HISTORIAE P 
velleete.ifpe&are maturitatem , caderent prius | 
«mnia folia, & fi aliqui folliculi habentur maturi, 
funt certe illi tantum quos reliquerunt pro noua 
S«m/* fer “ entc * . 
fUx ‘ifus Senie triplex vfiis: vel n. Folioru ciuspuluisad 
drach.ij. exhibetur. Fallop. exhibet puluerem 
fiant i*. foliorum Sena:, vnacum Caffia optiino cum fuc- 
cclfu^duobus fcrupulis afeendendo vfq;ad qua- 
tuor : vel in vino aut alio conuenienti liquore fo- 
lia^drachmis tribus,ad vnciamfemis per no&em 
Mppctfnrra maccrata propinantur. Mirum, inquit Braflav. 
canma. anno 1558. Caninam appetentiam Ferrariie fuif- 
fe morbum Epidemicum, 8 c potius fuille ex atra 
bile , os ventriculi occupante ,quam ex acida pi¬ 
tuita. Omnes autem quos curaui [ fuere autem 
in infufi»- non p a «ci] ex infufionc Sena: fanitati reftituti 
ne. funt. Vel denique exh:s deco&umcum vnc.j. 
paratur. Qui difficilem habent aluum nec minus 
In decet?, 0- raro conftipatam, i j decoquunt fol.Sen® vnc. -5. 
*' cum prunis & pallulis. Huius deco&ionem fu¬ 
mant,aluumque lubricam continuo habebunt. 
COLVTEA VESICARIA. 
Dcfcript. 
Materies 
C ertex. 
Tolta. 
C Olutea no- 
ftris regio¬ 
nibus arbor eft 
culta, non ma¬ 
gna , in mulros 
ramos diuifa , 
materie fere Sa- 
buci,duriore in¬ 
tus non medul¬ 
lata , fed caua , 
cortice gemino, 
exteriore cine¬ 
reo,interiore vi¬ 
ridi veftita: folia 
multa , nouem 
vel vndccim ad 
collam vnam al¬ 
ligata , vt pluri¬ 
mum oppofita: 
clycyrrhiz?,He- 
dy/ari, aut Sena: 
_ modo,fedSena: 
foliis molliora, rotundiora , nec in acutum mu¬ 
cronem definentia, fuperneglabra magi/que vi¬ 
ridantia, inferne albidiora , & hirfuta,guftu ama¬ 
ro : flores ex longo pediculo mulci, vtinPifis& 
Ciceiculis, crocei, forma fimiles prxdidlorum 
floribus & Genifta: angulofa: ac rotunda: , non 
Matt. „0. quinquepartiti , vt olim pingebantur aMatthio- 
lo-.quibus decidentib. fuccrcfcunt folliculi mem¬ 
branei , pellucidi, interdum rubentes, fpiritu ve- 
luti quodam diftendente turgidi ,ita vtprelfii di¬ 
gitorum cum crepitu,elifo acre, diffiliant: in qui¬ 
bus continentur femina ad folliculi futuram tan- 
quam collam, qua: maturo femine dehifeit, pe- 
diculisbreuibus appenfa,forma renis,ante matu¬ 
ritatem , lutea, lapore Fabarum feu Pifqrum, per 
maturitatem minora , I.entes xmulantia quo¬ 
dammodo, minora tamen , nec ita rotunda,nivra 
Fere, dura,compreaff, lacuna in medio prxdita, 
laporem priftinum retinentia: amaritudinem in 
eis non fentimus vt perhibet Matthiolus. 
Noftram Coluteam Theophraft. effe , quam 
deferibit hili. hb. j.cap. 17. Adhuc afferere non au- 
Fim.nec fit mihi veriiimileoues cxfruclupingue- 
Fcere , (quod voluit Theophraft.) fifemenvo- 
niitionesat[vtaftirn»tMatchiol.] & folia pur- 
Rutui, <r 
Jieret. 
fatu* 
Tellicmi. 
Mattis, ta¬ 
xatur. 
LANTARVM, 
genr. Qux Theophraft. de Colutea fcrtpfit, iam 
ante tradita funt. Ruellius Coluteam cum Sena nr 
confundit. Idem etiam facitTraghs : Senam ta- 
menmcliusnouit. Fuchf.Coluteaofhcinisinco- 
gnita. Germani tPcIfcblinfcit appellant. Galli 
Baguenaudler. Differt a Sena magnitudine, fiqui- 
dem maior eft,vtpote qux quadriennio Theoph. 
tefte Fein arborem efferat. Ac etiam quodfihqu* 
illius magis turgido fpiritu diftendantur. 
Matthiol. tn Diofcor. atteftatur lib. t. capit 70 
Ruellium deceptum Senam eam effe arborem ex. R “’ 11 ""- 
illimare quam Theophr. Coluteam appellar : ra- s"n*. 
tum vero effe Senam non herbam,fed Arborem, 
Coluteam vocatam,& eafdem plantas effeiFuch- Ctluu. 
lium plantam hanc non Colyteam fed Colu¬ 
team a fuo fe errore vindicantem.appellandam 
cenfere , & refle quidemfuoiudicio : namColy- 
teatn long£ aliam effe ab illa Theophraft. tefte- 
Cxcetum nondeefle qui libi perfuadeant atque 
etiam fcnptls tradant [vt Gefnerus in hb. de qua- 
drup.JfeCytifumvidifle, legilldque in Italia m 
filvisalfffquefilu. locis: Sed quantum ex eorum r , 
(criptis colligi poffit, eos decipi. AcGefnerum, „T"“J 
cumfcrtbtt exautoritateDemocritiCytifumapi- cy 
busaduerfari, non effe memorem eorum qux 
paulo anteafferuit. Aitisin Hift. Germ.Colu- 
tea Theophraft. 0 d>affImfcn, non eft Senna vt Vireri 
quidam Neotericiexiftimarunt : circapurgatri- 
cemfacultatcm hxret, quam ei attributam putat 
ab iis qui Sennam putabant. Colutea arbor eft, 
quam nonnulli reirufticxfcriptores, Alburnum 
appellarunt: Itali verb & nonnulli Hifpanorum, 
Aorno vocant, quam quum primb vid : Amatus , 
Senam effe putauerat :Sed quum poftea Senam r«». 
herbam , &non arborem effe deprehendit, ab ea 
difceflit opir.ione:Non definit tamen vnum fate¬ 
ri, quod Colytea a Theophrafto deferipta Scnx 
magis videatur,quam Colutea; conuenire. Mat- 
thtol.in Apol. Amatum reprehendit, Alburnum Am*ri„- 
plantam non effe, fed partem tantum arboris,te- ’«r. 
fte Plinio Colyteam utramque Theophraft. arbo¬ 
rem effe, non herbam. Lonic.titulo,s 3 ct>cr/The- v 
ophraft. MAV71V , IDclfijlinfcn, malam iconem 
habet. Gefn. liort. Colutea Theophr. quorun- 
dam , nonnullorum Sena lylueftris, quam noti 
re&e Germ. quidam vocant Vcrbrhtc Sitdilc.Sc- Satnfil». 
namfylu. vocare rnauult: non quod vere gentilia 
I fit Sena:, fed quiamagnaminfoliisacviribusfi- 
mjlitudinemhabet:(oluitenimaluumpaulo mi- <- /. 
nus efficaater,quam ipfa Sena.In Cat.pl. Cydfus, ' 
Bafilex ditftus frurex Dcrbrutc "Kactylc. Colutea 
arbor Theophraft. vulgo Sena.vt placet Ruclho, 
Trifolium maius &c. Et dc coli, piant. Colytea 
Fuchfij. Sedvelfolum nomen Trifolii faris de- 
monftrat Plantam dc qua hic agitur non effe Cy- 
tifitm. Dodon. Hift. Gall. Theophrafti M \n'uL 
Lar. Cyrtfus, vt Columellx, Varroni,Palladio,&: 
Virgiho , Gallis BAguennudier. Gcrm. 
Imfen/Bclg. ffombaertfdjelinfctl/ h quibufdam 
ignaris, Scnctbattm. Hift. Lat. in fol. Colutea 
Theophraft. Falluntur qui Semen efferentur. 
Priot figura DodonxiexFuchfiin poftremis non 
aftruit Cytiium,vt olimfaciebat,&: bene. Leuin. 
Lemn. 1 . 5. de occult. nat.cap.9. Sena. Nec magis 
i Theophraft.Coluteaarbor Liparxpeculiarispo- 
tefteffe vulgaris Sena, ait Robert. Conft. apud 
Amat, quam vocamus etiam Baguenaudicr, quia 
hxc frutex humilis eft, illa veto arbor procera. 
Idem in Lcxico xoxsnsa arbor eft quam vulgo Ba- 
guenaudier vocamus. Ratio Conflamini qui n "f^- 
j reficit Coluteam non nobis fatisfacitimagna fxpd “ r "," Hr * 
I eft varietas plantarum pro ratione locorum vbt 
pro- 
