Locus. 
-kerus. AfTarubas, qui Plinio fcribente adhuc vi¬ 
xit, apertius rem prodidit,'tradens : iuxta Atlan- 
g limo la- ticum marce Ile lacum Cephifida, quem Mauri 
Ccpht/i- Elettrum voccnt } hunc<]i Sole excalefadum e limo 
dare Elettrum fluitans. AffarubxfubfcribitMne- 
fus, locum quendam Aphricx Sicyonem vocans, 
&Cratim amnem in Oceanum affluentem e Ia¬ 
cchi eadem ratione nafei, qua in Cephifide la¬ 
cu AlTarubas tradidit. Nos utrumque veriffima 
/cripfiffe credimus , non vanis argumentis indu¬ 
cti : primum quidem, quoniam apud nos eodem 
modo Sole excalefadx Lacuna: Sc Putei, e limo 
emittunt Bitumen aqux innatans. Deinde quo¬ 
niam certo comperimus etiartj in Aphrica reperi- 
ri Succinam :idque ea parte, qua Canarias fpedat 
infulas. Nam eam Aphrica: oram Atlanticum ma¬ 
re alluit: Mifit ad nos ex Antuerpia Aphricani 
Snccini unam atque alteram glebam Gruningus 
natione Frillus ( qui ea loca luftravit, &ipfc idin 
ripa fluminiscuiufdam ibidem legit) nolhati a- 
deo fimilem, ut dignofei nequeat, quas inter ce¬ 
tera, qux chara nobis funt, eo libentius repofui- 
plin. tdxa- mus, quoniam Sc Mnefix Sc Aflarubx fidem & 
* ‘ r - authoricatem firmam nobisfaciunt.Quarcimme- 
ritb Plinius eorum tradita , aliorum Grxcorum 
commentis adnumeraffe videtur. Gigni autem in 
terra Aphricanum Siltcinum quoque , nec effle ar¬ 
borum relinam , vel inde peifpicuumeft , quo¬ 
niam noftrati Umillimum colore , fubftantia, Sc 
qualitatibus cum fit , eandem quoque originis 
caufam habere neceffle eft. Si igitur Picei, aut Pi¬ 
nei generis arborum refina efflet, quales arbores 
inSeptentrione vifuntur, neceffle ellet etiam in 
ea Aphrica: ora eafdem nafei arbores , qux fimi¬ 
lem &eiufdem fpeciei refinam lachrymarentur. 
Cum vero experientiaconftet, nullas ibi refini- 
feris fimiles provenire arbores, non male ratioci¬ 
namur,id refinam minime effle.Qux enim ibi pro¬ 
veniunt arbores, noftratibusdiffimillunxfunt,ut 
referunt,qui ea loca infpcxerunt. Pi^cipue autem 
abundant Sandali ,Brafilij, Guaiaci, Sc ex , qux 
fanguinem Draconis didam lachrymamfundunt: 
multxque alix noflris ,quia nondum vfusalicu- 
ius gratia expetuntur , incognitx. Etfi autem 
GregoriusDunckerus quoque deprehenderit, c 
teriM fluentem liquorem effle , non tamen ex- 
plicat,cuius generis, cuiiifve fubfiantix,aut natu- 
r A . rx fithic liquor, quod nobis eft: nunc dicendum. 
Jex.° r * f kiquores omnes , feu fontes , qui e terra , ac 
monfbus fluunt,ad duoprxeipue referuntur ge- 
j nera,aut enim aquei funt,autolei modo pingues. 
Aquei autem multum d.flerunt fecundum terra¬ 
rum, per quas fluunt, di verfas qualitates , hinc 
alibi dulces, alibi nitrofi, al-bi flilfi, alibiChalcan- 
thoinfedifentiuntur : ad nullum autem horum 
referri pot e(\. Succinum : quare neceffle eft ad alte¬ 
rum liquoris genus id pertinere,quod pingue ex- 
iftit, &Olei xmulum. Liquor autem hic pin¬ 
guis, fiium apud authores nomen habet, nempe 
Bituminis Bituminis , cuius fpeciesfolidum ,& liquidum, 
gtntu. qux&ipfx in plures differentias dividuntur. Ef- 
fe autem Bituminis genus Succinum, eius mate¬ 
ria, colores, odor, medica vis, Sc ignis rapacitas, 
manifeft£ convincunt. Subftantiam enim fi con¬ 
fideres, deprehendes pinguem, flammas facile 
concipientem, xque ut Bitumen. Atqui antea b 
nobis dictum eft, pinguem terrx liquorem Bitu¬ 
men effle, talem autem confidentiam Succinum 
habet. Quamvis prxter Bitumen etiam, aliud 
quidpiam in terra genitum pingue fit, videlicet 
Sulphur. Sed ad hoc referri non debet,quoniam 
.metallicum eft medicamentum,pluribus ksucci- 
LIBER IX. ^ 
no differens. Colores etiam Smcino totidem, quot C./.r, 
Bitumini: eft enim nigrum quoddam. Gagates 
& Thraeius lapis didtum, ut vulgare Bitumen: eft 
rmcumin purpura,urludaicum Bitumen.Et can¬ 
didum quoddam , ut candida Naphtha. Eft fui. 
vum&perfpicuumqnoddam, ut Naphtha fulva, 
qusl.quidiflimum eft Bitumen. Si autem olfa- Odor: 
dum confulas, manifefte Bituminis qualitatem 
odore percipies. Quod verb /uavius oleAtalio 
Bitumine , puritati fubftantia referendum eft, 
qua tantum ii vulgari differt. Vires etiam origi-Viret: 
nem,&materiam.eiusprodunt, dequibus pau- 
, uc Vjuiuui pau- 
io poit, ut etiam de quotidiano eius in redome- 
Vfus. 
Oleoft 
Bitumen. 
CtnfrJfeH- 
1.—>-111) ni it uuiut- 
luca, & mechanicis artibus ufu , qui &ipfeBiiu- 
minisgenus effle tcftatur. Et certe eius genus ,uc 
Calli firatus Plinio citante prodidit , Chryfele- ch v /, 
dtrum vocatum , quod fit rapacifflmum ignium, 
tx, li mxtafuerit,celerrime cxarde/cens. Quod hflrAti pu- 
de nui 1 a unquam aha re authores trad : derunt , mo 
quamNaphtha, qux Bitumen clt liquidiflimum:^-^* 
in hunc enim modum de Naphtha Diofcorides 
quoque firiptum reliquit : vim b.ibcc rapacem i- 
gnis: adeo etiam, ut ex intervallo rapiat illum: 
idcirco cum Calliftratusid Succino tribuat, quod 
Napthx fit proprium, quis alteri, quin Bitumi- 
nis generi adfcnbat? Accedit poftrdfcn b nat dium A”*/-* r r. 
vicinitas , ubicunque enim Succinum , ibidem et¬ 
iam Bitumen gigni cur, ut in Perfide, Parthia Car¬ 
mania, Aegypto,Mauritania, & noftroStpten- 
trione. Omnium autem argumentorum , qux Molle in- 
iam adduximus, firmiflimum eft, quod interdum ter dum. 
molle adhuc & flexile inveniatur: interdum om- Lt S htdHm 
nino liquidum, in fiiperficie folum tenui ciufta 1 uand9 ^ 
veftitum. Inventa eft ante paucos annos in Pruf- 
fie littore oblonga glebafurcx figura , cuius alte¬ 
rum cornu mollis cerxinftar flexile fuit. Quin& 
ipfi Lypfj? apud avunculuir. noftrumloannem 
Rallam Pharmacopolam, in Succino e Pruflia re¬ 
center allato , feptimo hinc anno . invenimus 
glebam, in quaconclufa, utinovo veterafccnti, 
i humidus adluic fluduabat liquor. Dudi itaque 
| rei antea non comperta novitate glebam confrc- 
| gimus, tenui cruftalepidiflimum, Sc prorfusli- 
quidum humorem continentem : deprehendi¬ 
mus autem cruftam 5 /im»a vulgari fimilem , 1 L 
, quorem vero Naphthx fiilvx , id eft, Petroleo fi- 
j milem, paulo tamen craffiorem , odorem fucci- 
, num prunisimpofitum omnino referentem , Sc 
; nihil mimis, quini refinx alicuius habitum prxfe- 
rentem. Cogitantibus igicurnobis perquam re- l fl s 
folutionem partes,quibusconft.icSuccinum, ab r ‘ 
invicem diferetx palam fieri poffent: tandem hoc 
anno artem invenimus,qua idfieri pofflec: depre¬ 
hendimus igitur in hac arte, in partes, &: elemen¬ 
ta fua refoliuum magna ex parte in Bitumen 
tranfire , vero Iudaico Bitumini adeo fimile, 
ut neque colore, neque pondere,neque fubftan¬ 
tia, neque odore, nec quacunque alia nota ab eo 
diftingui poffit. Quin & ipfi nosifta [id] digno- 
fcere hiud pofflemus , nifi [fi] Iudaici Alphati 
glebulis mifceretur : ut autem alia omittamus, 
etiam confradum , ceu alarum & pennarum fi¬ 
bras Iudaici modo oftendit. Quapropter cum 
fubftanrixfimilitudo, colores, odoris qualitas, 
virium proportio, ignis rapacitas, natalium vici¬ 
nitas , quotidianus vfus, Sc manibus noftrisat¬ 
trectata ,fenfibiifquediiudicata materia , & lin¬ 
gulari arte deprehenfumin eo Bitumen ,Succinum 
Bitumini cognatum effle tcftentur, nec ulla fit no¬ 
ta, qux repugnet-.clarum tandem Sc perfpicuum 
eft, neque refinam, neque gummi, neque arbo¬ 
rum fuccum * neque urinam, neque lapidem,ne^. 
i reftlnno. 
