LIBEI 
Caudicfspoftreniampartem , humi proximam, 
pondufque totius arboris ftiltinentem , multo 
graciliorem debilioremque reliquo caudice ede. 
nt, l f Quod <1 ita cibali ter ab eo depingitur arbor,ali- 
lor * ter deferibitur. Nam trunci inferiorem partem 
crafliorem oftendit eius icon. Melius illud expri- 
mirur in vltima Matth.editione. ] Hinc plitres 
•Aegyptiorum hoc miraculo du&i,dixere, Palmas 
non terra radicibus attrada,(ed aere ex fublimio- 
ri arboris parte ali,ac viuere, quod hac etiam con- 
iedura fibiipfis perfuadent: quia fi Palmx fubli- 
miorpars, [ quam cor ip/i vocant, ] excidatur, 
vniuerfam plantam illicb arefccre obferuarunt: 
quod non accidit inferiori radicum concifa par- 
te.H fic ille. Superna parte prxeifa, arborem emori, 
etiam Veteres obferuarunt, vti tradetur. At con¬ 
cifa radice, nec Aegyptii, neque Alpinus nobis 
pcrfuadebunr,fuperiiiuere arborem. 
'm CxterumTlieoph.authore,lib.i.c.§. Palmarum 
'■* multafunt genera : Primarium autem & quali 
^ maximum diferimen cfl, quod alix frugiferx lint, 
alix fteriles. Rurfiis fructiferarum, ahxMares,a- 
lixfcEminx. Ac ea quidem inter has differentia 
efi, quam jam modo diximus. Mas enim pri¬ 
mum florem in Spatha [&n <rm$nf Plin.modb 
Palmitem vertit, nodo Spatham.] profert.F ce mi¬ 
na fi udumllico longum.[ j; j Siia cta y.apTtov dL^ntua,- 
k&v habent vulgata: nos cum Seal, legi nus ’«A3uV 
\j.ax&r. quia mas ^eojnv ay%,- tploa : vtmas primum 
floreat: tosmina dico edatfruCtuvn line flore. I- 
pforum etiam fru&uum differentix plures. 
Sed de hoc loco difficultas non leuis oritur in 
£ contextu,qui fic habet, oi / 4 d , o/ 
xa.KOTrv^jjju : id elt, quidam nucleo carent,quidam 
nucleum ferunt mollem. Gaza interpofuic aper¬ 
tiores diwifloncs , acitalegit :o/ //fyl yip a.7r!)^bxiot , 
C/ J 7TJ?b.V*. lyOVT^d.Kj TlVii O-KXlJ&TTUsl/jUlt , 01 $ yHA.cOLO- 
ttj-Jjjju , quamleCtionem nec Seal, improbat, fe 
fecutus effc Dalech. n fenfus fle: alii enim nucleo 
i carent, alii nucleum habent: quidam durum , alii 
mollcm.Pii .vcib ita legiflevidetur: o/yHpyap &*- 
•^no-bjj^t , ot fec. vtex infra eiusad- 
duCfcis verbis liquet.Prxterea a fe inuiceilffruCtus 
diffcmnt:colore quippe alii candidi, alii nigri, alii 
lutei: denique non pauciores, quhm in Ficis tra¬ 
duntur elfe colores,neque pauciora genera. Dif¬ 
ferunt etiam magnitudine fe figura. Quidam e- 
nim rotundi funt iicut Mala >fe eius magnitudi¬ 
nis vt qua tuor tantum vnica fpica comprehen¬ 
dant, fucculenti fe odorati : [ ita enim legimus 
cum Scaligero. ^ , dLaJ '«r , pro sVtk q iy 
'di-ToJbif, vt in vulgatis legitur, nullo fenfu: ideoqj 
Gaza &Dalec.ea tranflliit.] Sunt alii parui Cice¬ 
rum magnitudine : [ ] Sed &fuc- 
1 cis a fe inuicem di (crepant, (ed optimum tam in¬ 
ter candidos quam nigros genus efle tradunt, 
! quod &cljj xtiiev feu Regium nuncupant: fed rarum 
id efle. Fer£ enim in fido horto Batti [ G-lHu : alii 
j CJ.Tov : Gaz. C&nyv : Plin. £iyJ>s : alii Ctjxts. Sed pa- 
| riim refert, cum nomen iit proprium,nec rei mul- 
: tumaddacautdemat,]apud Babylonetninueni- 
y ti. Eli & aliud genus in Cypro peculiare , cuius 
fru&usnonmaturefcit, fed crudus nihilominus 
i Valde fuauis dulcifque elt, peculiarem que dnlce- 
J dinem habet. Palmx quaedam non fruCtu modo, 
i fed & arbore ipfa, tam proceritate quini fecun¬ 
dum alias formas diftant. Sunt enim quxdam mi¬ 
nime procerx fe effufx, fed humiles fe adftn&is 
' tanus, interimaliis etiamfcecundiores, & in tri¬ 
matu ftadm feraces, quales plurimx funt in Cy- 
's. pro. In Syria fe Aegypto Palmx proueniuntho- 
!♦. piinis altitudine, qux quadrimx & quinquennes 
Tom. I. 
III- 355 
fructum edunt.AIiud genus in Cypro nafeitur fo¬ 
lio exteris ampliore fec. [ de quo nos cap.de Mu- Mu J*- 
fi.lib.i.hi ft.no ftrx. ] Eft autem Palma , in genere 
i dicendbjfimplici caudice fe vniftirps : [uovodxiyts y n - t p- r 
* K) y.ovocpvtr. ] quxdam tamen etiam Difidxf J):i/c7f] Btjida. 
exeunt ,vtin Aegypto, ftantque ita bifurcatx, fe 
ab ea caudicis parte qua diuiduntur,ftatiira quin¬ 
que cubitali iuxta fe inuicem alfurgunt. Tradunt 
vero pluresCrecenfium bifidas efle , qiufdam fe Trifida: 
trifidas. In Lapxa vero genus quoddam quin- Thcoph lo- 
ccps [ 7HVTtiy.l^AXov : vulgata habent 7xyT*yyJ , ?cixov- t c ' /scorr ' 
Gaza quino cerebro vertit,] nafei ferunt. Verifi- 
mile itaque in fertilioribus locis eiiifinodi plures 
fpecies ac differentias nafei.Aliud genus eft,quod 
aiunt plurimum gigni in Aethiopia, Cycas \_y-Uag. 
Cyce Gaza. ] vocant, fruticofum , nec vnoaflur-^**" 4 
gens caudice, fed multiplici, & interdum quali 
ex multis compofito : virgas fundere non lon¬ 
gas, fed cubitales tantum,Teui tamen coma cacu¬ 
mini annexa : folio lato , fe quafi ex duobus mi¬ 
nutis coalito , forma & afpc&u pulchro : fru&u 
quoque figura, magnitudine,atqucfapore diuer- 
fo, quippe exteris rotundiori, maiori, guftu fua- 
uiori ,fed minus dulci. Triennio hoc genus fru¬ 
dum maturat,vt frudum veterem habeat, nouo 
ubnafcente. Panes quoque ex his conficiunt. v*nes ex 
Qux veio ex Palmis Cliamxrriphes appellantur, 
aliud genus efl:, quafi xquiuoce didusn , de quo 
cap.lcq.Hjclenus de diffiremiis Palmarum a Theopb. ’ ;//I tJ * 
prop fitis. 
Strabo Georg.lib. 17 . pauca quxdam genera re- Palm* ge~ 
fert,his verbis. Cum in tota Aegypto Palma fle- n : eru Srr - Cm 
r.Iis fit, vc;l frudum afferat non cfculentum , ta- bonl ' 
men in locis Alcxandrix proximis Thebaica Pal- 7 -f, c y tl j c * 
ma optima eft: quare admiratione dignum efl, t 
quomodo qui eandem plagam habitant , quam 
Iudxi fe finitimi qui circa Deltam funt fe Alexan¬ 
driani, tantum ab illa differant, qux vitra aliam 
Palmam etiam Caryotam gignit, non multo me- Caryotai 
licrem quam Babylonia. InThebaide, &inlu~ 
dxa duplex elt Palma, Caryota fcilicet atque reli- C *~- 
qua. Ac Thebaica quidem quanquam durior fit, r ^ ota ' 
guftatu tamen fuauior. Efl: etiam infula quxdam 
qux Palmam optimam fert, fe prouentum maxi¬ 
mum Principibus pendit. Extremi quoque Ae¬ 
thiopes Poma alia non habent prxter Palmulas, PalmuUl 
atque eas perpaucas in hortis regiis. Notandum 
vero quod Strabo dicit, Palmam in tota Aegy¬ 
pto fterilem efle.Aliter tradit Theoph. Aegyptias Stra ^» r b. 
Palmas quadrimas aut magna ex parte qutnquen- 
nes frudificare: fe mox fubiicit Aegypti^ fiudus 
recen tes omnes confumi. Sed quid Plinius? ni¬ 
mirum vt mox dicetur , frugiferam is nufquami 
elfe ait,nifi in regione feruida. At quotus qoifque 
efl, qui Aegyptum ooninterferuidarumprimas 
reccnfeat? 
Palmarum plantam Cephaloncm vocari Palla- Cephalo 
dius authorelt. Palladio'* 
Sedinprimis Plinius etiam confidendus, qui 
de Palmarum natura ac differentiis quamdiligen- p ‘ ll ™ arum 
tifllme'tradidiffie videtur , in hunc modum lib.ij. ^toco^hn* 
c. 4 .. Iudxa inclyta eft vel magis Palmis: quarum 
natura nunc dicetur. Sunt quidem & in Europa, 
vulgo que Italia,fed fteriles. Ferunt in maritimis steriles: 
Hifpanix fiudum,verumimmitem:dulcem in A- 
fnca,fed ftatimeuanefcentem. Contriiin Oriente 
exhis vina,gentiumque aliquibuspanis : pluri- 
mis vero etiam quadrupedum cibus. Quamob- * mi ' 
rem iure dicentur externx. Nulla eft m Italia focus* 
fponte genita, nec in alia parte terrarum , nifiin 
calida:frugifera vero nufquam , nili in feruida. 
Genera earum plu.ra: fe prim^i fruticem non ex- F rHticofi\ 
_ G g 3 
