33* 
HISTORIAE PLANTARV M> 
Sed de re fibi ignota, non cft quod multa verba 
faciant. 
Cordum audiamus, multis hac de rcdilfcren- 
tem. Succinnm, quod Graeci nhw.v&i , & fabulofo 
'A/j-jw ctor nomineA/j-xoJewr, Arabes Karabe , Kakabre, 
fabulo! um. Galli Ambram,Ccu Ambram Citrinam , Germani ve- 
^uteLmm tercs Gleflum , reccntioresiftjjtcin & Bewflcin, 
Vrat* r ^«.Sudanii Gentar appellant: interprarcipuanurac- 
tUnorvm, ratur, qua: Deus ad hominum uHim condidit, 
Medicina pariter & luxui, multilque aliis ulibus 
materiam praibcns -.quamvis noftiaxtace magis 
tuendq fanitati, qu^m luxurie inferviat. Noftri 
Succino, -h proprietatibus, quas habet, nomina 
Xiteffum indidere. Siquidem veteres Germani (Dlcffiim/id 
Germ ‘ appellant, quod fi interpreteris , vitreum lonat: 
quoniam vitri initarlucem tranfmittat. Vitrum 
Gagatula- enim (Dla 0 / < 5 c vitreum djlefcn dicimus. .&CJ- 
f*' flem autem ,id eft, Gagatemlapidem id vocamus: 
quoniam ^ Gagate nigro, materia, viribus, & aliis 
proprietatibus nihil differat. Bcrnjtcm vero, 
hoceft,ardens lapis nominatur,quon.amacccn- 
dem fumardeat. Eft autem res omnibus agnita, Sc 
Certum paratu facilis, prxfcitim cereum & pellucdum, 
felluaium. quod Romani a vini colore, Falerium cogno- 
fulernum ni i nant .Candidum vero , cui olim nullafuitau- 
O ndtdum. . - v 
rltn nota, thontas, quoniam parcius gignitur , nunc aun 
tMr pretiumsquat. Vfraduntqux Plinius iam ante 
prodidit, excepto eo , quod Pinei generis arbo¬ 
rum refinamellecredat , ut paulo poftoffende¬ 
mus. Nam quod ad originem [materiam degene¬ 
rationem] cius attinet , nullus unquam autho- 
rum vera tradidit. Ideo rem ineundam maxime- 
que necellariam , &: cognitu diqniflimam prodi¬ 
turos nos arbitramur, ti de natalibus, caulis Si o- 
rigineeius, noflram quoque fen tenti ani protu¬ 
lerimus : de qua cum multis doXis , prxfertim 
Georgio Agricola Medico , naturalium rerum o- 
mniumfagaciffimo &prudcntif(imo indagatore, 
multos iam annos contulimus, eamqucloi gade- 
liberatione utrinque ita perpe- dimus m qu;d- 
quamde origine cius temere pronunciaremus. 
Editilrus eftpropediem Georguis Agricola, inter 
alia, qu$ de ortu & materia foffilmm re iuncon- 
fcripfit, etiam fuum de Succino im 'iciiun , cui nos 
hoc commentario fubfcribimus :cxiftimamus au¬ 
tem nobis hominibus Germanis, Succinum in 
noftro Orbe genitum quotidie attreXantibus , 
eiufque naturam quotidiano ufu Si experientia 
cognolcentibus, potius alias gentes fidem habi- 
GrteU »«« turas,qu^mGrxcis , qui rcliXa Philofophia in 
habenda ji- con f 1( i era tione, ad figmenta abfurdiflima,& ani¬ 
les , & plufquam pueriles fibulas funtconvcrli: 
rem longe pulcherrimam ,cuius cognitionem in¬ 
genio allequi defpcrabant , ludibiiis & levibus 
figmentis confpurcartes. Qua quidem in re non 
tam hominibus impofuerunt, qu&mfuam in con¬ 
fingendis nugis levitatem, Si EleXri ignorantiam 
prodiderunt iquamvis Gcaiis ingenium,quamvis 
Graiisore rotundo Mufaloqm dederit. Etii au- 
tempalimfic, ubi repenaturSuccinum , tamen 
quia &: loca, Si natales perfpeXa habere ad rei 
cognitionem non parum faciat, decrevimus hoc 
deEleXro commentario , primum indicare ubi 
legatur, & ad qua: httoraplurimum, & quomodo 
feratur:deinde ofteftdcmus non elfefuccum,ne¬ 
que Gummi, nequerefinam , quomodocunque 
eas appellent, arboruimpoftremo materiam eius, 
& quid fit, explicabimus. Et hxc quidem ea qua 
licebit brevitate , ne fi longiusde eo differueri- 
mus, commentarius hic finem fuum moduraque 
excedat. 
Codanus finus appellatur Plinio immaniffr 
Vfu*. 
mus , ^ fxvo immetifo morite, nec Riphxis iugic 
minore, qui ad Cimbrorum ufque promonto¬ 
rium excuVrens,refertus eft infulis , quarum da- 
riffima (itScandinavia, incomperta: olim magni¬ 
tudinis ) nunc vero cladibus noftris negotiatori¬ 
bus dc militibus cognita & perluftrata tota • qui 
non infulam, fcd pcninfulam pluribus Ifthmis 
coherentem affirmant. In coiimi inter Cimbri¬ 
cam Chcrfonefiim, Si Scandinaviamfparlx funt 
infulx : Burchana, Auftravia, AXavia, olim voca¬ 
re: ad quas fluXibus pelli Electrum Romane o- 
lim clades deprehenderunt. Ideoque eam,quam 
Germani Auftraviam vocabant, Romani Gleffa- 
riam, hoc eft. EleXridem dixerunt. Quitietiam 
prxtcrhancplure^alix GldTirix norninatx funt. 
Vniverfum autem mare,quod Codanus linusam- 
pledtitur,.9//rri»«;« habet,quod fluctibus nunc re¬ 
tro ad Scandinavie, Norvcgie , Suecie Si Gothice 
littora agit: nunc ad infulas, ut ipfi etiam depre¬ 
hendimus : nam dc nos quoque illud in Bur- 
rhanx , Auftravix , Si Scandinavix littoribus 
invenimus. Nunc ad nofka littora, videlicet 
Cimbricx Cherfonefi, ducatus Melchelbilrgiaci, 
Po meram c, Prufli?, Samelandix Si Livoriix. 
S.xi quamvis toto hoc noftro maritimo tractu MaximA 
non raro legatur Succinum , exiguum tamen idelt, 
in parvas micas concretu n. Plurimum vero, & 
maximis glebis conftans ad Samelartdiam expel¬ 
litur ,quxPrudix vicina eftregio,&Pruflix Duci 
paret: ad eam tanta copia cempeftatibus fertur* 
v?toti terrarum Orbi fatisfaccrcpoflit, quantum^ 
vis multis vfibus expetitum. Atqui non ad to¬ 
tum Samelandix littus tanta vis £lc< 5 tri expelli¬ 
tur, fed ad cum traXum tantum , quem Germani 
(6rana»if4>cvocant,non longehpagoSu- 
davis Si Samclandis K raxtepelle didto , quod re- 
tindtumlignificat. Nudi enim homines re,tu ve¬ 
nient: Suctino prxtendentcs ,fxpius flutSlibus re- 
t;n< 5 Ei obruuntur, vndepago nomen patria lin¬ 
gua fecerunt. Locus autem quo tanta eius copia 
colligitur,patet tantum dcccm millia palTutim,h.e. 
duo Germanica miliaria. Habent eius pilcationis 
gnari (uafigna & indicia, quibus venturi Eleftri 
copiam xftimant. Suntalix quxdam diverfi ge¬ 
neris, led maxime quxdam cordis exigui imagi¬ 
nem referentes, Si veficarunamodo innatx: qux. 
fi copiofx ad littus ferantur, plurimum Succini ad¬ 
ventare certum , his enim involutum tanquam 
retibus capitur. Cum vero parcius hx algx lit¬ 
tus appulerint,minus fuccim infequitur. Fluxi¬ 
bus deinde ereptum ,Dantifcum vehitur : qux 
vrbs prxterquam quod totius Pruflix caput fit, 
etiam celeberrimum eft emporium. Vbi piinuim 
certis venditur negotiatoribus, cx paXo pre¬ 
tium pro certa menlura, fecundum glebarum ma¬ 
gnitudinem , Principi numerantibus. Rude ad- Su cinum 
huc vt colligitur, afperuna, fcabrumquc cfltota rude ' 
fuperficic,ne.c quidquam attrahit , quancumvis 
calefiat: levigatum vero & politum, primum ra¬ 
pere incipit, qui ex attritu calefaXoadmoventur 
furculos. Nam alia quacunque ratione prxter 
confricationem incalefcens,perinde vt rude,ra¬ 
pere nequit, quas proprietates neminem antea 
prodidille fcimtis. Nos autem id ideo affirma¬ 
mus , quoniam fxpius eius rei periculum fecimus. 
Porro longum foretjomnia ftatutalegesqueSuc¬ 
cini gracia latas enumerare, quia alij cx noftris 
hxc attigerunt. Nos autem qux antea tradita 
fuiicrelinquentcs,quodilliprxteriverunt 3 indi- 
cabimys. Nam neque hoc referre rieccff jr| um 
exiftimamus, quot habeat Succinum colore diffe¬ 
rendas, &i quantam vtilitatcm hominibus adfe- 
rac 
