Deletlus 
Caleno . 
Adulterii, 
Locus. 
OUbanum. 
I{cnder. 
Thus unde 
ditium. 
Tu*. 
Dendroli. 
b.tnos. 
Libanotss~ 
Libanos 
unde di¬ 
tius, 
Fabula 
Cracorum , 
M anna 
Thura. 
.Mamma* 
depravate 
apud Pll- 
A Thure '. 
M anna 
dtfftrr. 
Thuris 
Chondros. 
Thuris 
granum. 
Aethalon, 
Etbal. 
Petrus Cri¬ 
nita t re¬ 
darguitur. 
Qortex 
Thuris, 
MarceU. 
repreh. 
M anna 
differentia 
Serapionis 
error A. 
mato. 
3°4 HISTORIAE PLANTARVM. 
vo-j probatur alba, put a, Sc granulofa. Quidam 
adulterantesipfamcommifcentrefinam Pini cri¬ 
bratam. & farina: pollinem: aut edam Thuris co r- 
ticem contufum. Sed 5 c hxc igne deprehen¬ 
duntur. Neque enim xqualiter «Sc pari vigore ar 
debitjUt aereum vaporem emittat, fed fuligino- 
fum, & non purum: Sed Sc odoris gratia mixtum 
queridam odorem naribus offeret. 
Galeno etiam Thus optimum , quod mafeu- 
lum dicitur, fubruffum, rotundum, Sc naturaliter 
leve ,fragile , & ll pinfatur,in miculas minutas, 
ut fabulumdiffipatur, Sc quod ad ignem citbac- 
cenditur, ac odorem fuavem, Sc copiofum emit¬ 
tit. Adulteratur refina pityina , Sc gummi Sc 
Thure commiftis,& fit in fpeciem finceri Thuris 
fortis. It:dcm & Manna adulterant aliqui, levi¬ 
gata refina pityina, vel fari na, Sc cortice Thuris: 
& cortice nuclei Pinei. Sed deprehenduntur ita 
Thus enim quod relinam , vel gummi habet , fi 
mafticetur, fit quafi maftiche , «Sc ad ignem non 
cito accenditur, nec talem odorem habet. Simi¬ 
liter &: Manna, <Sc cortex, fifinccranon fin c, tar¬ 
dius &fumofiiis incenduntur. Idem quoque li¬ 
bro de Simpl.med.hxchabet. Thtis,lachrymaeft 
arboris , qua: in Arabia & India nafeitur, qux 
Gvxcetifl&viQ-' dicitur: quod ergo dc Arabii ar¬ 
bore manat, candidius effc: quod de Indica, fub¬ 
ruffum : Verum utrumque Mafculum appellatur. 
Eft& tertium minutum valde &ruffum, de quo 
maxime Manna conficitur. 
Hoc aut a verbo Grxco Sva, facti fico : aut cer¬ 
te ^ tufis glebis, (aut, quod non afpernandum 
a contrito corde , quo offerri foleat ) ita ut fine 
afpiratione Tus Latine feribi debeat, dedutitur. 
Arboripfa Libanos Sc Dendtolibanos-.Lachryma 
vero Libanotos a Galeno diditur. Euripides con¬ 
tra Libanum pro Lachryma , Lihanotonpro ar¬ 
bore Thuris accipit. A iuvene Alfyrio , cui flo- 
menefiet Libanos , in hunc fruticem converfo, 
diiftam Grxci fabulantur. quem Deos ftudiofiffi- 
mecolenteminvidi occiderint , hinc nihil effe ’ 
Diis Thure gratius. Oriri apudSabxos Larim- 
num fuffitu odoratiffiinum tradit Strabo : nec 
tamen quid & quale fitdemonftrat. 
Habetur ergo Manna Thuris Sc cortex [ue.vveti^ 
pxsrn itfidMw.] MannaThuris (inquit Hermol.eft 
Hypofilma :quodPlinius micas concullu elifas 
interpretatus eft , ubi depravata di&ione , Mam¬ 
mas non Manna vulgb legitur. Differt a Thure 
Manna, quod plus adftringit propter corticis fra¬ 
gmenta , qui remanent. Nam quod Thuris 
Chondros a Grxcis dicitur : Nos Plautum fecuti 
Thunsgranuminterpretamur. Subiungit idem 
coroll. leq. 87. Fuligo Thuris , Grxc£ Lygnis, & 
Aithalon, Sc Ethal nominata. Aft Manna Liba- 
ni,dicitMonardiis ,Diofcoridis, non cft noftra 
recentiorum Manna, ut voluit Petrus Crinitus 1 . 
de honefta voluptate. 
De Cortice Thuris ita Amatus libi i. cap.75. 
huic negotio dicato, tradit, diceris : Cortex Thu¬ 
ris ,li corticofumThus , lachrymaThuris cruftx 
conitinda dicitur , qux conftringendi ac exfic- 
caridi vires potentiores, quam Thus habet, unde 
Marcellum Virgiliurn in haere non recte fenfiffe 
dicendum eft, quum dicat, quod in cortice Thu¬ 
ris laudatur, Thus eft. Idem ita dillerit: Manna 
Thuris OfticinarmnOiibanumeft, non vero A- 
rabum Manna. Qtfum huic laxandi; atque ftib- 
ducendi alvum visinhxreat: illi vero adftringen- 
di potius :unde Serapiohxenon animadvertens, 
utramque inepte admodum confundit. At quum 
inhaere (ut Amati verbis utar ) perplexior Jit 
controverfia, quam qux paucis explicari queat, 
non abfurdum nuhi fore videtur, fi Sc CornaiifiSc 
Cxfalpini verba hac de re hic fubiecero, ut ftudio- 
fi iuvenes legendo veritatem eliciant. 
Vocantur igitur grana Sc mici, qux ex magnis ^- r ’ 
Thuris glebis, una cum ipfius Thuris cortice ex- 
cutiuntur : 5 cin hoc ipfo Manna prxftat Thuri, 
qux ex ammixto cortice modicum quiddam ad- 
ftringentis facultatis eft adepta,ut docet Galenus, 
Item in Gal. hb. 5. de comp. med. fec. loc. cap. 1. Atomum. 
Thus «t7 vuw 3 non feiftum , hoc eft, mafculum , Sc 
natura fua rotundum: quod emmarte fit rotun- Eutomttm 
dum,fV7Bu.oj'dicitur: appellantur Sc hxc genera 
Tii-irov ScoLTUfiit '- Item etiam Iib. 10. cap. 3. a if&etvv Tmefum - 
etviux. Sic enim legendum,non Ki^tursaprou , velut Atmetum '. 
exemplar habet: Doflet tamen non minus re6te Galrcfl^ 
FtCdJ/ryj ipp-y©-, id eft, mafculi, legi. Idem enim tull **r. 
Thus eft, quod & mafculum &non feclum ap¬ 
pellatur. Hxc Cornarius , fequuntur autem Cortex. 
qux Cxfalpinus memorix prodidit. Hodie ad 
nos, inquit, neque cortex per fc advehitur, 
neque Thuris ramenta, qux Mannam vocant,te- Manna 
parata a Thure. Quondam cum arte confinge- Thuris, i 
retur rotundum , attritione pulverem fieri opor¬ 
tebit : idcirco feparatim veildebant, fed promi- 
fcue nunc cum Thure cortices venduntur & re¬ 
trimenta : Probatur autem cartilaginofa Man- dcL-Tus. 
na, id eft,confiftcntiacartilaginea, non pulve¬ 
rulenta , ut Chondii, quam Alicam vocamus. 
Rccentiores nomine Mannx non Thuris retri¬ 
mentum intelligunt, fed rorem melleum,quo ad 
purgationes utuntur. 
Garrias de aromat.tradit, Thus Arabibus Lo- Ic $ Am 
vam vocari, Avicennx vero Cunder , refinam , Se- rab 
rap. Ronder, corrupto vocabulo. A Lufitanis et- Conder. 1 
iamft-intellexiflcarborem, qux Thus producit* 0 ”^ T 
duplicem efle : alteram montanam , alteram 
planis nafcentem : montanam optimum Thus 
proferre: in planis vero nigrum & improbum, 
quo cum aliarum arborum refinis permixto na¬ 
ves picent & oblinant. Atque has arbores illius 
Provincix Regi cedere , nec cuiquam colligere 
Thus licitum efle, nifi Regispermiflu. Conflue- c 
re vero cb Negotiatores ex Adem, Xael, Sc aliis 
Arabix locis, Sc cum Rege de Thuris quantitate, 
quam avefturi fint, de pretio convenire folere, 
modb laudatum fic Sc legitimum , ac quod ipfi M ^ f T 
mttfculutn vocent, eum Mclato appellare. Lauda- p renuni. I 
tifiimi autem inde etiam delati, vile efle pretium, 
centenasenimlibras duobusduntaxat Lufitani- 
cis aureis emi jimprobumque interdum cum o- 
ptimo mifceri, cui nonnunquam Sc corticum fra¬ 
gmenta inhxrcant atque huc deferri, fed vilifli- Non 
micflepretij. Thus ideo nullam aliam adultera- ' ' A 
tionem noviilc. Nam quis quxfo, inquit, id ad- Fe (, ts Ie A 
ulter-re vellet, cum tam vili ematur? AcThur xsnfctefi. 
tandem arborem humilem efle Sc folia habere Garctas 
Lentifco fimilia. Sed hoc ultimum difluminfir- not : [ 
matTheophraftiauthoritas, qui Thuris arborem t 
t ■, ^ ^ _ t axatur, | 
folio Pyn, ut etiam Lauri, efle dixit. 
Quis nunc cum Guillandino ftatuerit Abietes 
in Arabia Thure manare ? Theoph. fane Diofc.& 
Plinius, cum Neotericis peritioribus arborem fui 
ge n eri s veri us pro n n n ti a fi t. 
Pertinaciter nimium , noftro equidem iudi- Cafalpvttl 
cio,allcntCxfalpinus , arborem Thuris, quam 
Barbari Olibanum appellant ex noftris neminem 
vidifle , apiidque Antiquos folii m Theoph. de- 
fcripfifle. 
dul. 
The etus a Garcia diffidens , ftribic arborem 
Pmo fimilis j 
Thuri m Pinus refiniferas referre, & fuccum TheScta., 
funder qui tempore durefeit, & Thus vocatur 
cura 
