r, , UBE 
rT‘J„i arborem vite appellat. Nonnulli plu¬ 
ra generaThmx conftituunt, & hanc arborem 
tertium genus clle volunt. 
Nunc Goropijhac de re fententiam audiamus. 
Longe,inquit ,4Plinii fententia difcedunt, qui 
I Cedrus pro ca P' tc = q u ° d e monftrofi pretij inenfis tra- 
Citro apud ^ at j Cedrum pro Citro fcripferiint. Credide- 
rlm.mati. nm Romanos arborem, e qua ctifpa materia fe¬ 
rt, cabatur , principio Citram nominalle, ac voce 
*”• Africana, nonnihil corrupta, Chitram, vel utalij 
Inannr Plm-e..™ c:_: C. .. • • 
R IX. 
287 
, ' .UU1I 
legunt Chatram. Significatur enim hac voce A 
rabibus Cedrus. Quamobrem cum PceniChi 
Kttellij t\ 
i-ulhh o^ni- 
cram pronuntiarent, & in Cedrorum genere ar¬ 
boris illud genus, e cuius nodis menfa: fiebant, 
collocarent, Romani Citrum nominarunt. Ignari 
vero Cedrum, &c. n 
Et paulo pbft: Nos igitur in ea fumus opinione 
huiam Theophrafli cife Cedrum , five Cedrc- 
■ \ Cn I Romani melius feciflenc ii 
J' e menias Cedrinas nominalTent. Tliuia tandem 
gemina de causa ita vocatur: Altera, quod in fa- 
crin^us Thuris loco haberetur: altera , quoniam 
[ Cimbris] ttbcjfnii & inde Cfnit/nihil aliud cft, 
quamcuftodia. Perdurat , Theophrafto tefte, 
. , materies hic omnino incorrupta , unde merito 
arborem vite vocant. InPlinij & Homeri codi- 
\omen U- *p us -W> non fa7oy , ut plerique habent , legen- 
ho corrigi- dum : An vero per diphthongum icripierit Ho- 
(r. merus, an non,id necdum puto fatis liquere. A- 
pud Dioic. in cap.de Croco &»zu> cum diphthongo 
legimus, quo loco Ruellius mortarium vertit, 
longe ab autoris mente aberrans. Thuium tan¬ 
dem fi ve Thuia dicas, quam facra: Utera: ex India 
adferri dicunt, eamTheophraftusex Cyrenaica, 
Pbnius ab Atlante & Ancborario Mauritania: 
rj, ytna ft _ 1110 n tc afferri feri bun t. Coneludi t tandem di- 
i,t m ccns:a,a templum Salomonis non folum aurum 
■vplo Sa- ex Atlantico orbe petebatur , fed ligna quoque 
***** Thyina eadem navigatione adfl-rcbantur,qua: an 
cx Atlantiasialtibus, e quibus poft a Romanis 
magnis fumptibus petita legimus , an ex orbe 
quoque Opher advcfta lint , cum utrumque 
commode fieri pottierit,ignoro. 
Gefncrus quoque huius arboris recordatus cft, 
his verbis ‘.Arbitrem viia aquibufdam vo cari, Lute¬ 
tia revertens nuper amicus quidam mihi retulit: 
cuius ramulum oftendebat, ex America transla- 
tam dicens, & in horto quodam Lutetia: a Petro 
,na ' Bellonio libi deinonftratam. Sabina: videtur ge- 
uton: 11 us,quod quidam Bruton e(fe volunt, fimilhma- 
que Cupreilo : fed baccamfert diffimireni,6dora- 
tam tamen & nigriorem: folia Salviam olent. Ve- 
r »&Sel- tum Gefnerus, Bellonium imitatus, confundit 
. not.m. hanc plantam curaalia quadam : Siquidem Arbor 
vica: non fert baccas ,fed veluti oblongos mini¬ 
mos conos, qui femine maturo conorummodo 
binaBel- ^, Cllnt: ^ anc arborem Bellon.de conif. vocavit 
10 Jeutn- Arborem vita: & Sabinam & Brutes fecundum, 
Ar- cuius duas deferiptiones ponit, quaspofuimus 
tof *«• capite de Sabina. 
Lyciam Cedrum,(aiunt Lob.& Pen. Adv.) jam 
diu vidimus Lutetia: in quibwldam hortis folio 
Cuprelli comprello , femper virentibus fquamu- 
hs,loricatis capitulis,femen Laricis claudenti¬ 
bus: Belgicis herbariorum viretis hodie notifsi- 
muArbmsmta nomine. Eius folia ciita fuaviffi- 
mum fundunt odorem. Ibi tradebant quandam 
bacciferamCedruLyciam. Mirumautem, quid 
libi voluerint autores Adverfarioru : primo cum 
fua Lycia Cedro baccifera Luceria: vifa , quum 
nunc aliam eodem nomine tradant, qui nullas 
baccas fert. Qua: in Adverf dicuntur de Aegy- 
bcr 'ii- 
, priacaSabina Kofionienft ,&deAbrotonoDere , 
I S r, "° Cupreffi foliis videntur ahquatenusGni^tl^ 
I cmre cum aibore vita:. Erum itaque addueftis 
I Lice meridiana darius patet,neque Lobeiio & 
1 enx bene notam fuiirc hanc arborem 
p.citur&arbor vite (inquit Dod.) Tliuia Thco- 
phrafh, aut Piinij Brutaeffe,quod afere non 
fueru faedd. Nov, orbis nova ftirps haben- 
Anoll Arb0 D Vite>at ! ,0r de 1 l,a fcriblt Lcvinus 
ApolloniusPeruanafua regione , dum dicit: Mi- 
u odoris arborum ligna cremantur, ex quibus 
dum cortices detrahuntur, tam acri odore adeps 
deHuu, vr olenuumnares,cerebraquedeterri,ne 
afficiat,ilhca vero defunctis, aut guttis inftillata 
(quemadmodum Cuprelfo permanens refina) 
perpetuo ab vermiculorum iniuria , carieque, 
mortuorum cadavera vindicet. 
Tabernimont A r borvita:,BluimbegKcbtn»/ 
Hiit. v eio Lugd.Tlu11.1e genus tertium. Arbor vite 
Ga lis. Luteus Vocatur a Camer. Paradifca 
inhort. Thma hve Thya.vulgS arbor vite,vt Arbor. 
, 1 "“minant. Goropius in luo Vertumno, Ar¬ 
borem vita: fiveThu.am cum Cedro antiquorum 
comungit & allegat Virgilij verfum : 
Vrn odoratam mlturna ai lumina Cedrum. 
C. Bauh. apud Matth.In daffem Cedrorum re¬ 
tere arborem vita:. Multis videtur Thma Theo- 
phialri , alij ad Brutam Piinij referunt, licet pau- 
Clihmx note Pliniana:, noftr* conveniant. Arbu- 
Icilia eft admodum odorata, perpetuo virens,al- 
ritudme virum longefuperans : flores vc inCu- 
pielfo. Hxccx Canadas Septentrionalis Ameri- 
cxprovinciam Galliam primirmillataScPrancif 
co Regi Arboris vitx nomine donata, quam Lu- 
tct.x cum e flemus, ex regio horto, quem Io.Ro- 
ornus colit, accepimus. 
Primum Clufio con/pedVa hxc arbor in horto Locas: 
regio tomaiuebleau , non procul Aureliana Gal. 
lorum, co cx Americx Septentrionali ora, cana- 
dis dicta , delata , Gallorum imperium obtinente 
Francifco huius nominis primo , litteratorum o- 
mniurn fiimmo Mxcenate, nec ante.vt exifti- 
mat,Europxcognita. Deinde apudDocbiffimu 
\ irum Nicolaum Radium Regis Chirurgum, qui 
primus fua opera eam Belgio communicavit, vbi 
nunc adeo fiequens eft, vt nullus (it rei herbarix 
itudioius qui eam in fuohorto non alatiinde 
porro m plxrosq; Germanis hortos tlanfiit: fa¬ 
cile enim rami depaftt radices agunt, quemad- 
modum fxpe cft expertus,prxiertim loco viri- Radior, 
brofo & fertili, p.ngmquefolo. Nafcitur etiam faeiii L. 
iemme . fed tenellxplan.tx ante quam inramos 
dividantur & explicentur, Oxycedrum , Iunipe- 
nunque maiorem primiim enatas admodum 
mulantur.Fngorispatient.ffimacft:Hiemetamen F , w 
fufaim & fuliginoftim colorem contrahentibus {«um. 
tollis, qux novo Vere priftinum nitorem & viri 
dicarem recipiunt > Sed & Camerario primum J 
Rafflomma , facilefeprine nafcitur , Sefurculis 
propagatur, fertque Hicinem parum ftramine vel 
‘ te ™ un , iu ' S “ autcm <k bet in vafis terra Sano. 
optima oc cribrata plenis , ut femen qual ta parte 
dig.ti ea tegatur. Cdm vero rigare opus eft, terra 
linteo impolito irriganda, ajioqui femina furfum 
alcendunt & nudantur: quod ctiamin aliisobier- 
vandum eft. Novelli plantulx a Sole meridiano Cu/tara, 
per maiores xftus defendendx,atque hac ratione 
plurimas arhnlculas brevi confequi polfumus: 
Noks autem primdm vifa opera fratris Bauh. qui > , 
mi it utetia nomine Arbori, Paradi^niiam plan- ,-adi/i ^ 
Cavimus m horto IlluIJi. Celf VV. ea excrevit ' 
