LIBER 1II- 
interdum non¬ 
nullis figuris cer¬ 
te in fcholio ad 
l caput de Maci 
Garcix, Nucis in- 
tegrx per mediu 
j fedx iconem , e- 
f iufdem infuper 
fuo illo cralTo o- 
perimento libe- 
ratx, vt Macis fa- 
\ cilnls confpici 
poiret , dabam. 
Quia vero anno 
i6oo. ex infula 
Banda,in quafo- 
la nafei perhibet, 
a Bat,inis recen¬ 
ter allatas conipi- 
ciebam murra 
conditascamfuis 
tenellis ramulis 
& foliis, illius dcfcriptionempaulb accuratiorem 
dare conabar , qux in hunc piimum Exoticorum 
librum inferatur, &ipfius Nucis integrae cum fio 
ramulo &c foliis exprellam figuram adiiciendam 
exiftiniabam. Referentibusporrbiis qui in Ban- 
d a infula fuerant, aibor qux Nucem myrifticam 
fert, magna copia illic fpor.es nalcitur, & excelfa 
eit, Pyro haud minor, perpetuo virens , & fre¬ 
quentibus ramis prxdita , quos teneriores 
videlicet &c virentes , alcernaltm, non ex ad 
ucrfo , fcd inxquali ferio ambiunt folia , 
Laurinis proifus limilia, minus tamen dura , vV 
’ paulo interdum latiora, fiuc, vt verius compa¬ 
rem, Mali Arandi foliis propiora , ademptis yp 
qui : eam obeaufam illius nucem negligi , cum 
adferuari nequeat, fed breui teredinem fentiat 
Sc duntaxatlegi, vt Macis adimaturiqua; vero ad 
nos aduehuntur nuces,earum efle arborum, qux 
in planis & caldoribus locis riafcuntur. 
NVX AROMATICA. 
C a r 
XIV. 
ml 
Q Via nemo 
hadenus 
(quod equidem 
fciam) dicit Clufi 
eius myrifticx 
nucis oblongio¬ 
ris, quam marem 
ccnlcnt. hiftoiia 
tradidit (nifi eam 
defignare vide¬ 
tur Chrift. a Co¬ 
lla, quum feribit 
grandiores nuces 
maioris effe pre¬ 
tii apud incolas, 
& pluris xflimari 
quam apud nos) 
non inutilem o- 
peram me fum- 
) peurum arbitra*- 
T* tus lura , fi eius 
, breuem hifloria, 
qualem videlicet ex ramo fuco fua folia & fru¬ 
dum retinente , donatoCl.V. Petro Piauuio, 
concinnare potui, hic fubiiceren 
11 - i - . m, atque ipfius et- Ra7ni 
pcndicibus, breuique pediculo nitentia , inam- | i am effigiem Lectoris oculis proponerem. Erat j 
bitu non ferrata , fcd venis qmbufdam a medio 
neruo in latera excurrentibus inlignita: fructus 
1 f itis cralfus cfl, mali Perfici magnitudine, orbi¬ 
cularis , nifi fupeina parte pediculo proxima ali- 
, quantulum turbinatus eflec : breui autem pedi¬ 
culo inter folia ramo non inhxret, vt Matthiolus 
& plerique alii exhibent, fed ex tenuioribus ex¬ 
tremis ramulis oblongiufailocraffiufculbque pe¬ 
diculo fubnixus,pendet, lingularis Vt plurimum, 
quemadmodum abipfis Ind.s, quos Holhndi ex 
Iaua Amftelredamum anno nonagefimo feptiino 
fupra mdlcfimum tk quingentefimum aduexc- 
rant, deinde ab ipfis Hollandis triennio poft'ex 
Iaua ,vMixi, reducibus intelligebam , tum ex i- 
pfis nucibus , fuis ramulis qui folia adhucrctinc- 
funtinhxrendbus, muria conditis ,ab Hollandis 
eo anno relatis,deprehendebam : interdum ta 
menbinas etiam nuces coniundim nafei, fe ob 
. feruaircmihi afferebatCheirurgus,qui Hollandis 
1 in ea profedione comes fuerat. Conflat awtcm 
isfrudus dcr.fo operimento , quod veluti fulci 
cuiufdam, illum in binas xquales partes diuiden- 
tis, forma prxditum cft, eaque etiam parte matu¬ 
rum dehifcit, Macirn fub ipfo latentem & nucis 
corticem retis inflarambientem oftendens, adeo 
vt rubentem (Scelcgancem initio , vt admiratio¬ 
nem pariat, fed aeri expoficus, paulatim illam e- 
Icgantiam amittit, & flauefcentem colorem tan¬ 
dem contrahit. Ex recenti autem oleum extraxe¬ 
rat D. Lambcrtus Hortenfius Medicus dum in 
Banda erat, rubens admodum, liquidum, & ma¬ 
gni ad pleraque vfiis, prxfcrtim vero ad roboran- 
i- dum ventriculum. 
Audio in eius Infulx montanis illam etiam ar¬ 
borem nafei, fed frudum vix maturitatem confe- 
Tora. I. 
porrb is ramus fc-fquipedalis longimd:nis,crafIi- 
tudinem autem habens tubi pennx anferinx,quo 
ad feribendum vti folemus , ret.ncns adhuc ali¬ 
quam ligni prxccdcnte anno nati partem,cinera- 
cei coloris cortice tedam, fuperna autem qux ii- Corre^ 
loanno quo ramus abruptus nata erat pars , te- 
ncriorerat, &c multa medullaiuterana parte prq- 
dita,coloremque habebat ex fufeo rufefeentem, 
huic ramo inxquali ferie adnata erant feptena 
autedona folia , longe fime maiora & crafliore Foluti 
pediculo prxdita , qiuV.n illius qux nucemmof- 
catam vulgo notam refert : etenim illi folia fiant ^ 
Mali Aurantix foliis non abfimilia , excepta illa ***/ 
appendice , qua Nucis folia carent, & tenuiora 
pediculo nituntur, gracilioribufquc etiam ramu¬ 
lis adncfcuniur: hxc vero folia , licet nonroulth 
denfiora, interdum pedis Romani longitudinem 
xquabant, trium aut amplius vnciarumlatitudi- 
nem, magna autem ex parte , eorum longitudo 
feptem aucodo vnciarum erat, latitudo duarum 
cum femilfcjtolor parte prona canefccns, fupina Color fi* 
viridis & fplcndens; a medio illo crafToque ner- l/ar - 
uo folium per longitudinem medium fecante, 
exoriebantucalii minores tenuiorefque nerui,ad 
folii latera expanli, vtrinque quatuordecim aut 
quindecim, ncJnnunquametiam plures , iique 
non pro folii amplitudine, fed indifferenter: nam 
inpedalislongitudinis foliis interdum tredecim 
aut quatuordecim duntaxatobferuabam , iniis 
vero qux feptem vncias folummodo erant lon¬ 
ga, qui ndccim,fexdecim,aut. plures; tenues prx- 
terea, & vix confpicux ob folii fpiUitudinem.ob^ 
liqux venulxperneruorumlateralium interftitia 
erant Iparfx , & licet ante multos menfes abru¬ 
ptus fuilfetille ramus > atque inter chartas adfer- ^ 
