HISTOR 1 AE 
XYLON ARBOREVM. 
Dcfcvip tic 
•xTYli arborei 
yVadolefccn- 
tiorem plantu- 
lam munere de¬ 
dit D. Zuinge- 
rus in horto 
fuo natam: cui 
radix fimplex 
& lingularis, 
gracilis, palmu 
longa : £ cuius 
capite 
duo ra¬ 
muli prodeunt, 
vnciales circi¬ 
ter,foliis dona¬ 
ti pulchris, vn- 
cia minoribus, 
ad Tilii pri¬ 
mum pullulan¬ 
tis folia nonni- 
hilaccedentib 9 , 
glabris, diuifura 
triplici,profusda, acuta ,(vnain vnamquamque 
laciniam excurrente, )actotidem neruis diftin- 
clis, pediculis hscrcntibus femnneia longioribus. 
? lanifcfte differt hoc Xylon arboreum ab her- i 
barco, cui folia hirfuta non glabra, qua tamen 
nota non diffinxit Alpinus, paucis his eam de- | 
fcribcns:Goffipium>£gyptiistft arboretis frutex, 
inquibuldam tantum viridariisproueniens,plu¬ 
ribus annis vinctis, diflimilis ab herbaceo tantum 
proceritate caudicis , ramorum atque foliorum fi 
gura. Crcfcitaddcccm vfque cubitorum altitu- 
xlinem jftipi-te ramifqwe duris Iignofis, eandem 
quam herbaceum fert lanuginem: qui ob modi¬ 
cam penes ipfos quantitatem invfu non eft:. 
Hoc Siif&t te<i<pJc°v eft Theophraft. quodfic 
deferibit. In Tylo infula (qua in finu Arabico 
eft, parte ad Oriente fpe&ante) lanigeras arbo¬ 
res plurimas nafei proditum eft : hi folia habent 
Vitis, verum minora: frudum nullum. [ tsV H 
„y$ y Whv: l* cTj to ££«;']'Id quod Lanam continet, 
Mali verni amplitudine eft,claufum ac velutin li¬ 
num contradum : vere compreffiin» , maturitate 
ferecludens, vnde lana eximitur, ex qua telas 
texunt, ali^s pretiofas, alias viliores. Hoc idegi 
in India fit, & in Arabia. Quo loco obfcuricas de¬ 
claranda. Nam quid hoc eft dicere , nullum f::rre 
frudum, & ferre aliquid Mali magnitudine.clau- 
fum, in quo lana? Sunt qui ita explicent, nullum 
ferre frudum vefcum.Sedhocnon fatisfacit. Fru- 
dus enim elfentia aut ratio formalis fion eft, vt 
fitvefcus :suntque forte non pauciores non ve- 
fci,vefcis. Scaliger hic nihil olfecit. Nos ita le¬ 
gendum ex re ipfa cenfcmus./^ToV <A', IvA™ \euv: 
ita vt «\AV iftud expungatur. Sic confentietledio 
Theophraft.cum re ipfa. 
Eadem ex Theophraft. Plinius tranfcripfit, his 
verbis. Tylos infulain eodem finu [ Arabico]cft, 
repleta fyluis, qua fpedat Orientem, quaque & 
ipfa iftu maris perfunditur. Eiufdem infuli ex- 
cclfiore fuggcftu lanigeri arbores alio modo , 
quam Serum. His folia infarcunda : (Lanifecus 
Pii77.il/uji/ q U ^ m apud Seras, quorum in tradu Lanifcrac ar¬ 
bores folia lana operta gerunt.Dalcch.imp. ) qui 
ni minora effent. Vitium poterant videri. Ferunt 
Cotonei mali amplitudine Cucurbitas , qui ma¬ 
turitate ruptae ©ftendunt lanuginis pilas, exqui- 
PLANTARVM* 
i bus vellespretiofo linteo faciunt Hanc& ali¬ 
bi paulo aliter ficdcfcnbit : Superiorpars A- 
gypti in Arabiam vergens gignit fruticem, quem 
aliqui Goffipion vocant, pluresXylon,&ideo li- Gojfiphrr, 
na inde fada Xylina. Paruus eft, fimilimque bar- Jfylo». 
batx Nucisdefert frudum,cuius ex interiore bo- 
byce lanugo netur. Nec vlla funt cis candore 
mollitiaue praeferenda. Mirum vero Plinium Xy¬ 
li herbacei non memini(fc:an quia fuo feculo no¬ 
dum fercretur,autipfi faltem nondum innotuif- 
fet: an,quod verifimilius videtur , quod non a- 
gnofeeret diferimen. In Aegypto autem arborea 
nafeitur, non herbaceum,vel Alpino tefte. 
De eadem arborea intelligendus Serapio, fic 
tradens :Coton,ideft,Bombax:Narrant quidam Q otm A 
medici de Kelbc, Cotonem nafei apud fein arbo- nombA 
ribus Antiperficorum fimilibus, durareque vigin- 
tiannis.Prifcrri nonum &recens,dcbitoque an- 
DebitiA 
*rbor. 
Thtophr, 
rllmfir . 
ni tempore plantatum. 
Scal.dearborib. Eriophoris Theopb.tradit qui¬ 
dem: at non demonftratan eidem fintfcum Gof- 
fipio,quamuisid infinuare videatur. 
Macthiol. verb cum Xylon fiue Goffipium a MAtt.t j 
Theophraft. Ji:/&v ie<»fogft appellari ignoraret 
[inquit Glliland.in fuo Theone.] prifeis illis Gri- 
cii hominibus filcntio praeteritum afbrmare 
non erubuit. Ipfe verb etiam Guilandinus non 
demonftrauitdifcrimen inter Xylon herbidum & GmiU'\ 
arborem Laniferarfi Theophrafti. Apud Indos, nat ' 
inquit Gorop. delicatillimi vcftesin arboribus 
crefcunt, Lana Xylina, & Bombycis tela, de qua 
i falso credidere Veteres, arboribus depedli Iole- 
rc ,inquibusfuit Virgihus: 
Vellcraijiie vt foliis defettunt molli* Seres. 
Scimus arborem etle, cuius Nux lanas inuoluic, £ 
quibus fiunt teli molliftimx hoc tempore Coto¬ 
nea: didtac.Idcm in Vertumno. 
Oetcrum huius arborislaniferi [ vt annotat 
Bellon. ] primo mentionem fecit Herodotus, 
quem poftea fec-uti funt Theophraft. & Plin.ac 
plures alii ,eftque e numero femper virentium. 
Bcllonium carpit Bellus fic fciibens: Bellon. 
forte fub arboris Laniger*nomine intelligitfru- 
ticem njfttr. Sivero^hanc Lanigeram Theo- 
phrafti lut Plinii ede putaoit, valde hallucinatiu 
elt r Laniger* Theophraft. nihil aliud funt quilm 
Goflipium.quod i n Arabia & Aegypto arborefeit, 
&mu!tos annosduratlfedin Creta hyeme pene. 
Tbeophrl 
ccrreft. 
Hdc itte. At nobisfaneomniaqu3cfcribitBellon.de 
due >i 
BelL i'J 
rbore Lanifera, videntur conuemrc cum Xylo 
arboreo ,a quo ncc Alnmus dillcntit. Ipfe verb 
Bellus hallucinatus nobis videtur, opinatus Ae- Beil ‘ 
gypti arbores Liniferas eafdem cfie cum Xylo 
herbaceo Cretcnfium , qui opinio in fuperiori- 
bus fuffidenter refutata. 
Cafp.Bauh. Goflipium alterum arboreum vo¬ 
cat.' Eademdenique nomina atque Synonyma, 
linguarum qui fupih herbaceoaflignatafur.t.& 
huic conuenirepoirunt, fi arboris differentiam 
addas. 
Nafciturin Aegypto & Arabia , autoribus AI- L° c * 
pino & Bellonio , qui &in hortis Cain altitudi¬ 
nem hominis excedentes inueniife tradit , qui 
hyemenon pereat:&in Arabia ignem fccilfees 
ligno arborum Laniferarum. Creuit hic Anno 
1595 . in horto Cl.D.D. Zuingeri, Bafilei quam 
menfeAugufto in fpichameatn fere altitudinem 
excreuilfe vidimus, paruulamqueeiusplantulam 
iconi adiungicurauimus. Qui verb fru&us in ea¬ 
dem depicti funt,mox deferibentur,^ Xylo vtro- 
que iam dicto diuerli. 
Plinius eius lanugini candort mpllitiaue nul¬ 
lam 
Vite 
fus. 
