infula eu 
^mbaro. 
Ambar bi¬ 
tumen efl. 
Ambarum 
Legitimum. 
Becremen- 
t *m Bala. 
h* Itera- 
jiS 
fcibusinter iftas infuks verfantibus devoratum 
fuerit,qui dlud concoquere non valentes, rurfus 
evomuerunt: id autem eftomniumviliflimum, 
quia pene totam facultatem amifit. Hxc Cafta- 
gneda. 
Ali opinio Garcix de Ambaro hxc eft. Yeluti 
pro regionum natura terra interdum rubra eft, ut 
Bolu' armenus,interdum candida,ut Creta,non- jj 
nun-quam nigricans: fic venftrni.le eft , autinfu- i 
las, aut terras ftmiliscum Ambaroformxinve- ;i 
niri, quod terra fit aut fungofa,aut alterius gene- jl 
ris. Quod verum efte tellatur , magna eius, J 
qux repetitur, quantitas. Siquidem interdum 
inventa funt fragmenta humanx magnitudinis, \ 
interdum nonaginta palmorum longitudinis , [ 
duo de vigintilatitudinis. Affirmarunt nonnul- j 
li fe Inlulam ex puro Ambaro vidifte , camque 
curtipoftearequirerent, nulquam comparuille. | 
Refertum vero eft plerunque avium roftris, quas 
in eo nidulari credibile eft: ac interdum conchy¬ 
liis, teftilque oftreorum permixtum invenitur, 
qux contadu Ambaro adhxrcnt, 
Varia eft, pergit Manardes, circa Ambari ori¬ 
ginem opinio : fed veriffimum eft, Bituminis ge¬ 
nus eile, ex fortibus in alto mari manans, quod 
aeri ex politum, illicb denlatur, ut lolent plera- 
que,quxfub marinis aquis tenella &: mollia funt, 
at aqua exempta, durantur, ut Corallium , Suc¬ 
ci num. 
Quid porrb fit legitimum Ambarum , atque 
quomoao nalcatur, dicam, ait Clulius , quod 
francoforti ad Mcenum anno 159?. paulo ante 
meum ex ea urbe abitum, mihi referebat vir pro- 
batx fidei, mihique amicus D. Servatius Marci, 
Burgundus , qui mulcas regiones peragraverat, 
Ambarique, Mofchi, Gemmarum 8 c fi milium re¬ 
rum mercaturam exercuerat. Quum enim de 
Ambaro internos fernio incidiftet , ille ad me, 
Exploratumne habes quidpiam de Ambaro?Non 
inquam , prxterea, qux ex Garcix Aromatum hi- 
ftoria, &c libello Nicolai Monardis de fimpl.med. 
« novo Orbedelatisdidici. Legi,inquit,utrum- 
queillum quidem ii te Latinum factum,hunc vc- 
16 Hifpanico lermone evulgatum. Sed quid a- 
liud adfcrunt,quamauthorum dubia teftimonia, 
qui cxcutientes, tanquam in tenebris verlantur? 
Mihi autem crede , Ambarum nihi! aliud elfe, 
quam recrementa quxdam in ventriculo Balcnx 
vere multo tempore colleda, verx inquam,quia 
plerique Cetaceos alios pilees, ut Orcadcm,Phy- 
feterem & fimiles magnis dentibus preditosBa- 
I^nx appellatione donant. Balena autem legiti¬ 
ma , nullos denteshabet, led integros pisces vo¬ 
rat , !k mollibus inprimis deledatur, ut Polypis, 
Sxpiis& fimilibus , quibus in ventriculo non 
bene confedis, necefte eft, multam vifeidam ma¬ 
teriam in eo generari , quam poftea fimul con- 
geftam ,& ventriculum nimis gravantem , vel 
fingulis annis, vel breviore temporis fpatio refi¬ 
cit. Iftamateria tamdiuin ventriculo adfervata, 
dein reieda, &: mari innatans, Ambarum eft , in 
quo interdum Polyporum devoratorum roftella 
deprehenduntur. Si Balcnx, liberato iam recens 
ab illa materia ventriculo , capiantur, nullum 
Ambarum habere reperientur, fi aliquanto poft 
ceiedatn materiam, aliquid quidem habebunt, 
fed deterioris , nec probe cxcoifti, arque itapau- 
latim crelcens illa materia congefta, probitatem 
vetuftateadquiric, ut fi, antequam ventriculus j 
illa materia liberatus fit , galena capiatur , pluri- j 
mum &c optimum reperietur. In aliorum verb j 
Cctaceorum,quos ante retuli, ventriculo, fruftra j 
HISTORIAE PLANT A RVM. 
requiras-.itaque nihil mirum , fi qui captos cos 
fccucrunt, Balenas elfe exiftimantes, nihil Am¬ 
bari in illorum ventriculo repererunt. Probari 
autem allerebat Ambarum cineraceo quodam¬ 
modo colore prxditum , illud vero optimx cfi¬ 
le notx indicium , fi eius fragmentum candenti 
ferro ,laminxvefcrre<j bene calefadx , aut cul¬ 
tello applicatum , veluti in oleum refolvatur, 
quod naribus admotum fuavem odorem fpiret. 
Monardes etiam optimi deledus efte tradit,quod 
ad rubedinem nonnihil tendit, albumque non x- 
que bonum alferit, nigrum yeiA deterrimum fa¬ 
cit. 
Eius autem pretium, ut nobis author eft Gar- rre(,Hm - 
cias , intenditur pro fragmentorum magnitudi¬ 
ne : quanto enim maius eft fragmentum,tanto e- 
ius intenfius eft pretium , non fecus atque in 
gemmis, Sed nulquam pluris venditur, quam in 
Sinarum regione. Cum enim a noftris Lufitams 
eius exigua copia eo delata eftet , pretium fuit 
mille quingenti aurei in fingula Cate , quod a- 
pud eos ponderis genus eft > pendens vigin- 
ti uncias. Huius lucri cupiditate deinde ali) 
mercatores alledi , tantam Ambari eb detu¬ 
lerunt copiam , ut nunc multb vilioris xftime- 
tur. 
Subiiciamus modo nonnulla vocabula , qux 
apud Serapionem & Avicennam occurrunt. Ma¬ 
gnam cius copiam ex regione Zing Serap. libr. 
fimpl. cap. 195. adferri alferit. Hxc eft Sofala. 
NamZ ingue aut Z angue Perfis aut Arabibus i- 
demfignificat, quod niger Latinis : & quoniam 
totus ille maritimus /£thiopi$ tradus a Nigris in¬ 
colitur , Serapio eam luwge vocat. Sic Avicen- 
nalib. i.cap.63. epitheton illi addit Almendeli, # 
quali de Mchnda : itemSelachiticum [ pofterio- 
ra exemplaria habent Aleleheti ,] ^Zeilan for¬ 
te laucLuiflima totius Orientis infula , quam- 
falso urbem elTe Lacuna comm. in Diofcorid. 
exiftimavit , cum fit infula multis urbibus ex¬ 
culta. 
Ambarum Latinis , Ambar Arabibus dicitur, 
quo nomine omnibus quas fciam [Garcias] na¬ 
tionibus notum eft, aut immutato duntaxatpau- 
lulum vocabulo. Sed quid ad hxc Hadrian. Iun. 
percipequxfo Garcia. Maris flos,inquit, voca¬ 
tur, «aoV £^’ 9 (^,lperma Ceti, vel Balxnarum Offi¬ 
cinis, & Ambar fubalbidum , Germ. tl>alrad>/ 
Balbratlj/quafi prxfentaneam opem adferens, 
Belg. iX>alfd?ot/ quod fo nat Balxnarum eieda- 
mentum genitale,ii ve femen- 
Locusaflignaturvarius.Annoi555. circa pro¬ 
montorium Comorim , quod e regione itifilia¬ 
rum de Maldiva eft, fragmentum trium fere mil¬ 
lium pondo repertum eft : fed cdm is , qui inve¬ 
nerat, picem, aut bituminis genus efte exiftima- 
ret, vili admodum vendidit. Maximum verb 
quod unquam viderim (inquit Garcias fragmen¬ 
tum , quindecim libras pendebat. Sed qui in 
Aithiopiam commercii caula navig.tnt , multo 
maiora fragmenta fe vidille affirmant: totus e- 
nim ille Aithiopix tradus , & Sofala ad Brava 
ufque , Ambaro abundat. Nunc mittit Florida 
novi orbis provincia Ambar , quod vocant Gri- 
feum 3 idque in littus eiedum.invenituri Cana- 
veral ad promontorium ufque D.Helenx. 
Vires perftringit,Garcias dicens: Nota eft Ma- ^ rcs & v ~ 
nardis contradidio, qui in Eledario de Gemmis ,us ' 
dill. 1. in compof Mefi Ambarum rem novam ef- 
ie affirmat , eamque non magno xftmat , 1 d 
paullo poft in E!-dario Diambra ibide-n, quali 
fui oblitus, hanc compofitionem ob Ambarum 
inultis 
