LIBER III- 
195 
nptio 
fatis, fubftantia j 
olfea. Nucleus 
incus latet A- 
mygdalini facie 
fed lacior,in ex¬ 
teris propor¬ 
tioni nucamen¬ 
ti rofpondens: 
fapore rancido, 
quippe exole¬ 
to,quem Num. 
11.exprimit. Nu 
m. a m. Prxdicto 
mulco minor 
concolor, figu¬ 
ra nonnihil va¬ 
riat': potiffimu 
hyli illud vcfti- 
gium, quam in 
iibis nofttis 
vulgatisnonla- 
tius , nec vc in 
prxdsdo eminet. Tefta tenuior multo, nucleum 
quoq-, paruum,fibiquc proporcionatu concinet. 
BALSAMI PER.VVIANI fRVCTVS 
MITi€ FORMA. 
F RuCtusExoticus concclTiisii Paludano , in¬ 
quit Clui. Exo-t.lib.z.c.io.in aquam comemus, 
non mergebatur . licet (aris gtauis, & nucleum 
contineret, vtex ftrepiru quem agitatus edebat, 
eonie&ilramfaciebam, vncialem fuperabaema¬ 
gnitudinem , metx formam quodammodo refe¬ 
rens, hoc eftab'amplaballfcnfim gracilior adur¬ 
gens , cineracei fort£ coloris. Paludanus ad fe 
miffum feribebat pro fruiffu Balfami Peiiiani: al¬ 
terius tamen erat-iormar , Sc valde ab eodific- 
rcns quem eo nomine ante multos annos acci¬ 
piebam, (Lc&or eius iconem inuemet in prima 
tabella cap.xxvm huius libri ) vt ex vtriufquc 
collatione cuilibet manifeftum elfe poterat. Si 
porro vterque conferatur cumfru&ua Nicolao 
Monardes Baifamo Pcriiano attributo neuter 
BALSAMVM EX PERV. 
Cap. XXXIII. 
ript. Alfamum Pernuianum quod ante aliquot an- 
33 nos abllluftrill.PrincipilTa D.Dorothea Du- 
cilfaLotharingix, vidua Illuftriif.Ducis Brufuic. 
&c. ( edm ei iti graui morbo a confiliis edemus) 
Nuclilalndica Ouivix maiori reconditum, gra- 
tiofo &c liberali dono accepimus, liquor eft pon- 
derofus, melleae confidentia:, denfus, lentoris 
r refinacei; color ex rudo ad nigrum vergens odor 
fragraniiffimiis, Styraci$,ad Benzoini fu au ita te m 
nonnihil accedens, & qui fua fragranti a totum a- 
, deb conclane perfundat,duique perfenerct. Sa¬ 
por fubacris, linguam mordicans. Dentibus attri¬ 
tus lentus, necillico feparabilisadhxrefcit. Flam- 
mam facillime concipit igni admotus, fuauitcrq-, 
olentem fi militer fumum fpargit. Aqux mictus 
mox fundum petu, in qua exiftens, fi velftatim 
digitis atteratur, albefeit: nec ideb lentorem de¬ 
ponit, fed inftariefinsc digitis etiam magis, quim 
dentibus adhxret- 
Le«Stores confiderent idcfmne fit cum nodro 
nirtlis hoc quod defcwbit Monardes his verbis : Balfa- 
(' Bal mum rouxIndix,Xilo , liquor cft, qui ex noux 
° u ,* ' Hifpanis lictoribus prxftantidimus ad nos impor- 
anrdii tatur, & nomen obtinuit ob iofignes 
Tora I. 
admirabiles eius virtutes huic cum ^€gypti vero 
Baifamo communes.Prouenitex arbore,Granato Arbor BaL 
maiore,foliis donata vrticx,di Redis, tenuibus. * rtu * 
Fit autem duobus modis. Primus :Fi(Toincifu- Romule 
ris cortice liquor exltillat tenax fubalb*dus. AI- fuit 
ter, Indis vficatus. Dilfedium truncum & ramos r 
inminuti/fimafruflula , in capaciffimum Lcbe- 1 
tem aqua plenum conficiunt & bullire finunt, 
quod fati s lit. Qua refrigerata oleum fuperna- 
tans conchis colligunt ; quod pro Baifamo ad 
nos inuehitur, &quo i dic communiter vtuntur. 
Colore ed pullo , ex ruffo fcilicet ad fufeum ver¬ 
gente, odoris fuauiflimi. Neque verb aliter af- -djjeruandi 
(eruatur, quamvafeargenteo, danneo , vitreo rAn9 
aut vitreato,propter infignem penetrandi vim. 
Idem parte fecunda ait: Qui per incifionem 
exftjllac, ad nos non adfercur.Multo enim labore 
colligitur. Iim vero nauibus quibufdam^ con¬ 
tinenti America: &c noui orbis folventibus ma¬ 
gna copia Balfamiincifura extradi ad nos inferri 
coepit. Illudautemex arboribus quibufdam eli¬ 
citur , arboribus cius Balfami, quod per deco- 
dionemparatur , fimilibus. Hx funt magnitu- Arboret 
dinisprocerx , a quibus ad radices rami plurimi Balfami t 
extenduntur,duplici conice cedi, exteriori crafi. 1 u * les 
fo, Quercuum cortici limili, tenui altero, quiin- 
teriorligno proximus adhxret. Ac mna hos duos 
cortices Balfami liquor colledus pervulnus ex- 
dillat,albus,pellucidus, odotatiflimus. Huius 
Balfami,vel fola guttula toti amphorae prxceden- 
tisprxfcrtur, quod vius eius cuiuis manifeftum. 
faciet. Et certo mihi petfuadeo , huncce. Balfa- 
raura Aegyptio illo vero, quo iam a tot feculis 
caremus, prxdancia & viribus ncuuquam elfe in¬ 
feriorem , ita vc illum etiam ido mtiho pretiofio- ^ ru{lut 
remexidimem. Eft ver 6 mihi illius fructus,exi. (X , £MUS 
gtms quidem pro arboris magnitudine , cicctif- si/k?uj 
quegrano vix maior ,guduamaricante,in filiqu? v ! ui f"? 
fitmmo latitans, qux digitum lata, cQmprelfa, al- au * 
ba atque tenuis cd. Eo frudu vtuntur Indi m 
fuffumigiis ad capitis dolores atque fluxiones tol¬ 
lendas. Idem Monardes proponit iconem pro 
Balfamifrudu. An verb refpondeat eius deferi- 
peiuni, indicent qui viderunt aut videbunt. Clu¬ 
dus fane eamomific. Confideret Lcdor, quan- 
tdm differat ea icon a Balfami frudu Cludi , de 
quo nos ante. 
Amatus ,Opobalfamum (inquit) quod e Pe¬ 
ru regione noua adfertur, purum & fi t^cerum cf- 
fe crediderim , cdm tantx fit fragrantis Sc odo¬ 
ris , vt omnes alios prxdantiflimosodores an¬ 
tecellat : quod, vt tradunt qui arborem illic vi¬ 
derunt ex arbore Pinu perfimili non adeo ta¬ 
men procera colligitur, gudupingue, acutum, 
diu in ore faporem retinens , odoris ad Belzui- 
num tendentis, colore dc fubfhntiaaqux mel¬ 
lis infpiffatx. Manifeftum non elle ciufdcm fpe- 
cicicumludaico aut Aegyptio: quanquamTro- 
gus Pompeius arbores Opobalfami, qux in Iu- 
dxa nafcebantur , Pineis fimilesfecit,ita vehas 
arbufculasPerudclincalfe vifus fit. 
Matth. liquorem, qui cx Occidentalibusln- 
diis odoratiffimus adfertur, liquido Styraci ad¬ 
modum fimilemdicit, quem qui deferunt, in¬ 
quit, BalfamuVn vocant. Verumtamcncum,te- 
fteStrabone,Balfami lachrymaladeo colorefic, 
crediderim potius nouum liquorem hunc , ve¬ 
ram Scademvel Styracis liquorem, quim Bal¬ 
fami: ob idque non elfe penitds ab re fi quifpiam 
eo Balfami loco vteretur. 
At Lacuna audentius, Bahamum fcribit,cx ao- 
ua Hifpania non verum eft Balfamum, fed oleum 
B b 4 
Amatus 
Odoris fra¬ 
grantia 
Arbor Pt . 
no (m/sii* 
Differt a 
ludat (» 
Baifamo 
T'rogi Pom * 
fit] B alfa¬ 
mum 
Matth. 
btyractf e- 
leum 
( 
i 
