quinque fenfibus tres in 
eo maxime dele die ntur. Oriri autem ex planta 
fpinofa, referreque Pineam figura, fed in fummo 
vertice germen afperiim, Lilij caudicis quali in- 
ftar prominere: colore Mali Medici effe, dum a- 
cerbus fit, & dum maturuerit, oddirem Cotonei, 
adeoque valde, vtvnus ex his cubiculum totum 
redolere faciat. Corticem vt Fineis, inxqualcrh 
& inutilem, fed tamen non vt Pineis apertum, 
verum alio modo frueftum ijffum mundari atc|ue 
diuidi: Magnitudinem , qualis Medicis malis, 
Peponibusque : Odorem vero etfi Cotoneo fi - 
aili: 
...—---— DcUl( 
ter quos , qui ipforum lingua m elenken nomina- c*ro. 
tur, magnus eft, nucis pinei fpetic, cortice 
luteo , quo fpoliatani carnem &c in particulas 
confettam fi deguftaveris, faccharum ore con- ^ 
cinere dixeris,cum pauxilla nucis Mofchati pol- Sw ' l!l: 
tiunculapermixtum. Hoc Barbari prxfertim ad A 
fedandam fitinji utuntur. Arbor 
Frudtui Nana fatis-fitniliseft , nifi quod Melen- 
k en in arbore provenit, Mori fer£ pcoceritate, 
1 nigro cortice ve ft i tus, folio quadancenus rube- 
> fcente , longitudine Sc latitudine folii Ange- 
I licx. Nana autem planta cft foliis Iunco fimi- 
lis, nunquam ad tantam altitudinem crefcens, 
de qua lib.2<?. 
M AgftltH 
do. 
j alsum. 
Duratu, 
Vires & 
ufus. 
Appetsrusi 
Cesser a. 
mihs fit, gratiorem tamen ,quod adulterinus, ac 
mixtusfragrantia vaiia videatur: Succo priter- 
ea abundare , carndmquc iqiialcm illi elle atque 
folidam, plantamque (vtidi&um) fpinofam,folio 
amplo : Vni cuique verb fiudtui caulem fuum 
fubiici: matu-efeere autem fpacio' menfium de¬ 
cem : quod fi ante maturitatem praecidatur, plan¬ 
tam ipfam nulli vfui .priierquam impinguanda: 
terra: vtilem effe. Caulem , qui fupra fructum fit, 
detra&um plantatumque, genus fuum renova¬ 
re :folia vero fimilia Carduo,fed longiora, tc- 
huioraque. Nonfervari vltda^.dies ,Sc edendo 
pyri mofcati fpeciem referre: fufeitare appeten¬ 
ti afn extin&ain. Eundem tamen faporena vini 
ingratum reddere, & bilem gignere credi: adeb 
nihil in humanisabfolutumelle. 
Multa autem illius tradit genera, acida, acer¬ 
ba,alteri iisquefaporis,vclut etiam in Pyiis j a fi s “ 
que ftu&ibus,coeli, folique varietate & fpecie di- 
vcrfa,tum ipfarum plantarum cultu: habere fi¬ 
la veluti Cardui albi,ob qua: dentibus noceat. 
r . Et neque aquam potam poft ipfum fapere, adeo 
fyZagua vt hydropicos, abftcrrendo 'i potu , juvare pof- 
•oritum*. fet. Ex his etiam Uyayagua , albatn intus & vino- 
fam,fedfaporis effe acerbioris :Bo?.iama } duictm 
& ipfam albam, fed aliquantulum ftuppi referre 
imaginem : anibas etiam, has rotundiores : Hya- 
yamn vero oblongiorem , lutei coloris, intus ob- 
fcuri: atque hanc omnium priftantiflimam. 
Additque ruftici operam maxime fiu&u hurtt 
fentire videri, quando agreftes cultis longe fint 
inferiores. Immaturas vero decerptas quandd- 
qu e vfque in Hilpaniam transferri: attamen cum 
in propria arbore non maturuerint, gratis maio- 
PINEI CONI FACIE FRVC- 
TVS EXOTI CVS. 
CAP. IX. 
P ediculo mini- Dcfcrip:! 
r 
mi digiti fere Folia 
re craftitudme, 
rufo, duro at¬ 
que lignofo, fo¬ 
lia mutuo incu- 
.litu adnafeutur 
digitu fere lon¬ 
ga, firma, fub- 
lhntia lignosa, 
triquetra, prin¬ 
cipio angufti- 
ore , reliqua 
parte latiora , 
&faftigio tenus 
recurva;, nume- 
rofifquefquam- 
mttlis foliaceis 
lucentibus, ni- 
giisque vcftita. 
Hxc pars qui 
recurva, modi- 
SquurmtU 
Hyuyurh*. 
Cultsir m. 
Sapot 
cd inflexu feparatur 3 ita ut frudtum effefquam- 
mofum fufpicio fit. Foliiquiintusdelirefcunt, 
extimis breviora , & denfiorc diitoium folio¬ 
rum ftipatu obfepta. Per quorum longitudinem 
extimam coftainlignis angulum faciens excurrit, 
parte interna carinata. Sapor nonnihil amari¬ 
cat , non fide adftri&ione nidorulenta , ac fi 
frudhisin fumo effet cxficcatus. Partes ex co- 
rneftidne , demiumque attritu hirent , quod 
argumento eft, fubftantiam nonnihil effe vifco- 
Frudnm hunc communicavit nobis charift. ^ ^ 
frater C. Bauh.quicum coni fpeciem quodam- 
modo gereret, ut ex figura, colore, & folio- „,s russe. 
rummutuo incubitu videre cft, coni facie fru- 
• /0-nm 
