LIBER III- 
'597 
8$tamvariavenundanda exhibeanrur. Exiftimat 
enim tanti pretii ac nobilitatis lignum in vulga¬ 
tos hos vfus non venire, rariufque e fle, quam vt 
eoufque innotuerit vulgo. 
Pet.Mactyr de rebus Oceani &r noui orbis, in 
infula Guanabana fcribit elTe vtenfilia ex ligno 
nigerrimo , lubrico,lucido , quod Hebenum Do- 
dor I.Bapti/ta Elyfius e Ile contendit. 
Reges Indos ex Ebeno fceptra geftare , Soli- 
nus author eft. Eo (dem non nifiex Ebeno Deo¬ 
rum fuorum fimulachra fingere : item pocula cra- 
terafque ex eo fa ditare -eradunt , quo Hanc cre¬ 
dant contra maleficia efficaciflimum elle,&quic- 
quid veneficii fuerit, tradu eiusauerti. Vcitaque 
nil mirum Iit, fi peregre in pretio Iit, cum etiam 
his apud quos nafeitur tk familiare eft, lpfifque a- 
deo Regibus fummo in honore fit. 
Refert enim Piutarchus in vita*M. Antonii 
Cleopatram Aegypti Reginam,Alexandrix,apud 
Ifidis xdem,&mprxclariflimis fepulchris,aurum, 
argentum, pretiolofque lapides. Ebenum quo¬ 
que^ quicquid denique rarum ac pretiofnm ha¬ 
beret, condidille&occultafle, propter bellum, 
quod Odauius Cxfar contra eam , & Marcum 
Antonium gerebat. 
Adalligatum infantium cunis, tumultuofa in- 
fomnia prohibere Icnbic Albertus. 
Hodie, vt dicebamus, varia opera ex ea fiunt, 
apud Magnates &i Principes, theca:,arcula;, aba¬ 
ci , capfellx ,Ipeculi theca:, pedines , narthecia:, 
tragematothecq, fella: plicatiles, pocula, ad alta¬ 
ria exornanda, figna crucis , cingendas imagines 
Prineipum aut Sandorum, Sc alia eiufmodi pro- 
pemodum infinita, eaque vel per fe pura, v.l au¬ 
ro ,argento, autebore vario artificio adornata, 
qualia Venetiis, & Auguftx Vindelicorum apud 
artifices aut Magnates videri polfunt. 
EBENI VERSICOLORIS MATERIA AR- 
BOR PYRlFOLlO. 
Cap. CXCVII. 
i rpiCribitTheoph.lib.^.cap.q. vbi de Terebintho 
O Syria agitur, qux Ebeno nigrior. Aliam arbo¬ 
rem reddunt , qua: cum nigredine varietatem 
quandam prx fe fert fubrutilam, vt afpedtus Ebe¬ 
ni verficoloris appareat, fieri ex hac ledos , & 
fubfellia , & reliqua lautiora opera narrant. Am¬ 
plam maiorem in modum,&frondibus conditam 
pulchris,fimilemque Pyris eam afiignant. 
FRVCTVS PEREGRINVS TE- 
TRAGONVS. 
Cap. CXCVIII. 
F Rudum peregrinum tetragonum referebant, 
teftcCluf.inExot.Bataui Naucleri , qui ine- 
0 unte Septemb.anno 1601. ex Iaua & Moluccis In¬ 
fulis reduces Amftelredamum, in quali tamen ar¬ 
bore nafceretur intelligere nequiui. Si tamen» 
conieduravti licet, praegrandis alicuius palma: 
cuiufmodi illa, qua: magnas Indicas nuces, vulgo 
C occos appellatas, aut nucem ¥aufel> fiue Arecatn 
profert, fructum arbitror, atque plures fimul ex 
crallo vno pediculo inftar illarum pendere. 
Biaas autem eiufmodi nuces videre mihi con¬ 
tigit. Vnam magnam , quam Cl.V.D.Petrus 
Paavvius artis Medicx Proelior in Academia 
Ttfm. JL 
Lugduno Bata- 
ua, a Mercatorii 
focietate cum A- 
liis qufcbufdam 
exoticis adquifi- 
uerat. Alteram 
longe minorem, 
quam mihi do¬ 
nabat Amftelre*- 
dami honeftifli- 
mus vir VVali- 
hiusSyuertz,iI- 
’ius vrbis Phar- 
nacopxus , ab 
Isbrando Hie¬ 
ronymi F. Chei- 
rurgo , qui eam 
retulerat re¬ 
demptam. Vtra* 
que verb qua¬ 
drangularis erat 
Maior porro,nitidiore & laeuiore cortice teda, Tnitlu: 
feptemvncias afummofaftigio ad pediculum vfi ma,6r • 
que longa,pedem cum femille cnfu erat,fiue fel- 
quipedalis eius ambitus r fingali enim anguli 
quatuor pene vnciis cunfcmill. abinuicemdi- Cortex. 
ftabant: cortex valde denfus, ex multis fibris, re¬ 
tis quodammodo forma contextis, conitaris,ma¬ 
teriam fungofam intermixtam continebat, corio¬ 
que , vt dixi, lxui fplcndente, fpadicei coloris. Coler. 
exteriore parte tedus erat. Tota tamefi nux val- 
de lcuis pro fua magnitudine : quid vero ca con¬ 
tineret, melateb.at, quia, cum mea non ellet, a- 
perire nolebam. Sed minorem,qua: mihi donara, 
mediam fecabam, vt me omni dubitatione exfol- 
uerem : nam quum Cheirurgus , qui illam attule¬ 
rat,affirmaret, fe in maris littore nafcentem eruif- 
fe, media ex parte arena merfam , fibrifque in ea 
firmiter hxrentem, & fuperna parte cauliculum 
promere lignofum, viridi cortice tectum ,faftigio 
qnina aut fena folia Myrtinis fimi lia fuftinentem, 
eaque adeo ratione bulbaceam elle plantam fibi Plantabur 
perfuaderet-.ego vero inultas notas confpicerem, bavea ' 
qm me , vt arboris potitis frudum eflecrcde- 
rem,impellerent: illam aperiebam. 
Superiore longe minor hxc erat, vt qux tres Dcfcripiio 
duntaxat vncia-s cum femille longa , odo autem 
ambitus contineret, non nitido cortice teda,vt 
fuperior,fed valde rugofb, quo ante maturitatem 
adempta, &fubrufa cute teda , quadrangularis, 
perinde atque fuperior,formx, fed angulis magis 
inxqualibus,neque adeo diftinde ab inuicem fe- 
iundis, fub externa cute, multis fibris , retis in¬ 
ftar tranfuerfim fefeinterfecantibus,cortice con- Cortex. 
ftabat,qiiemadinodum etiam interiore parte,qux 
ofliculum tegebat & inter illas fibras, fungo fa ma¬ 
teria infipida,&vald8 reficcans, fuberini corticis 
inftar: ipfum ofliculum formam habebat ab in fi- 0fi culum'. 
raa fede latiore in metam adurgentem,& craffiuf- 
culum erat, molle tamen [ quia frudus immatu- 
rtis ] fubrubente cuts tedum, acidi faporis , ficut 
etiam nucleus qui in eo continebatur candida 
membrana tedus. 
Hxcfunt qux de illo frudu , feu nuce , com -Sapor, 
mentari potui: quia qui retulerant, nihil ad eius 
hiftonam plenius & accuratius deferibendam af- 
ferebant,prxter paucas illas incertas , quas entu 
meraui notas. 
L 1 
