190 historiae plantarvm. 
plcftentcs, in quibus folia Cupreffcfuniliaef-lin CyrenenG agro ,fotmi Capreffo ftmilis tum 
fent, nifi fnpra invicem fcfsilia , & compaftili j rarti», nim foliis 
Politi ap- 
p Unat a. 
Cefn.1 
nucamento procumberent. Ramus totus cum 
foliis applanatus videturcffe,eo, inquam, modo, 
tanquam fi quis ftudio eum prilo prcfferit.Arbor 
hxc in tantam altitudinem apud Fotitamblxum 
excrevit, ut quamvis nondum nonum excede¬ 
nt annum , brachio tamen elato £ quolibet pro¬ 
cero homine vix pofsitad eius cacumen pertingi: 
Ea nondum femina prompfit. Guftata folia a~ 
mara fentiuntur 8 c odorata, maxime ad Salviam 
accedentia. De cortice nihil adhuc certi tradi 
poteft, quoad in ampliorem vaftitate exercuerit. 
Hic Bellonius,qui ccnfuram noftram nullo mo¬ 
do recufant. 
Arbor itaque viti poftrema , quam delcnbic 
Bellonius,nullas fert baccas, led veluti parvos 
conos,ergo non poteft effe eius Sabina altera, 
cui bacci fime: Quod priterea (cribicde fua Sa¬ 
bina altera folio Filicis veluti applanato , ac exte¬ 
ra omnia de odore , & aliis, exceptis baccis, con¬ 
veniunt cum eaarbore , qui Parifijs dicitur ar- 
bor viti: ar. extet in rerum natura talis arbor ali¬ 
qua odorata, bacci fera , indicent docti, nulla no¬ 
bis vifa, nec audita : fufpicamur Bcllomum igno¬ 
rare quid feribat, & confundere diverfas plantas: 
nec exiftimamns ei vifam'arborem vitiin horto 
regio, qui nullas tulerit baccas. Capite de Ar¬ 
bore vici, huius Sabim fecundi fecimus men¬ 
tionem ex Gefncro, qui etiam arborem vitarvo- 
: America translatam, male adcffcns, bac- 
ceu Cuprelfus filveftris. Priterea qubd, vt idem 
fcnbit , Thuii materies omnino incorrupta per¬ 
duret, nihil eius radice crifpius fit, atque fi mula- 
cra ex ea antiqui fculpere fint foliti ,qucmadmo- 
dum ex Cedro,Cuprelfo,Loto,& Buxo. Hic au- 
tem arbor conos, leugalbulas non fert Ctiprefli 
modo , led baccas : caudice non attollitur longo, 
fed eo brevi contenta eft i materie non conflat 
incorrupta, folidaque,fed caduca & fungosa: noti 
vtThuia peculiaribus locis gaudet, fed vbique fe¬ 
re locorum nafeitur, vt hinc maius atque eviden¬ 
tius difetimen iniis plantis appareat, quhm vt il¬ 
lorum error, qui cas-vnamfaciunt Thuiam, pluri¬ 
bus explodi mereatur. 
Sed certe relinquitur, vt miremur eos,qui ftir- 
pe:n hanc,quamdepitfram exhibemus,veramSa- t jf e % eram 
binam e fle inficiantur, cum nullis careat notis ex sabinam. 
iis, quas illi Diofc.reddidit. Ea enim arbor con- 
fpicitur coadli brevitatis , qui in latitudinem 
magis effunditur,foliis CuprelTo limilis,fpinofiot 
tamen : quin &gravius olet, & acris, ferv£nsque 
fentitur. Atqui illud nobis obi’ciunt,auod Diofc. 
in defcnbeada Sabina nullam baccarum mentio¬ 
nem fecerit: id mehercule quod legatur non te¬ 
rit. Sed quid dicent ii, fi in quamplurimis plan¬ 
tis exiis etiam, qui ab omnibus legitimi haben¬ 
tur , plutea noti, & ei quidem pricipui, non- 
nunquamdefiderentur: quas nimirum Diofco- 
ridem omififfe credendum eft, vel quod pianti 
p.v elfent alio qui vulgb cogniti, vel quod ©es 
C ariart- 
cat,&ex - 
cam ferre, quod cx Bellonio defumptum vide-.. i o ^ ,* . 
tilr Olli autem Bellonius fcripfitdc altcraAr- i caram partes nen fatts exploratas haberet.vel 
bore vitat, qusPinaftet, & de impoftura,nos 1 aliasobeaufas,quas profequi non eft htclocus, 
pofuimus capite de Pino Cambro. i quarum omnium aliqua facile potuit effit: _ cuc 
1 ObicureadmodumCardanusBelloriutn fecu- ' Sabinxbaccas nonadnotatas reliquerit. Addam 
tus hui us arboris [ Sabi nat LutetianatBellonij, & j & id .fcrtafii ex eo evemffe, quod Sabinai fre- 
arbofs vitee 1 meminit, dicens: Eft etiam Lutetur ' quent.or Geniis occurrat, quim fruSifera. Nam 
_ , Sabina: venus (vtetiamBellon.rcfcrt) quam qui- (vt equidem fateri polium ) intermnumerasSa- 
,":,Z dam Bruton e (Te volunf.f.millima eft Cupreflb.vt binatplar.tas.qttas variis.n locis rnih, videre con- B „ crt rui 
vix ab ea diftinguiqueat^dbaccamfertdiffimi- tigit.tres duntaxat memmi me obfervaffe,quat ««/«- 
lem,odoratam tamen ac nigriorem .folia Sal viam baccas ferrent ,& eas quidem rubentes, ac i- 
olenrvndeferunt, Tartaros fpargerc pulverem : perinis maiores. Id quod me quandoque addu- 
fnper cibos. Vocantobid quidam Vitat arboreta, xit.vt pueaverim in hocSabinxgenerc maiernK 
fo-te quid in contignationibus nullu vitium hoc feminam reperiri: atque alteram raram elie in 
lienum fentiat: eaque Turei vtuntur. Ex hoc aut Italia quemadmodum eam quoque raro vidimus. 
Cedri venere ferme eft ea planta arud Indos oc- quam Diofcorides fecundo loco reprat.cntnvit, 
cidentales Cumana provincia:, cuius tabulis (i Tamarici foliis fimilem , non autem aculeatam. ^ 
naves conficiantur, non fentiunt teredinem, ma- Ex ns igitur, metito colligendum effe arbitror, mauc , s ^ 
lum illi'regioni ineens: (i arcz, quae reponuntur, hanc noftram Sabinam elfe legiomam, vt qus 
omnia bene olent: quod verb mirum diftu eft, non foliim notis Diofcondis delineationis pul- 
cduba tantum amaroris contrahunt, vt efuiin- chrerefpondeat.iedetiamfacu ratibus. . 
a-a reddantur i Ponb Petnis Belion.de arboribus coniferis BeUorrnt^ 
gr Sabma planta eft (aitMatth.) in Italia vulgaris differens, iis inepte fatis, meo quidemiudicio, rtr ' 
notitii,illafc.qui& Diofcoride primo generi affi- j Sabinam admifeee , «que m eaideftnbeda ,quam 
gnatur.foliis Cupreffo fimilis, fpinofior. Verum l fc.undo loco ponit Diofcorides, mihi non pa. 
eius folia noa adeo plen£ virent .vcCuprcffi, & j rum h illuanatus deprehenditur, quod conftan- 
plene 
in cacumine aculeata confpiciuntur. Quod ca¬ 
tti en fipe peritis negotium exhibet. Citerum 
nondefunt, qui plancam, cuius imaginetndedi- 
\ontra eoi, mus ,negentlcgitimam Sabinam effe,hoc, ni fai- 
qm Sabi- lor, argumento , quod hic baccas proferar, qua- 
nam ne - cum in fua Diofc.non meminit. Vnde facium eft, 
■?****• vt quinam putaverint, eam maiorem Iuniperum 
luMperui e fle, ah j vero Thuiam, quam Theophraftus me- 
mator. morii prodidit.hb.& cap.^de hift.pl. Verum vtri- 
Thma. q Ue mco iudieio in errore verfantur. illi qui¬ 
dem , qubd hic planta nec folio , nec flore, nec 
fruriu ,non materia,non odore, neque fapore, 
non citeris denique notis Iuniperum referat. 
Thuia ne Hi vero , qubd Thuia , vt eft apud Thcophra- 
f *Z**‘' fliun, nafcatfc apud Auin«Jfis delubrum, atque 
ter affirmaverit, fe vidilfe frequentifiimum hoc 
Sabini genus’ in Amano & Olympo-Phrygii 
montibus,totd facie Iuniperum maiorem refe¬ 
rens , magnitudine Amygdali arboris maioris, 
foliis CuprelTo per omnia fimilibus, baccisper 
maturitatem in cceruleo nigricantibus , & caudi¬ 
ce refinafri ferente. EtenimDiofcor. non tradit, 
qui fit huius pianti facies, & qui magnitudo, 
fed eam in foliis tantum a priori variare feriptum 
reliquit. Quod non alia de caufa autotem hunc 
feciffereor,qu^m quod fciret,nullumvtriufque 
effe in reliquis notis diferimen. Sed quod hanc 
rem turpiter confuderit Bellonius, vel ex co ma- 
nifeftum effe puto , quod quam plantam nunc 
Diofcoiidis alteram Sabinam affcrit,eandem pau- 
lbpoft 
