1H 
/ j lfi j tlbus > odoramentis, paftillis, Styracis liqui. 
l°co, cuius odor proxime ad hunc accedit : a. 
deb autem validus eft, ut celari, etiamfuffitibus 
HISTORIAE PLANTARVM, 
Jhtutum, 
Vius. 
w l)U i v-Liaxi,cuuiiiiuuuious 
non additum, non poffit,& totas ides, fi eius fit 
copia,atque adeo plateas luo odore repleat. 
Plurimusin Medicina illius liliis, nam calefa 
cit, roborat, refolvit,& anodinum e 11.0 rebrum, 
per fe illitum, aut aliis aromatibus mixtum,robo¬ 
rat, & doloribus libera:, omnigcnofquc dolores 
a caufafrigida, emplaltri modo impolitum , miti- 
EmpUfir». gat.Ventriwulo adprime utile , llomachici inltar 
adhibitum : etenim iplum roborat , concoctio¬ 
nem nivat,digerit, concoqu-t, & appetentiam 
excitat. Cum Styracis, Amban, & Mofchi mo¬ 
mento mixtum Emplaftri confiftentia , & lenti 
formafuperalutam extenfum , omnibuspridi- 
« 51 :s morbis maxime prodeft. Calidum in fine fe- 
cundigradus, humidamin primo. Ex eo recens 
colle&o, &r illic repolito , ubi per fe tenuior cius 
Liquidum- fabftintiufi.-liarcpollit, oleum quod de Liqui- 
b., r . dambar nuncupant, elicitur, multo perfefHffi- 
0/ '"~ dioque longa furvius. Sunt qui expref- 
none etiam eliciant , ut maiorem quantitatem 
colligant. Nam chirothecis imbuendis plurimum 
ablumitur. Veie cll medicamentum ad plerof. 
que morbos frigidos, nam calefacit,relolvit & o- 
mnem tumorem emollit: itaque uteri rumoribus 
& obUnitionibus prodell, menfesque provo- 
Adulterm. cat; calidum fere cerdo gradu. Sciendum tamen 
eft,pl^rolqueliquidamiftamStyracem ex India 
inferre, non proinde bonam, quoniam c ramis 
eius arboris comminutis & codtis pinguedinem 
innatantem colligunt venduntque pro legitimo. 
Eius arboris pampini & lummitatesin ialciculos 
colleti ,veftibus & llragulis ab Indis inferun¬ 
tur,odons gratia, in eiimqueuluniHilpanis ct 
iam vendunt. 
Advehitur [inquit CluC apudMonard.] Hi- 
fpalim, totius non dicam Bcetici, fed etiam Hi- 
fpania? celeberrimum emporium , olei quoddam 
genus ex America, fubruffi coloris , cuius mira¬ 
biles prardicant effetus in omnibus uteri morbis. 
Id oleum de Liquidambar nuncupant, eius fane 
odoris fere, qui Ambri odorem imuletur. Id 
vero ex eo liquore exprimitur, quem dc Ocofotl 
arbore flillare,Mexicana hi(loria tradi t in huc mo- 
du.Inter arbores Mexicanas memoratur & Ocofutl 
arbor praegrandis & venufta foliis Hedera fimi. 
libus. Huiushquor 5 quem Liquidambar nun¬ 
cupant , vulnera curat, atque cum corticis ipfiusj 
polline permixtus ,elegans, odoratumque fuffi- 
m en tum pribet. 
Citerumad Storacis genera reduci poiTe vi- 
Liquidam- detur Carfalpino , quod ex India Occidentali af- 
lr*m, fertur Liquidambrum vocatura. Refina liquida 
valde odorata apprehenfis & arboris corticibus 
fimilhmo odore Styracis. Eius arboremin nova 
Hifpania magnam tradunt : frequentibus ramis 
ac foliis Hedera;, craffo cortice , quo incifo la- 
Gleum, 
Exprejiio 
ad Chiro- 
thecas. 
Vires 
T emperit. 
Vfus fum 
nutatum 
arboris. 
Locus. 
j ( ft 11 * n eque Pinus , neque Cupreffi dici 
poliunt) Pino altioribus & Cupreffi modo re 
tis. In harum arborum cacumine ve/icula qui¬ 
dam enafeuntur magni & parvi, quibus confra- 
tis guttatim ftillat liquor admirandus,qucm Indi 
diligenter conchis excipiunt, led tanto labore & 
moIeftia,ut multi viri exiguam admodum quanti¬ 
tatem poffint cogere. 
Hanc Monarues axithor deferiptionis ex ver- &$***- 
fione Clufij Refinamabiegnaminfcribit,&ex eo 
Hift. Lugd.qui Indici nomen adiunxit. indica. 
Eius ufus eft in omnibus ad qui Balfamum Viret. 
convenit,fiqu.dem vulnera optime curat; dolo- Vulnera. 
res ex materia frigida & flatulenta p/ogemcos o 
mitigat. Vtiiis eft etiam ltomachi vitiis ab"humo- bfomacb * 
re frig;do,aut flatibus , fuinpta ex modico vino 
albo. 
C A N C A M V M. 
Cap. XL. 
D E Cancamo [mquitCornar. ] Paulus inter 
fimpheiaidem, quod Diofc. tradit. 
Hedera fo 
lus. 
Vjus. 
Styracis 
Arbor folii. 
Hedera. 
Hedera. 7. c , 9 cornee , qilO incilo Ja- 
O/rww#*. ^ryma fundimur pridi&a: ex hac recenti flillare 
tc fiiUam. tradunt per fe oleum quoddam odorarius, ac cx- 
Dr.ll! QUOOUe llt m.lin ri-m nmntir.l-on. _- 
Geocol ar¬ 
bor. 
i «j »**.**«« 4 . ououuuj , ac c 
pr mi quoque ut maiorem quantitatemhabeant, 
fedmrnus perfedum quo chirothecas inficiunt. 
Hift.Lagd.Liquiiamb.tr e ile dicit ex Ococol ari 
bore.ied qualis fic ca arbor .non dcnionftr.it. 
ABIEGNA RESINA INDICA 
Q, V I D A. 
Cap. XXXIX. 
LI- 
locus; TNnoviorbis continente colligitur liquor five | rataelt , neciimiiesh 
J.refina,quam Abiegnam Vocant, ex arboribus Cancamqfivc Laccifut ve~rrenc Arebes] loco 
. x --Sed pro 
voce , qux gravem ac viro/iim odorem 
Iigmncat, habet SjaSu , quae odoratum ac gta- 
tum odorem indicat. Serapio cuin Arabum gen¬ 
te Medica, Laccam/ appellat, & Diofcoridis&I>au- . 
h verba citat. Citat etiam Galeni de Lacca ver- ' 
ba,qux ego neque in Grico exemplari repeno, 
neque in Latina noftrx,magna ex parte, tranfla- 
tionis editione habentur. Recipitur autem m 
multas Arabum compofttioncs , & eam , qui 
Didlaua appellatur, de le cognominat. Et Offi¬ 
cinis quoque hodie fatis hic nota eft. Galenus 
; quidem radicem habet, rem i Cancamo 
diverii(limam. Sed non Cancani, fedCacanlle- r 
gendumelie,ex Paulo conftac,qui eadem de i- 
pfblib.7. inter fimplicia tradit, qui Galenus ha¬ 
bet. Quid vero InCacanum , ite an idem fit, 
quod Bacanum, utrumque enim repetitur lib.j. Etcnum. 
Dolabellarum cap. j.r >. confiderandum proponi- 
mus m Paulum -/Eginetam. 
Caneamur» huc ufque , Laccam quidam effe 
purarunr. Horum mirus error deprehenditur, C auo* V °' 
quumCancamumgummiodoriferum fit. Lacca 
autem non gumini arboris, aut pianti alicuius: 
i fed potids formicarum alatarum ftercus ('ut Ama. 
! tus quoque atteflatur ) favagove, velut cera a- 
pum. Sed hic de Lacca hoc loco fufficiant, &ad 
inflitutum noftrum, hoc eft, an Cancamum fit Ben z. 9 mi. 
Benzoinum (quod voluerunt aliqui, inter quos 
eft Anguillara, & olim Amatus, ) revertamur. 
Cancamum igitur bcIzui nam non eft , ut rece¬ 
ptui canam , inquit Amatus. Benzoinum fiqui- 
demSilphium, five Laferpitium odoratum no¬ 
ftrum eft, pricipus fubnigrum, cum quodam ru¬ 
bore. Vult tandem Amatus Cancamum elTe gum- Amat. 
mi quoddam, quod Aniimum vocetur. Seaqua ta,Hr • 
fretus autontate hoc alferat, fatemur nos latere. 
Nos dc yfw/wecap.fequcnti. 
Gefheras hoc in loco non probat eos^quiCan- Error 
chamum apud Diofcor. per c. afpiratum feribunt: rundam*' 
Mirum autem , inquit, nullam huiuslachrymi 
mentionem a Galeno fieri. Ex confinio Cafii 
Cinnamique&Cancimum &Turuminvehi no¬ 
vit Plinius, nec alibi plura. Serapio & ali j Arabes 
fic appellant : Laccam vertunt interpretes. Sed Lt(C(A 
qui hodie in Officinis Lacca vocatur , nec odo- 
rataeft , nec fimiles habere vires videtur. Ego 
medica- 
