LIBER III- 
*99 
iptto. 
f 0 & 
itrttho j 
4 . 
imum 
fimtle 
iflon 
.// 4 - 
fimilis: eius corticem fdndentes faecum in vafis 
fufeipiunt, tenaci ladti perfimilem ,fufcepius au 
cemin condiiscoagulatur. Dixerat autem eode 
lib. in Arabiaapud Sabaeos tradramaritimo thus 
&myrrham&Cinamonum nafei : in ora etiam 
Balfamum Sc quandam aliam plantam valde odo¬ 
ratam. Etrurfus: k Iordane lacum efle: qui aro¬ 
maticum Iuncum Sc Calamum ferat : habereet- 
iam paludes. Lacum Genefareticum vocari. Gi¬ 
gnere etiam Balfamum. Videtur autem Strabo 
Sylueftre Balfamum aliquod denotare , eo quod 
/ponte in maritimis Sabaeorum nafei tur,etfi iftud 
incognitum fueritTheophrafto. 
EtDal. aperte feribit filueftre illud efle. Pau- 
fanias in Boeoticis Balfami arbores in Arabia de- 
feribit, Myrtorum magnitudine, foliis Amaraci. 
Videat Ledtor reliquam hiftoriam viperarum fub 
cius fronde latitantium , quam longum effet hic 
referre. 
Sed confulamus potius Plinium, qui non pa¬ 
rum Balfami hiftoriam ex Veterum monumentis, 
fuifque annotatis illuftrafle videtur.Poftquam i- 
gitur de pluribus Arabia; Sc Aegypti odoratis tra¬ 
didi flet , omnibus odoribus prxferri ( inquit) 
Balfamum,vm terrarum Iudxx conccirum,quon¬ 
dam in duobus tantum horris, vtroque regio, al¬ 
tero iugerum xx.non amplius, altero pauciorum. 
Seruic nunchxc, Sc tributa pendit cum fui gen¬ 
te, in totum alia natura , quam noftri externique 
prodiderant. Quippe Viti ftmilior, quam Myr¬ 
to.Malleolis feri dicitur, nuper vindta, vt vitis : Sc 
implet (at nunc implet Dalcc.) colles vinearum 
modo , qux fine adminiculis fe ipfx fuftinent. 
Tondetur fimiliter fruticans , ac rafttis nitefeit, 
properatque nafei,intra tertium annum frudbfe- 
ra.Folium proximum Rutar, perpetua coma. S^- 
uicre in eandem Iudari , fleue in vitam quoque< 
fuam. Contra defendere Romani, & dimicatum 
pro frutice cft. Seneque nunc eum Fifvus : nec 
vnquamfuitnumerofior-ut procerior. Proceri- 
tas in trabi na cubita fubfiftit. 
Arbori (Xylo baf farno .'trio genera.Tenui & ca¬ 
pillacea coma, quod vocant Eutlunfijn. Alterum 
fcabroafpedhi, incuruum, fruticofum, odora¬ 
ti us : hocTrachy appellant.Tertium Enmcces , quia 
eft reliquis procerius, loui cortice. Huic fecunda 
bonitas,nouiflimaEutherifto. Semen eius (Car- 
pobalfamnm) vino proximum guftu , colore ruf- 
fum, nec fine pingui: peius in grano,quod leuius j 
atque viridius. Ramus craffior, quim Myrto.In¬ 
ciditur vitro,lapide,ofleifve cultellis. Ferrohxdi 
vitalia odit. Emoritur protinus, eadem amputari 
fuperuacua patiens. Incidentis manus libratur 
artifici temperamento, ne quid vitra corticem 
violet.. Succus ( alibi oleum vocat) e plaga ma¬ 
nat , quem Opobalfamum vocant , fuauititis 
eximia:, fed tenui gutta : ploratu lanis parua col¬ 
ligitur in cornua. Ex iis nouo fidtili conditur 
crafllori fimilisoleo, &in mufto candida. Ru- 
befeitdeinde, fimulque durefeit e tranflucido. 
Alexandro Magno res ibi gerente , toto d:e 
arftiuo vnam concham impleri iuftum erat. Om¬ 
ni verofcECunditate e maiore horto congios fe- 
nos, minorefingulos, cum duplo rependeba¬ 
tur argento (Quem locum ex Diofcor.ledtficre- 
ftituitdodtifl. Budxus I1b-5.de afle : Anni vero 
foecunditate e maiore horto congios fenos fin- 
gulis annis, cum Sc duplo rependebatur argen¬ 
to. ) Nunc etiam fingularum arborum largior 
vena, ter omnibus percutitur xftatibus, poftea 
deputatur. Etfarmenta quoque in merce funt 
LCCG. ( denariis trecentis. ) Amputatio ipfa 
furculufque vxmic intra quintum demum an¬ 
num. Xylobalfamum vocatur , &coquitur m -Xyfcbal/a- 
vnguentis. Pro fucco ipfinn fubftituere Offici- m * m 
na:: corticis etiam ad medicamenta pretium cft. neum 
Prxcipua autem gratia lachrymx, fecunda femi- /Um, 
ni,tertia cortici, minima ligno. Ex hocbuxofum Cortex. 
eft optimum, (mppoy Diofcor. Plin. videtur le- L *Z m ^ele- 
gifle - 7 rJiaS\i) qucyd cft odoratiflimum : efemi- S “ 7 m isde 
ne autem maximum Sc pondcrofiffianim , mor- lett». 
densguftu, feru^nfquc in oie.. Adulteratur Po- Adulterii 
trxo Hyperico , (femine Hyperico fimili , quod 
a Petra oppido defertur Diofcor.) quod coargui- ii> Z n 0 J c - 
tur magnitftdine , inanitate, latitudine ceulon- Lacr p 
gitudine, odoris ignauia, fapore Piperis. Lachry- pr 0 b.ui 7 * 
iU2 probatio ,vt fit pinguis , tenuis, & modice 
ruffa,& in fricando odorata. Secundus candido 
colos, petor viridis crafliifque [cxfiiifquc Dalec.] 
pedimus niger. Quippe, vt oleumfenefcic. Ex 
omni incifura maximd probatur , quod ante fe- 
menfluxit. Et alias adulteratur femine fuo ( fe¬ 
minis fucco. c h.) vixque maleficium deprehen¬ 
ditur guftu amariore. Elie enim debet lenis, (lx- 
uisDiofcor.) nonfijbacidus, odoretantilm au- 
fterus. Vitiatur Sc oleo rofx, Cyperi, [Cypri m. Aliud*- 
Sc ch.] Lentifci,Balani,Terebinthi,Myrti,Re- 
fina. Galbano , cera Cypria, [ cerato Cyprino 
aut Myrtino Diofcor. ] prout quxque res fuit. 
Nequiflime autem gummi, quoniam ipfum quo¬ 
que inhxrefcitmanuinuerfa,&in aqua fidit: quae 
probatio eius gemina eft. Debet ilneerum & in- Probutie 
hxrefcere : fed hoc & gummi additu f agili cru- 
ftaeuenit. E: guftu deprehenditur. C.u bone ve¬ 
ro ,quod cera refinaque adulteratum eft, nigrio¬ 
ri flamma, Nam meile mutatum ftatim contra¬ 
hit mufeas. Prxt.rea finccri denfatur in tepida 
aqua gutta fidens ad ima vafis , adulterata olei 
modo innatat: Scfi in metopio vitiata eft, cir- 
tulo candido cingitur. Summa probatio eft, vt Summ* 
lac coagulet, in vefte maculas non facjat : nec prol«no 
manifeftior alibi fraus. Quippe millibus dena¬ 
rium fextarii empti : vendente fifco tricenis de¬ 
nariis vxneunt. I 1 tanuim expedit augere liquo¬ 
rem. Xylobalfamo pretium in libras vi. ( xy. Pret,Uf * 
M.SC CH.) 
Tacicus medicam arborem ait,vt non tam ex Varu* nr* 
aliorum erga exteras arbores comparatione , ^ or 
quim definite ex hoc patuam arborem efte o- 
porteat. 
Iuftinus hiftoricuse Trogo Pompeio tradit. 
Opes genti ex vectigalibus Opobalfami creuilTe, 
quodin iis tantum regionibus [Iudxx gignitur. Loci defert- 
Eft namque vallis, qux continuis montibus ve- t t, 0 *b* 
lut muro quodamcin£ta inltar hortorum claudi¬ 
tur, fpatiura loci ducenti millia iugerum,nomine 
Iericho dicitur. In ea valle fylua elt, Sc vbertate 
Sc amoenitate infignis , fiquidem Palmeto Sc 
Opobalfamo diftinguitur. Et arbores Opobal¬ 
fami formam fimilem Pineis arboribus habent, vinei f- 
nili quod llnt humiles magis,& in vinearum mo- miles 
rem excoluntur. Hxc certo tempore anni Bal¬ 
famum fudant. 
Iofephus quoque magnus ille Hebreorum Hi- 
ftoricusin Iudxanafei confirmat. Et Egefippus 
de excidio Hierof. Locum ait prope Hicricho ef. 
fe, in quo Balfamum gignitur, virgultifque inna- 
fcitur, qux acutis lapidibus incidant pueri agri¬ 
colarum , perqueeas incilionesdeftillarehumo¬ 
rem lachrymis pulchre rorantibus. 
Diofc. non fblumin conualle Index quadam, 
fed Aegypto quoque nafei teftatur, cuius veiba 
quoque de Balfamo referre lubet, quod a prxdi- 
dis^naxime Plinio,non parum euariet. Sicigicur 
