334 
HISTORIAE plantarvm; 
cflm quavis ali* refina, fivc frigida, five cali¬ 
di aqua denfatx, maxime falsa , aridae , fria- 
bilcfquc evadant, acfponte diffiliant. Quod fi 
oifa&um confulas , exaiftx nullum refinx odo¬ 
rem percipies , fed medium quendam inter Bitu- 
rren Sc Ambiam, qux res in terra gignuntur. 
Qubd autem paleas, Sc aliafimiliaattrahit > ma¬ 
gnum eft argumentum , multdmid a refina d f- 
^rfinAn!*» ^ cric ’ Nulla enim id prxftat refina. Differunt 
&Sucam. edam viribus Rcfin$,& Sucti rmm.Nam hoc pro¬ 
cer alia, quibus ab illis di (crepat, etiam comitia¬ 
les futHtu deprehendit, Si eoscollapfos excitat, 
quod in t.lla unquamdeprehenfum eft refina.Fa¬ 
cit etiam ad noftnimargumentum coloris divei- 
fitas: nam fi certx alicuius arboris refina eflct,eu- 
dem femper colorem h^§ret,utTerebinthi,La¬ 
ricis, Lentifci, Abietis ,Pini, Sc aliarum rclina- 
rum , qux femper fui funt limilcs, Succino vero 
nunc Iero fimihs, nunc cereus,nunc fulvus, nunc 
turbidus, nunc omnino pellucidus, nunc niveus, 
nuncex quibufdam eorum j atit fimul omnibus 
mixtus , 8 c ceti convolutus ,nunc omnino niger 
(iagttes cft color. Nani gagates ille lapis paleas attrahens 
exiftit: flamma enim accenfum cb ufque flagrat, 
donec totum in fuliginem abeat : prunis autem 
impolitum aeque ut flamma accenfumconfumi- 
tur, fi quidem totum in vaporem refolvitur. 
Porro hactenus eorum confutavimus opinio¬ 
nes . qui Succinunt, aut fuccum, aut gummi, aut 
relinam, aut terram,aut lapidem c it tradiderunt: 
quamvis plurima, qu^cad ccmfhcercn ,icbque* 
iimus:maxime quodad diluendam Scriptorum 
authoritatem pertinet. Nos vero mininae nudi» 
autlioritate,fedr.itiombus & argumentis rem tra- 
<ft.md amelle cenfemus. Nam quod Solinusfcri- Sol>nwj*l~ 
bit , Germanico Ctefare omnes Germani* oras hfur. 
ferutante ,compertamclfearborem Pinei gene¬ 
ris , cuius medulla Autumni tempore Succtnoh- 
chrymct , fa Uujn penitus eft, ut ea, qux antea di¬ 
ximus, cedantur: quemadmodum & hoc, quod 
tradit : Germanicum Cxfarcm omnes Germani* 
oras ferutatum eifce. Quxautem Solinusde Suc¬ 
cino fcripfit, e Plinio excerpfit,quibus fuum addit 
commentum. 
Reflat igitur nunc, ut noftram de materia, Sc 
origine eius, fententiam, rerum natur* ftudiofis L ^ uv , e p± 
-fi nihil cfta'iud,qaa n nigrum Succinimiquarc eo- 1 communicemus, qui femper credidimus, Succi- 
Sucanurn. dem cum Germani vocabulo, quo aliud Succinunt, num liquorem elfe c terra in mare fluentem,arca- mare flu, 
appellant, adiebto coloris difcriminc. Necelfe • nas ac nondum compertas obeaufas paullatimin enf - 
igitur eft, rem divcrfifli nam i refina effe. Qua¬ 
propter non polTum non Graecorum vanum com- 
Cr-td re- tnentum carpere, qui etiam certa nomina arbori- 
p,th. bus , Succinunt ferentibus , indidere , eas aliis 
Elc «Strides, aliis Aphitacoras, nominantium, quo 
vocabulo Indis praedulcis fuavitas fignificetur. 
Omitto reliquas fabulas, quibus ipfi luam vani- 
ftt-m,& inconftantiam palam fecerint. Qui 
autem relinam non elfe contendunt, lapidem 
e ^ ,s non elfe contendunt: quoniam vnlgo Germanis,la- 
pidis nomine veneat: fed nihil in eo efl, quod 
cum lapide comune haheatriapides enim omnes 
terreni funt,necquicquamin igne omittunt,nifi 
alterius cuiufdam rei participes flnr, neque ac¬ 
cenduntur* neqiie in pinguedinealiquadiflol- 
vu.ntur, aut igne inlublime feruntur, neque le¬ 
ves funt,utaqux innatent : qux omnia fuccino 
funt propria : qubd ufque adeb tenuitate i terre- 
n a lapidum materia diftat, vc certa ratione totum 
in vapore & liquidiffimum oleum dilfolvi queat, 
quod nemo ante nos invenit, aut tentavit: variis 
„ en im ingredi viis fumus , ut naturam, originem, 
Non efl ter • n n ° 
rtt 1 ce materiam eius mveltigaremus. Prxter eos, 
qui lapidem elfe credunt, funt & qui terram clTe 
dicant : quod reperfomnium quidem alicui in 
mentem potuifle venire fperaffemus. Quoniam 
vero hxc opinio his annis a multis eft accepta,iifl 
dem eft confutanda argumentis , quibus lapidem 
non elfe probavimus, quamvis id paucis verbis 
egtrimus ci\m non exiftimemus,fa/ix mentis, 
Sc iudicii homines, eo erroris delabi polle, ut la¬ 
pidem clTc credant. Deccflit hoc anno, cum hxc 
conderemus,admodum confecflus xtate Grego- 
Duxkert rius Dunckerus, vir haud vulgari experictia pix- 
erri ditas: qui multa etiam in Succino obferv.ivit,qux 
noftrtim de eo iudicium confirmant: tame in eum 
errorem incidit, ut crederet, Succinunt veteribus 
Samiam terram fuiITc diihim, regionum homini¬ 
bus deceptus: nam hxc Germanix ora,quam Ef- 
fluihabitant,hodie 0 amdanb noflris ,h.e. Sa- * 
mia regio vocatur, perinde ut Samus infula, in 
^Cgeo mari lita. Nihil enim commune Succinum 
cum figulina creta habet, qualis eft Samia terra' 1 
ex quafaiftx ollx, igne in lapidis duritiem coqu-'- 
tur, nulla fui amilsa parte , ut aliaquxvis figuli- f 
na terra. Succinum vero ignis impatientiffimum 
eam, quam prxfe fert,foliditatemdurefeentem, 
quod Georgius Agricola etiam fentit, Sc Grego- 
rius Dunckerus , cuius modo mentionem feci¬ 
mus , omnino affirmat, natione Samelandus, qu» 
in eolittore, ad quod maxime expellitur , ultra 
quinquaginta tres annos vixit,maximaque cura 
tota vita flia eo incubuit, ut originem Sc mate¬ 
riam eius perdifeeret. Nam hic eos quoque re- Ar y grupi 
prehendit, qui arborum lachrymam elle prodi- i AC \. r ^ m ^ 
doriit, clarifque verbis dicic, liquidum primo elfe nontfl. 
liquorem e terra in mare fluentem. Quod, tan- 
quam certiffimum , omnibus eft amplectendum. 
Adftipulantur noftrx fententix etiam Veterum 
nonnulli, ceu Nicias, Philemon , Aflarubas, Sc 
Mnefias .quoslflinius citat. Nicias enim Solis 
radiorum fuccum elle succinum tradidit, quos cir- rum 
ca Occafum vehementiores in terram adtos cre¬ 
didit pinguem fudoremin ea parte Oceani relin¬ 
quere : qui deinde jn Germanorum littoraeiice- 
retur , haud abfurda opinione. Non quod hic 
fuccusipfisSolaribusradns, nihil prxter qualita- r ’ 1 
temexificntibus , infit: fed quod radiorum fer¬ 
vore, pinguis ille terrx fudor foras eliceretur: 
quod plxrifquein locis apud nos >€ftatis calo¬ 
re, & VeriSjAutumriqiie tempore in liquido Bi¬ 
tumine deprehendimus : cuius fpeciem Sucumim 
quoque elfe diximus. Bitumen enim hoc in terrx 
poris latitans, paulatim fordis Sole terram calefa¬ 
ciente, & pinguedinem eius ehquatein lacus,pti- 
teoSjrivulp/ve emanat:Hycmc vero preclufis ter¬ 
rx meatibus, dedenfatapinguedine nihil prorfus 
manat. Philemon foffile elle Sc in Scythiaetui 
prodidit, candidi,cerei, & fulvi coloris: procul 
dubio comperta ferbens. Nam in Parthia quo¬ 
que Sc Germania Murrhir.a, quxabfque dubio 
Succini genus funt,e terra effodiuntur , qux nul¬ 
lus unquam refinam credidit.Quarecumfpflile fit Amentia 
Succinum , qux eft amentia relinam ideffeconte- < ] l *orumdM'. 
dere ,ciim apud nos quoque fxpiffime grandes 
glebe inter arandum excitentur, Sc e puteorum, 
xdificiorum fundamentis eruantur,multis ^ lic¬ 
tore pafluum millibus? Nos tamen eas ibi mini¬ 
me natas , fed in terra, mari, ut plcrifquein locis 
concigit,longiushContinente recedentc,reliiftas 
iudicamus, quamvis plxrique ibi ger.itas credant, 
in quorum numero etiam fuit, GregoriusDun- 
kerus 
