HI SJf ORIAE PLANTARVM* 
CHAM/ERIPHES FORTE' FOLIVM. 
Cap. CLXIV. 
C VmChamxriphes fuperioris furculo mitte¬ 
bat idem G.iretusTduim,ab amico acceptum 
commodato, vt illud confpicere, atque etiam , fi 
vellem , deferibere poflem. Admirationem au¬ 
tem mihi pariebat, quodadfgdberct, illum, qui 
ipfi hoc Folium mutuo d-. derat, adfirmare Nym- 
phxx efle in Moluccis infulis nati, St fupra aqua 
haud fecus fpargi, quam noltri Nymphxx folia: 
illiufque florem non elfe noflrratis flori diflimi- 
lem , ei prxfertim qui candidus eft, fed colore 
dumtaxat differre,hoc eft, non album elTc , fed 
cxruleum. Exilio autem Folio concinnatum erat 
Defcript. 
Humilium palmetorum Folia polita dicit, vtiis 
pro charta vtantur ad fcnbendum. Sed prius au¬ 
diamus Pli»ium. 
Hic lib. xm.cap.xi. poftquam de Aegyptiis ar¬ 
boribus, atque inter eas fane ad longum & elega¬ 
tor de Palmarum naturaac differentiis differuilfet, 
Ficinfic. Priufquamdigrediamur ab Aegypto St 
Papyri natura dicetur, cum charta: vfumaxime 
humanitas viti conflet, & memoria. Et hanc A- C/. 
lexandri Magni vidtoria repertam, amor eft:M. f u> ' 
Varro condita in Aegypto Alexandria. Antea no 0u 
fuilfe chartarum vfutn : in Palmarum foliis primo ^r,, 
feriptatum : deinde quorundam arborum libris. 
J l£c Plin.de charta ex Palma. 
Teftatur quidem Io.Linfchottanus yi fuis nar¬ 
rationibus Indicis, exeo Palma* genere,quam 
Nucem Indicam vulgo vocant Chartam Indos ha- jv.v 
bere,verum non ex foliis, fed ex interiori medul- 
la arboris,[Forte haec vna earum efl,quarum libris 
deinde feriptatum Plin. dixit. ] camelle, omnef- rl ' 
-1:1-. t„ 1;__ u,-_..*-/. 
flabellum ad ventulum Faciendum, atque exdu. 
duplicata pediculi eius parte manubrium confe- 
dium . quod manu teneri polfct. a __ 
Huius porro flabelli ambitus erat trium pedu j que libros Indix ex hac materia, natura produce- 
St nouem vnciarum : Longitudo ad manubrium te in ipfa arbore plicas ad diitimStioncm Folio¬ 
rum. 
At Maffeus in fuahiItoria Indica aperti ait,eius 
Pa!mx,cuius Fructum Nucem Indicam Lufitani | 
dixere, [ de qua nos poft] Folia librariis pro Papy¬ 
ro cire ,-Scloco tegularum impofitadomibus ar- ^ 
cere imbres, tum etiam in velles forma facili fi- tr . 
vfque, fiue ad Folii pediculum , duodecim vncia 
rum, latitudo qua maxime patebat, tredecim vn¬ 
ciarum: manubrii cx ipfius Folii pediculo duplica¬ 
to confecti, St vimineo vinculo adflri£ti,vt com¬ 
modius manu teneri poflct,longitudo, quinque 
vnciarum. Iflius Folii prona pars crafliorem ner- 
uuin oflendebac, per medium Folium Fecundum ; nnil ac fpi lio contextu necti. VertWhxc necPal- 
longitudinem procurrentem, ex quo oriebantur i ma humilis eft de qua loquitur Scaligcr, nec eius 
alii minores in latera expanfi: ab vno quidelatere ! Folia adeo lataab Autoribus tradunrur, ( immb 
viginti tres,ab altero auteviginti quatuortfupina i Palm^ vulgati aut arundini fimilia-ait Garcias, 
pars totidem plicaturas, qua adeo de causa fu fpi- i Cliifi /impliciter Palma: comparat Foliis, que fanS 
Xymfhe* cio mihi oriebatur non efle Nimphxx Fed Cha- ' cultratafunt<?c perangufta. A Cofta ne Foliorum 
mn mxrriphes alicuius generis potius folium, quod- : quidem meminit in fui deferiptione.) vt charti 
c L L 
que non in aquatica planta, fed in terreltri natum J vices fuppJerc queant. Adde quod Plin. luam 
eiret,qualis forte illa, quam Bataui in infula Muu- , Palmana , in Aegypto nafei latis manifefte decla- 
ritii nafcentem obferuabant, habentem [vt illius : rat, in quo nemo autorum, quod nobis quidem 
nauigationis diarium refert] tam ampla Folia, vt conflet. Nucem Indicam didtam nafeiprodit, 
vnico quifpiam fele tegere, St ab imbre prarfmia- j Quas Forte difficultate* fubolfacicns Doetifli- 
fohum. 
re pollet: pidturafimiliter qua: in eo diario addi-j mus Guilandinus in eruditiflimo illo fuo opuf- 
ta, tametfi ruditer cxprclfa, meam fufpicioncm , culo de Papyro ,[ quod commen.tarii vice fcripfit 
confirmare videbatur. Foliiautem, cx quo fla- in Plinii caput dc Papyro.] ipud Pii n. pro Palroa- 
bellum concinnatum , color,flauus erat, qualis in rum Foliis, Maluarum folr s, quoniam olim, vt il- 
culmis maturx fegetis confpicitur, parte tamen le putat, in Maluarum Foliis feribebatur. Huius 
fupina fplendidior quam prona:in folii vero am 
bitu,ad illud expanlum retinendum , annexus e- 
rat vimineus limbus, illi pene fimilisquo manu¬ 
brium adftridlum, rubro tamen colore infedtus. 
PALMA HVMILIS PAPYRACEA ET DE 
papyro ex Palmis. 
CAP. CLX V. 
Defcriptio 
S Vnt& humilia Palmeta, Folio tam politx fu- 
perficiei, vt eo pro chartis vtantur ad feriben 
Fux aiidacix{ ficcnim vocat] non vnam caufam 
prxtexit, fed quod apud neminem Varrone ami- Pt 
quiorem comperit, Palmarum Folia ad vfum feri- 
bendi aliquando accommodata Fuilfe :tum quod, 
naturaafperiora jdurioiaque funt, quchn vtcom- • 
mode in eum vfum recipi queant, tum vero quod 
arundinea paflim obuia /obrogari prxftabat. Pal¬ 
mi Frondem Suetonius Traquillus dura&.afpe- 
ram dixit. Accedit (addit Gail.jad gratiam qubd 
Maluarum folia rediius opponuntur arborum li¬ 
bris, qu^m Folia Palmarum , qui St ipfi arbores 
funt: priterquam quod Cinna antiquus Poeta, 
cuius Catullus & Setuius meminere, m Maluaru 
Foliis feriptitatum indicat. Adducit priterea 
PAfjracea 3 um in prouincia Mangi: alterius arboris vfus Guilandinus tetraftychon ex lib. vr.Ifidori, 'quos 
-r : J , -r- . 1 J. r* _ _ 1TS.l — C 1.1 - 1 ■ r - . , . . V * 
nrbor Tai. idem. Tai dicitur.Scalig. Palmarum Folia olim j vid. infra, Cap.de Malua) quibus dicitur ,carmi- 
Papyri vfum priftitilTe, cum Plinius ex Varro- | na Malui libello feripta fui fle. Hx Guilandini 
ne, tum alii plures autores,(quiferd eorummos I funt rationes quibus apud Plin. in Maluarum fo- 
cfleiolet, vt qua primum data porta eft, pneipi- j liis primo feriptitatum Fuilfe , legendum iudicat: 
tes, & pofteritatis nimis fecuri feriptores, irruat,) j quamuis & alios verfils, ex Virgil. m. Aeneidos , 
tradunt Jverum qui Fit illa Palmi fpecies , nemo vbi de Sibylla canit: vt ex Iib.vi.eiufdem : Imie- 
hadtenus , quod equidem fciamus, proprius atq ; 
diftindtius expofuit,quimMaffeus & S caliger :liic- 
queForte , vt coniiccre eft, cx relatione aliorum. 
Nam Fi eam notam habui flet, (qux Fuit eius viri 
erudiendi pofteritatis inimitabili^ propemodum 
jagacitas) indubie diserto lemmate declarallet. 
nalis item Satyr.vm. in eum fenfum quafi vi tra¬ 
here conatur ,in quibus tamen omnibus ne ver- 
bulo quidem aut fignificationc aliqua Malui fit 
mentio, fed fimplicitcrfoliorum , quafi uero Si- 
bylli folia Fuerint Malui? 
Sufpicaturdinique etiam huc rcfpexifte Pytba- 
gorara 
