Succinam 
non cjifuc¬ 
er*/ . non 
Otrin*. 
liquiit/tn 
in mare tn- 
Sal nex co- 
denfat. 
^umminvt 
# 
Repo 4 nex 
•fi- 
LIBER IX 
rat 3 non.in Medicina tantum , in qua magnum v- 
fuvn habet :veru n etiamin mechanicis artibus,in 
quibus multo maiorem. Nunc autem antequam 
quid (it explicemus,quid non lit, odendendum 
duximus: aliis fuccum,aliisgummi, aliis relinam, 
alus terram ,aliis lapidem e (Te contendentibus. 
Nam lux opiniones multa iam fecula hominum 
mentes detinent. Sed Ie&uros illarum opinio¬ 
num confutationem prius novilfe oportet, fijcci, 
gummi, relinar, terra:, & lapidum, differentiam, 
materiam.qualitatem, Sc alias, quas habent, pro¬ 
prietates : ita facilius difta intelligcnt& diiudica- 
bunt. Succum autem cuiufcunque arboris, aut 
- planta: non eCCe Succinum i fed neque vrinam ali- 
cuius animalis, fucci Sc vrinxfnbdantia Sc quali- 
tatesoftendunt. Condat enim vtrumque aqiieo 
humore: qui etfi Solis, aut ignis calore denfetur, 
aqua:tamen qualicunq* infufusdiluitur,ideoque 
in mare delapfa , quamprimum di lio 1 verentur. 
Succino vero contraria ednatura, nam liquidum 
in marepnmuminfluit, mox denfatur. At hic 
locum non habet, quod dicitur, falem addringe- 
■ re Sedenlareluccos, quod nemo concedet, cui 
lalis natura perfpe&aed. Sah enim arido denfan- 
di facultas, led non tanta ut liquidum fuccurn 
denlet : atque ea denfandi vis nequiquam ed 
propter imbibendi aqueum, vel fimilcm humo¬ 
rem, potent am. SaLs enim proprii/limi natura 
ed, facillime aquam, sinum, vel tale quidpiam 
imbibere , Sc in tali quopiam humoredidcdvi. 
Quaprotcr,qu6d confperfas carnes Ncafeos dc- 
fat, Sc {olidiores reddit, per accidens fit, non 
propria,,pitdidringendifacultate, fed qmacar¬ 
nes, &xafeirecentes., aq jof.fucco turgentes, 
fuccurn dium lali combibendumdimittunt, quo 
jit uthxcdeinde, ficca,duraque Sc ideo denfio- 
racvad.mt. S icci verb a! qui c-im nihil habeant 
terre nx confide ori a:, qualem caroes&calei, dd 
toti aqueo humore condent, fale humorem,que 
a p p e t i l i m b i b c n t e, m i r i i m e d e n fa t u r. d-d lui fi mi¬ 
les permanent, fi (erena fic .nec calida aeriscon- 
ditutio: fi vero turbid i aut humida, etialiquidio- 
reseuadunt , f.le himidum aerem imbibente, 
cv luceo , cui mixtus ed , crmmunicante: 
quod manifede omnes, etiam denfati codlura, 
aucf< lc , odenduntlucci, fi (a! adn ilee 'tur. Con¬ 
tinuo enim humefeunt &diffluunt, maxime hu¬ 
mida & frigida acris conditutone. E go fi ari¬ 
dus lal Caecos etiam fpidos liquidiores rcd- 
dit,quanto inagis liquidus lal, ceu mire ed, li¬ 
quidos diccos dillolvit & penittis difiipat? Si 
etiam denfatus diccus elfet Succinum , aqoxin- 
coftum didolveretur, ceu AI,.evulgaris,Hypo- 
cidis&eiufinodi: fed etiam fi quis integro xvo 
in aqua ,aut vino decoquat, nihil penitus tamen 
eliquari poted. Adipi vero ,aut oleo incoftum 
diflolvitur, quod alieniflimum edMuccis , qui 
aquei funr. Edit^queSrtrciwopinguisdibdantia, 
iSc^fuccis diuerdffima. Quod, autem etiam gum¬ 
mi non Jit, ode dunt argumenta, qua: iam de 
fuccisattulimus. N. mhxc quoque,cuiufcunque 
fintgencriSjinquovisaquofo huo>oredilfi>lvun- 
tur , in oleo vero minime : eadem , perinde ut 
denfati fucci, tutbida Sc humida aeris temperie 
humefeunt & diffluunt , nec fine ratione,cura 
vifcoCi Scconcreti calore fucci exi dant. Quidquid 
enim ficcitate denfatur, hurrndo relolvi pnted. 
Qui verb refinam contendunt, propius ad ma¬ 
teria: fimilitudinem Sc naturi m eius accedunt. 
Qemadmodum eni n refinx pTgues (unr, Sc ac- 
cenfa: flagrant , oleoque incoclx drilblv.untur 
omnes, ita etiam Succinum flamma accenlum ar- 
det, &in oleo , fi coquatur,refolvitur, &accen- 
Ium flagrat. Refinam tamen non efle,flatim for¬ 
ma glebarum odendit. Refinx enimpartim pau- 
l.itim didillanc, Sc in parvas micas , guttafquc 
concrefcuat,vt Lentifci , Iuniperi procera:,quam 
Sandaracam Arabes vocant : Thus m lfculum. Sc 
quod Orabias, ab Erui figura Sc magnitudine, 
vocatur. Partim ex pluribus guttis , longo tem¬ 
poris intervallo collectis , in madasfc.ibms, po- 
rbfasj&cavernofasconcrefcunt, vtPini, Abie¬ 
tis, Picea:, Piceadri, Sc eiufinodi arbo' um: qe.am-r 
vis & hxfrequenter in paruas micas der.f ntur. 
Succhu genuino diverfus eda refina habitus . ne¬ 
que enim in guttas oblongis denfatur, qux ex 
arbore fe pependi(fe indicarent, neque in fcabra, 
cavcrnosaque,& guttis compadafr igm.mta coa- 
lefcit, fed (olidas glebas.Glebarum eriam magni¬ 
tudo refinam efle negat:fiquidem PliniusRo* 
mim allatam ede fcribic tredecim librarum pon¬ 
dere , per,libram duodecim vncias intelligcns. 
Nos vero fcimus multo maiores interdum inve¬ 
niri: Sc nonnunquam etiam in continente ultra 
vigintimilhapadiiu i littore aratris excitari : &in 
fu n dam entis xd i fici o r u m effo li.quidus undecim, 
Sc tredecim ed unciarum pondus. Itaque maxi- 
mumglebx pondus nodra memoria in ventxfli- %TaCor 
b rarum fuit feptendeeim & vnciarum quatuor.^. 
H x au t en i gra nd e s gle b c pocu i is fp!e n di 'io \ib u s 
a magnatibus apud nos expetuntur, quemad¬ 
modum olmi apud Romanos ex Oriente Mur- 
rhinnm: quod &ipfum fine dubio ad Succira re¬ 
ferri debet, ut Georg. Agricola in fiiishbrisdc re¬ 
bus metallicis indicabit. Puerile autem ederede- 
re, i n ta n ta s git ba s co n crc fccre re fi n am aliquam: 
ac multo pueril.us, credere tantum ex arboribus 
defluere polle refinx, vt maria , Sdittora & ter¬ 
ram in Continente implear. Reclamat etiam ex¬ 
perientia, r.ullxenim prorfiis in nodro littore 
funt Pinei generis,aut lefiniferx arbores, a Cim¬ 
brorum extremo promontorio ufque ad Scandi- 
navix Idhmum, ouo Afix maiori cohxret, h. c. 
toto illo immani /inuCodano, nullx enim teme¬ 
re in littore arbores, prxtcr Alnos, & Corylos, 
vi fu ntur. Oderunt etiam natura redniferx c mnes 
lallum,aut mari irriguum, folum. Similimodo 
neque in Norvegix. neque Scandinavia? minoris, 
ncqre Succixlittoribus, ullo, vifitur refimfera, 
aut Pinei generis arbor, quatenus noscam oram 
ludravimus, Sc quatenus militibus, Sc negotiato¬ 
ribus nodris cognita ed , qui quotidie legunt 
Scandinavixlittota. In montibus vero procul d 
mari magnx funtTxdarum, Alretum, Sc Picca- 
drorumfilvx. Sedexhisimpoflibile ed ad mare 
delabi refinam. Prxrerea fi in inviis cautibus da¬ 
rent hx arbores , vt aliqui veterum prodidere,in 
terram Sc rupes delabercturrefina. Et fi maxirod 
ex rupibus xdu raperetur, ut Plinius credidit, 
fordidum totumcllet, calculis, arenis, foliis & 
aliis rebus mixtum, fed rariflime reperitur, quod 
tale quippiain compleibtur. At neque hoc ra¬ 
tioni confer.tanc.um cd, ex arboribus e prxeipi-. 
tiis in mare procumbentibus dcdillare: tum cnirn 
paullatim & guttatim dedillaret, Rrin parvas ta- 
tum guttas denfarctur : fed impoffibile ed, tot in 
prxcipitiis dare arbores, ut tantum refina? fun¬ 
dant. Adde fi hoc modo didillaret , neque ra¬ 
nas, neque lacertas , neque formicas, mufeas, cu¬ 
lices ,aut quidquomtaleTotftpIe&eretur. Mirum 
etiam elfet, fi refina fit, nor. inveniri in eo Pinei 
generis folia, cum in aliis relinis fuafoliafreque-i 
ter deprehendantur., E (fe t,e.t i am p r.x ter n,ituram 
eo loco refinam in tantam folidicatem denfiri, 
