LIBER Iit 
}Sx 
& 
ditam fctiburit; non modo rationi corifonum non 
eft:, /edipfa quotidiana experientia manifeftiffi- 
raum eft,eius vfu lumbricos generari : cui mor¬ 
bo totius Prouincix Malabar incolas admodum 
obnoxii funt, tefte Cofta. Quod vero Serapio 
ait,Nucis huius efu alui pro fluuia filti, alienum 
it ratione non eft , qubd ea ile terreftriumpar¬ 
tium :oleum vero, quod tenuium &c aerearum 
eftpartium, venerem fubducere. Nullum autem 
oleum exltillat illa arbor , fed duntaxat cxipfo 
Cocco exprimitur: ta netii Lacuna in Comm. ad 
Diofc.fcribacin ea opinione quoldam clfe,vt cre¬ 
dant, dulce idoleum ,quod c:< hic Palma ftillat, 
Diolcoridiselfe Elxomeii , quem errorem fuprik 
refutauimus. 
Cxtenim duplici cortice integitur hxc Nux : 
extimus villofa macerie co'mpiclus eft, ex qua fit 
C aro Mil.maribus di&us , hac in Prouincia ma¬ 
gni vfus. Na ii k ex co rudentes k lunes naui- 
bus nccellarii fiunt, qui incorruptinunenc ina¬ 
qua marina. Ac vt Cluf.annotac, omnes ruden¬ 
tes k funes nautici Onerariarum R. gurum V- 
lyiliponc confecfti lunt ex villis illarum nucum, 
prarlertim vero earum, qux in Indiam nauiganr. 
Sed k ex iis villis fiunt nodrila cingula, magni 
vilis inter omnes fere tenuioris fortuna: mulier¬ 
culas Vlyilipof.enfi s. 
Idematc itneminilfd videre ex fimilibus villis 
dudt.i Itarhtna valde tenuia k candida, e quibus 
nobiles maronx vittas reticuli mftar contexe¬ 
bant ad capillos coercendum. Ex eadem materia 
anthore Garcia ftupx loco naues obturantur ac 
ftipamur , infifque adeo (lupis prxftat, qudd pu¬ 
tredini minus f i c obnoxia, Sc aqua marina imbu¬ 
ta indetur denLrurque. 
Nulla certe,[inquit idem Garcias, ] ex hac vil¬ 
lofa macerie fiunt aul^a, vtperfuadere nobis ni¬ 
titur Lacuna. Ex putamine iilo interno &prx- 
duro vafinn tenuiorum vfu.n tornantur, & etiam 
carbones ftunt ; Aurifabrisperqutim vtiles. Sed ea 
vafa Paralyticos , ii inde bibant, minime iuuanc, 
vt piitauic Sepnlueda , k vulgo Lulicanorum 
creditum eft. Nam nihil hutus fructus neruis la- 
lutarc eft, prxtcr oleum, de quo paulo ante. Sed 
nccipfi incola: huiulmodt faculcates talibus val- 
culistribuunt , nec quifquamprobatus author 
meminit. Inqolx quoque illarum Palmarum ger¬ 
minibus vclciintur : gratiora enim funt palato, 
quam aut Caftanex moli s, aut humiles Palmae. 
Quo autem vetuftior eft Palma, eo tenerius k 
delicatius germen producit. Aceo fubiaco perit 
Palma : hinc fi' vt qui huiufi nodi germen edit, 
non immerito Palmam vorare d.catur. 
Cofta quoque eadem fere de huius Palmae vti- 
litatibus cum Garcia confirmat, &prxtercafpe- 
cialnVs quxdamaddit: Ex hacarbore [inquit] ex 
infulis de Nalediua fabricantur naues , atque cla- 
uis, malis, velis , rudentibus, ahilque armamen¬ 
tis nece (uriis inftcuuntur: lnftrudxiam, merci¬ 
bus ex eadem arbore conflatis onerantur, Oleo, 
vino, aceto, faccharo nigro , frudibus ,aqua, k 
arden te aqua vulgo vocata. Exilia etiamiplaex- 
ftruuntur xdes cum fuis tabulatis latis firma:: at¬ 
que eiufdem ramis [ quos Ola diciint, ] conte- 
guntimbricum vice, nam imbres commode ar¬ 
cent. Ex iildem ramis tecta comparant ad tegen¬ 
das hyeme naues, qux in portum deducis , re¬ 
mulco deinde in terram trahuntur. 
' Fnidtus recens , antequam nigrum colorem 
contrahat, tener k candicans eft, editurque cum 
(ale , vel fine (ale, vtl cum aceto & Pipere inter¬ 
dum, atque guftu eft Cinara:.Cum vero iaip non¬ 
nihil indurari ccepit, Cardui caput fapit.MeduJIa 
cortici adhxrens, tenera & dulcis eft, continet- 
que inultamaquain limpidam, fuauem , necfafti- Ayut&iret, 
dium aut nau/eam (uadulcedine parientem, qux 
vulgo in Solis ardoribus bibitur. Frequens eft 
huius aquxlubdio refi igcratx, atque etiam Ia- 
grx vfus adwerfus iecoris renu nque nimios ca- jecoris re - 
lores, purulentxque materis per virgam excre- »am^ue 
donem. Refrigeratur hxc aqua in fua nuce viri- cu } or 
di Lama appellata.- diu conleruatur : nam toto ^"^ruUnta 
anno inueniuntur lltx nuces virides , quarum 
nonnulla: interdum tres aut quatuor libras fiue ^jux quii- 
pintas aqux continent. tuas. 
Poftquam iam indurata eft h^c nux , durio- 
remque medullam contraxit, remanet inconca- 
uitate limpida quidem aqua, ac non adeo dulcis 
vtprior. Nucem tum vocantMalabares Eletii. In Eletti - 
annotinis nucibus mutatur hxc aqua in.rotun- 
damquandam lubftantiam , Mali inftar, candi- flamtim " 
dam, /pongfofam, &leuem,fapore dulci. Vel, vt mutatio. 
Linfchottanus tradit: aqua fi nux arbori diuhac- 
reat, in albumen liue nucleum coalelcit, ifque 
incenor fructus eft, (apore nuci Auellanx fimilis: 
dulcior tamen aliquantulum. 
Medulla nucis recentis tenera, alba & dulcis. Edendi 
fola editur ab incolis, aut cum lagre, hoc eft Sac- moAt 
charo e Sura confedo ,aut cum Aueta, pulmento A*eU. 
ex Oriza in aqua coda , deinde trita & probe So¬ 
le exficcata. Editur item cum pileis quodam ge- 
nete ficcato exinlulisde Nalediiia aduedo/imi- coUmafa. 
h fere bubulis carnibus fumo induratis, C olamafa 
vocant, bonumque condimentum eft, ad biben- Bibendi < 7 . 
diappetentiamprouocandam. Ea verb mixtura 
non modo incolis in vfu eft , fed ab ipfisctiam 
Lnfitanis expetitur. 
Ex eadem medulla lac conficitur, Amygdalino Lac- 
fim:!e,ad edulia paranda vtile. 
fomentofuin !k ftuppeum operimentum,pis¬ 
ter (upra (cripta, & lanx, xyli , lini Sc fparti vfum 
pixbct- Niger dunifque cortex incolis X arer a xareta, 
didus (cutellas k alia vafa potoria in tenuium v- cortex te- 
(um (ubminiftrat. Didum quoque ex eo vftula- 0 *“"*' 
to carbones Aurifabris vtiles fieri,qui in illis Pro- c * rbonei - 
uinciis periti &induftrii , nec admodum fum- 
p tuo fi reperiuntur. Solent enim fuum opificium 
proclamantes compita circumire, fecum aeferen- MaUb.iru 
tes vrceolum ,malleolum, &duo cxla,cannxq; Auri .'fi'* hr * 
tubulum palmari longitudine manu tenentes, 
quo focum incendunt. Ii in xdes admiffi,vafa ex mu?"* 
auro k argento conficiunt, pro eorum qui ipfos 
euocarunt,arbiti-fo. Fiunt & ex huius Palmxfo¬ 
liis petafi maiores & minores, ad Solis ardores k Voltorum 
imbres arcendos idonei. Texuntur etiam ftorex, *i us - Peta ~ 
& alia pleraque. / 7 . storea, 
Cxterum tota prorftis Palma in vfu eft ita mul¬ 
tiplici, vt vulgo, fi quem frugi, & induftrium lau¬ 
dibus efferre volunt, Palmi vtiliorem appellent, ddagntm* 
Verumprima dos, in frudlu ipfo. Tengam , Nar- 
lemve Indi , Cocum, fiue Nucem Indicam Lufitam r 
dixere : humani ferme capitis magnitudine, du¬ 
plici operimento : quorum exterius in fummo 
Ixue > ftupea intus denfitate neturae texitur Corticum** 
Cannabis, & Sparti modo, cum alios in vfus,tum c, * m ^j»t. 
prxeipue in vitilium nexus,&:anchoralia. 
Sed pr^ ftupei illius corticis materia, his paratis 
anchoralibus , non inuenias aliam ad nauticos 
funes & maris impetus obfequentioremmamque 
vtfalfugi nem amat hxc arbor, ita & lanatus ille 
cortex [Caiium vocant,] in funes aptatus 3 : ma- c airum 
linis aquis immerfus identidem reuirefeit : qui funit, 
anchorisilligati, Maffeo telte, fluitantesinfalo 
naues egregie continent, non tam ab innata du- 
