HISTORIAE PLANTARVM. 
*>■»/« 
folia Putx. 
y arieta*. 
Thenjlon. 
CpcUp- 
Dele cius. 
D depre - - 
tendatur. 
Baljuml 
.probatio. 
C rrur in 
probatione. 
JCylobal'fa¬ 
rtu proba- 
fructui 
delefrus. 
Adulteri 
fructus \ 
dtgnojca 
flpibal 
Sagadwu. 
Veie frus 
em er pura 
£alja//sa, 
Galeni m. 
tcjnta*. 
ait.Balfamum arbor Lycii feu Pyxacanthx [avxc/k^ 
^■-IctyJySnf : Auic.qucque Lycium habet: alii le¬ 
gunt/f-jas/u > 17 nif>a.yJ.Y&iif:ac videtur a^/.s/h vocabu¬ 
lum omnino perperam ex dictionum affinitate 
tu 77 r suxi* irrepfille , quod facile concedet, qui 
vel ad prodictorum & lequenciumautorum iudi- 
cium circa magnitudinem refpexerit , vel ipfum 
adeo ;.£yxs/:/cumPyxacantho aut Pyracanthar,aut 
Granati,aut Vitis,aut aliqua alia prodictarum vel 
dicendarumagnitudine coculerit,] magnitudine 
confp citur, foliaque habet Ruto proxima , fed 
candidiora multo £<. perpetuo magis virentia. In 
vnius Index ccrt i quadam conualle , & Aegypto 
nafeitur, differens ipfum a leipfo, fcabritia,proce- 
ricatc & gracilitate. Quod igitur in frutice tenue 
de c ipillac. um e It, Therifton quafi demcllile di¬ 
ci.u; : quoniam fortaffis ob gracilitatem facile de¬ 
metatur. Quod vero Opobalfamum dicitur,xfti- 
u s fuS orcu Canis ardoribus excipitur incisa fer¬ 
reis Vni’ uibus arbore. Sed tam paucum exltillat, 
vt qu cannis vix plures quam feni fepteniue con¬ 
gii colligantur: imbique pondus argento duplo 
rependitur. Eft autem bonus fuccus qufrecens 
e.: validi odoris.(incerus,non fubacidus,dilui fo¬ 
di s,Leuis aftringens,& linguam modice mordes. 
Sed varie vitiatur. Sunt enim qui ipfi olea, vn- 
guentaueadmifccant, quale Terebinthinum eft, 
Cyprinum,Lcncifcinum,Sufinum feu Liliaceum, 
balaninum ac Metopium. itdmque mei & ceratu 
Myrtinum an: Cyprinum valde liquidum. Hu 
iufvnodi verbi maleficium facile deprehenditur. 
Siquidem finceruslanexvcfliinftillatiis.fi deinde 
eluatur, neque maculam facit,neque notam illam 
relinquit: at vitiatus inhxrefcit. Rurfiimquc pu¬ 
rus ladi inftillatus, idipfum coagirfat, id quod a- 
dulteratus non efficit. Quin Sc fincerus Ja&i aut 
a q u x i n fu fu s, ce 1 e r i ter di ffiin di tu r a tq uc ia <5t e fci t: 
at adulteratus olei modoinnatat, in orbem cir¬ 
cumagens aut diffundens fefe.ftelIx in modum. 
Attamen fincerus etiam vctuffatecralfefccns C 
ipfodeterior euadit. Pono hall uc j n a t u r qui fin- 
cerum huncexiftimantaqua: inffilbtum prids ^d 
' m3 '‘Jf-Z-dum^epctere, aC poffea t ‘ 
qui facile diffundatur & diffluat furfum remeare 
Lignum vero quod XylobaUamuin uocant, pro¬ 
batur recens, farmemo tenui .ruffum, odoratum 
quadancenus Opoballamum fpirans. E ftuftus 
genere ( nam & huius necclfatius & v fus) eligito 
flauum , plenum, grandem, ponderofum,guftu 
mordentem &feruentemin orc, modice Opo- 
balfamumredolentem, Alportatur i Petra op 
p.do femen Hyperico fimilc.quo fruftushica- 
aulteratur: fcd er eo dignoIces/quod imius illud 
fit.mane.ignauum.raporePiperis'. Scnbittamen 
° , mi nc ‘l u _ c ' ru * us neque lignum fraudes 
v , sdmtttere: torti qubd fucum facillima de¬ 
prehendi poire exiffiinaret. Opobalfamum Sy- 
nacum , inquit idem , quod a loco in ouo pluri¬ 
mum & optimum prouenit, alterum quoque no¬ 
men accepit, Sagadinumque dicituncunctisaliis 
melmsquodmPilcftinxpntdiis colligi tur.Qua- 
tum vero Falernum vinum eo quod CaupoEes 
vendunt, prxftantiuseft, tantum Aegyptio O- 
pobalfarno SagadinunTvocatumprxft.it. Sciens 
icaqueGi enus Balfamumvfqueadcipluribusar- 
tibus adulterari , vt internoti vix qiieat.ipfemet 
1 i» seam nxmgare & coram infpicere voluit, 
quomodo hquoremfundat , ac mde particulam 
ceu regulam quandam aliorum fumptim apud (e 
(emper habere.Acmultasquidemd.dicir emsa- 
aultcraciones p qux etiam exercitatiffimos latear, t. 
quas tamen publicare fcientes dignum non iudi- 
cauit,nc praui id addifcetes,in multorum fraudem 
ea arte abutantur. 
Machinis e Veteribus fere prxcipuisBalfami hi- 
ftoriam perfecuti fumus, ftudio omittentes eos 
qui obiter tantum de eo aliquid tradidere , vt il¬ 
lud Virg. Georg.z. 
Oiiid t ibi odorato referam [udantia tigno 
Balfamdque &c\ 
Item 
Balfamdque & baccas [emper frondentis A~ 
canthi. 
Quod nec fuis caret laudibus in facris paginis.' 
Sed reflat ex prxdiftis difficultas explicanda de ^ 0} 
modo colligendi Balfamum. NamThe6phraft.& f.a 
Diofcor. ferreis Vnguibusincidi fcalpiue folitas ext 
arbores tcftantur. Ac Plinius non folum non fer- 
ro amputari tradit, fcd eo lxdi; incidi autem vitro, n ‘^ c 
lapide,oifcifuc cultellis. Quod&Solinusconfir- cor 
mat. Lignum,inquicns, caudicis attredtatumfer- 
ro , fine mora moritur: eapropter, aut vitro, aut 
cultellis olfeis , fed in folo cortice artifici plaga 
vulnerandum. Tacitus quoque caucc ne vis ferri 
huic arbori adhibeatur, hanc enim paucre ideoq - , 
| venas fragmine lapidis aut refta aperiri. Sedleuis 
admodum hxcdifficultasdiligentius confidcran- 
ti videbitur , prxdictiquc Autores facile inter fe So ^ 
| conciliabuntur,fidix: runus,rem cb redire,idque 
. vnum voluille oiur.es , in vulneranda Balfamiar- 
| bufcula apprime canendum elfe, ne quid vitra Ca ' 
. corticem obl.cilatur,ideoque forte a cultellorum 
] ferrem um nimii illa acie abllinendum cenfuerut 
hi , illi vero t nc uite . tensum, non quod ferrum 
ipfum per fc cfnciac.Nain ferre. s alloqui etiam vn- 
guibus , 1 pc cit, inftruincntorumferreorum Co 
genere . quod ad vnguis humani figuram ( vt Ser¬ 
iae. cenfet.foi te nic /itis ad figuram vnguium auiii 
ctiarn aptari rtf.rt. in falcis fpedem, quali & ho¬ 
die vinitores vti folent) conuexiinift, quidni 
coiticem inuic.Iato intactbue caudicis ligno fcai- 
pereliceat , h md fecus atque vitro, cella, fra- 
gmine lapidis, olfeifue cultellis? Biufmodi vero 
ferreorum \ nguiuni mentionem facit Colum.hb. 
I2.cap.18 .quibus vindemiatores vnguium vice ad 
colligendas vuasui voluit, vt ne manibus vuas 
difldngeienr, ficquc non minima fiuclus portio 
difperlis acinis in terram dilaberctur. 
Colligendi modum nobis indicare voluit Fr» 
Broc. Monadi, in deferiptione Aegypti,his ver¬ 
bis* Saraceni carpebant folium vnum a ilipite [ad- 
hxrent enim folia flipiti]& contra radium Solis il- 
lud difccrpentcs , guttam Iucidi/Iimam, &fupra 
modum odoriferam colligebant. Et is eii verus li¬ 
quor Balfami qui in phialas vitreas colligitur, Sc 
addiuerfas mundi partes mittitur: tamctfi raro 
fine mixtura ad regiones nofirasperucr ■ ia t. Aiunt 
etiam fi folium illud contra radium Solis non fra- 
gerctur,minime fuceum illum ftillarct. 
interrecentiores Cordus non dubium eiTc feri- 
bitquin pro Xylobalfamo alterius cuiufdam-fru- Ajt 
ticis furculi vendantur : reperiuntur tamen inter MU/ 
eos nonnunquam qui mirum in modum odoris 
& faporis gratia commendantur. Idem quoque 
i deCarpobalfamo vocato vfu venit.Seminainana 
fune & infipida , habentque figuram Hyperici 
j fructuum: non raro tamen interea inueniunturi^ 
adulterinis granismaiora,pIeno pinguique intus 
, & oleofo nucleo, odoris in attritu grati/Emi , Sc 
j qtixguftuineffabili,odoris,faporifquegratia oris 
i halitum diu commendent. Ipfum porro Carpo- 
j balfamum vix credit Cordus ad nos adferri ams 
jpli-us, vallatis Syria } Iudxa.,6vnunc etiam Ae- 
gypto 
