LIBER IX 
abinapri- 
tum genus 
huta. 
ibinabac- 
'cr.i. 
IdtUli- 
er 
L Hef- 
ccntra 
‘thtol. 
Io poli arborem illam conftiruit^ quam Plinius 
Brucam appellat, quafi Plinius non meminerit 
vtriufque Sabina:. Qu,od autem idem Bellonius 
primum Sabina: genus, eam arborem fufpicetur, 
quam Theophraftus Thuiam nominat, non mi¬ 
ror: nam &alij idem fentiunt. Verum hanco- 
pinionem improbavimus. Adhic bacciferam Sa¬ 
binam Guillandinus fi nunquam vidit, curFuch- 
fium & Matthiolum reprehendit ? Marthxo- 
Jumfcio ego e baccifera: ramo fuarri pinxiffe Sa¬ 
binam,nec vereor quin etiam Fuchfius fuam quo¬ 
que cx viva planta delineari curaverit. Sed huiuf- 
ce cenfuram inanem pronunoant Avicenna ac 
etiam Serapio, qui de Sabina: b accis apertiflim£ 
meminere, Sciri medicum tfum vertere. 
Matthiolusobfouriorin poflr.com. Ital.pofitis 
duabus figuris , dicit duas efle fpccies, vnam flre- 
rilem magis vulgarem: alteram fi u£tiferam in Ita¬ 
lia raram , odore miniis gravi, eiufque duas facit 
differentias, vnienimbaccasrubras,ac Iunipe¬ 
rinis maiores , alteri purpureas [ Turchinas.] 
Nos autem non intelligimus Matthiolum^rum ait 
baccas Sabina:rubentes, acIuniperinismaiores, 
tales enim in Sabina non obfervavimus 3 t illa: 
quas vidimus, fiint fere concolores, Sc eiufdem 
quafi magnitudinis cum Iuniperinis, vnde mino¬ 
res poti us dixerimus , quam maiores: ac veremur 
ne confundat Cedrum quibufdam diiflam Lycia 
cum Sabina. Sed quod magis miramur in poftre- 
mis coram, facitmanifefte tres fpccies. 
Camerarius in Matthioli hift. Germ. duaspo- 
fuit alias figuras .addens in Liguria, & in finibus 
Gallia: inxta Narbonam in monte Cetho inueniri 
Sabinam baccis rubris, crebris, alibi ex coeruleo 
' nigricantibus. Nos quidem non otiofi fuimus 
motis Cetni /pe (flatores,fed ibi nobis fola Cedrus 
retufii Bellomi obferuata, cui baccafirubra:. 
Qui Matthioli patrocinium fufeepit ex Diofc. 
duplicem ficit, alteram vulgatiorem folio Tama- 
nfei, alteram folio Cuprcfli, quas in eo conve¬ 
nire dicit, quod immortali coma vireant, & vtra- 
que baccas ferat nigras Iuniperinis fimiles: nul¬ 
lam enim e fle qua: fttrilis omnino fit, fibi perfua- 
det, quod fal/um. Eam quidem, qua: furculis 
feritur, ramisfru&nmproferreferibit. Is Sabi¬ 
nam noftrahi villgatiorem folio Myrica:, Sabinam 
fecundam folio Tamarifci vocat : Sabinam Brun- 
feis. Fuchfius , DodontEUs. Sabinam minorem 
Gcfn. hbrt. Savinam Lonic. Savindtn marem , Sa¬ 
binam minorem I.ob. Sabinam Tamarici fimtlm 
Hili. Lugdunenfis. Alteram Sabinam noftramfolio 
Cuprefli } nomin&tSabinamprimamT)\oCcoTidi$,Sab. 
maiorem. GeCn.Sab. alteram Dod. Sab. fructiferam 
Cafl .Genuinambacciferam atroccer ideam Lob. Sab. 
folio Cnprefi JimilcmCord. in Dio/cor. Cuprejfofi- 
milem Hili. Lugd. bacci feram Camer.faminatn ma- 
ioremTabcw. 
MatthioliuH adharc oppugnatGuillandifius cui 
Paliliis Helluspatrocinatur , ita differens : Nihil 
mihi attulillc videtur Matthrcolus hoc in loco, 
quod Guillandinus non multo ante in Theone 
fuo circumfcripferit , iis verbis: Ca:terum Sabi¬ 
nam,quam ego cum Plinio fterilem e/Te auguror, 
ipfe frudi fera meum Fuchfio pingit: quanquam 
me non pra?terit Arabum eainre fententia. Vide 
quot myfteria Guillandinus arcb/Iimis verbisco- 
cluferit. Sabinam frudliferam efle negati dudlus 
authoritate & experientia, neque tamen interim 
ignoralTe Ce , aliter fentire Mauritana: fa<ftionis 
feriptores demonftrat. Mattharolus vero Plinii 
nomen tempe/live prxterit, Sc fententiam fuam 
Avicenna: & Serapionis au&oritatc flabilire co- 
Tom. I; 
natur, ac fi non aperti/fime Serapio, quem ille Sabma/fe- 
errori fuo patrocinari putatiflerilem efle Sabinam r,lts ' 
Sc omni fructu carentem cap.z8o. fimplicis me¬ 
dicini fcripferit, Abhefid e/ 1 ,Sabina,inquit,qus 
&Brathysdicitur, non habetfrudium. Hiscalcu- f 
lum adiiciunt quotidiana experientia , & Plinii 
teftimonium, quibus Sabinam femine carere Ji- Sabma /<•- 
quido comprobatur. Iam vero Sabinam nullum v‘ima cu- 
vnquamfrinftum expulilfe, norunt omnes, qui ret f m,ne - 
veram legitimauqile Sabinam terra: hxrenteui 
obfervarunt. Reliquum efl, vt qua:ab Avicenna 
dc Sabina dicuntur, pari gravitate expendamus, 
quem profedtb tantum abdi, vt frudliferam eara 
efleafleruillefenriamus , vt contra etiam affirma¬ 
re non dubitemus , nuffquam id apud illum toto 
fuo volumine legi. Quod autem Matthxolo apud 
ipfurri impofuifle videtur , illud efl , quod cum , 
Sabinam a Mauritanis AbheI vocari apud Sera- Abhel ' 
pioncm IegilTet, Sc Auicennam Abhcl,frudum 
Alharardefiniu lleobferuaflet, Alharar idemef 
Ce, quod Abhcl ratus, Sabinam de Auicenna:fen¬ 
tentia frudliferam elfe voluir. Verum Auicen- 
na: Abhel 1 , inquit, fusius efl Alharar, fi mi lis ■dlh*rkr\ 
AIzarar , hoc efl, Abhel frudtus ell Iu f, iperi,fimi- 
lisMefpilo. Cum vero paulo po/t Abhel duo fa- 
ftigia confli tui t, non fime Iuniperum deferibie, ,, 
1 l • r i r t 1 Harar. 
quam alibi lub nomine Harar,in magnam & par¬ 
tiam diftinguic ,fed vtramque Sabinam cum Ab¬ 
hel confundit, haud fccus, atquecap.tftftf.Sche- Schea. 
am quoque, hoc cft, Abrotanum.vel certe Abfin- 
thium aliquod rurfus cum duobus Sabina: generi- 
bus graui & pudendo errore permifeet. In fimi- 
lem huic lapfuni Serapionem incidifle palam efl, c »m'sTbi. 
quem Matthitolus quoque in Mefpilorum hiflo-»** confun- 
riaadnotauit, quod Sorbi titulo autor ille,omnia dentit. 
referat, qui de vtroque Mefpilorum genere feri- SerA P- er * 
pfit JDioficorides. Prrcterea fi Abhel Sabina: fru- Sorbus 
(flus elTet , turpiter admodum femetipfum Aui- Me/ptlusl 
ccnna: dcdilfet, qui idem per idem definire in- A **fccnn. 
Ili rui flet. Et hec Paulus Heflusin Apologiapro notil,Mr - 
Guillandino. 
Sed 3 c Gefnero tcfle coli* flirp. Sabina fce- 
mina , rudimenta quadam germinum exiguo¬ 
rum, ceu flofcUlos fiubluteos o/tendit, quadripar¬ 
titos , albicantes. 
Sabina tandem vera [vt redte Carialpmo vi- Sabina S>i. 
detur] arbufcula efl breuis,cacumine Sc omnibus ra Csfalpt- 
ramis deorfum inflexis in terram, vt in quodam” 0 - 
genereIunipcri contingit:foliaCuprefli videren¬ 
tur , nifi fquamula: audtiores clfent, odore acri: 
frudlum non vidimus : Diofcorides duas affert, 
vnam quam modo dcficiipfimus , & alteram Ta¬ 
marici fimilem. 
Lobel. obferu. & Icon. Plantin. tres Sa- Sabmatrei 
bina: figuras habent,quarum vni titulus, sa- u ^” €sL< ‘^ e '‘ 
bina : Alteri , Genuina Sabina baccifera atrocoe- 
rulca : Tertia: vtrb, Sabina baccata altera , grano 
item atrc-cccruleo , in motito/is Calabria & Apu- 
leta. 
Monflrofi autem nobis videntur flores a ho- 
belio appi£li: fiunt enim ^ nobis ubique locorum mon J Tro J /z ‘ 
& quocunque tempore,, minimi lutei, & veluti 
Iuli in extremitatibus obfiervati. 
Ex omnibus autem huc vfqne allatis colligere Aequfooca- 
licetSabinmomen a variis de variis dici plantis. f, ° . 
Et primo de Sabina vulgari flerili, 3 c baccifera. $ 2 /r!tr*> 
Rurfius de Sabina vera &baccifer4 Bellonii,quam s*bw* 
confundit cum arbore vita:. Sabinam prxtcrea baccifera'. 
vulgarem , arborem in maritimis nafcentem Cx- 
falpinusdixit: Arbor vita: etiam ^quibufdam Sa- r 
bina falso putatur. TcflaturMatthioIus ,fe vidif- 
fc, qui herbam inodoram fumerentpro Sahina, 
B b a 
Sabina f*- 
mina. 
