t 
II 
m, 
Bsasft 
\ |si| ; - 
I 
,i.i 
m I 'I 
4 H 
HISTORIAE P L AN T ARV M> 
Ipfe proftdo Guiland.quoque in fuo Theone tis Diofeor. Vride gemina haslitandi occafio 1 . pri 
Trit lex 
.Maloba¬ 
thrum. 
«-/» i 
O h natui- 
clamitat laplum Macthiolum in Malabathro , <k 
Folio, haseque medicamenta duo in vr.um abipfo 
confuld,qme Apitio, Mai tiano laritconfiiho,Ga¬ 
leno & Pimio late dillinguuntur. Paulus item 
Hcffusin Dcfenfpro Guiland. vhi fnplex Mala- 
baihrum Lac, Indicum , Syriacum & Folium, 
tsnium a belle ffatuit, vtPlin. Malabathrum Sy¬ 
riacum idem die cum Folio lenferic , vc tria et¬ 
iam huiusgenerafecille eum pueee , quas omnia 
toto corio ab vtroque Malabathro dilcrcpent. 
Sed ti liceat verum frier:, nondum comperimus, 
quod putat Helliis, per Guil indinum probatum, 
Malabathrum Indicum,Syriacum, & Folium,efl _ 
trKi.Diofcor.cnim hiltoriaMalabathri nafcentisin 
Indialineradice, fidla effe videtur , vtantsdi- 
ftum, nec id memorat Plin. quavnuis cum Diofc. 
dicat in paludibus gigni Lentis paluffris modo: 
necquicquam cale percipimus ex Neotericorum 
Indicis nauigatioirtbus de planta in India nafcen- 
te. Authoritas Iunlconfulti , cum non fuerit 
«Medicus.lut Herbarius, necdiferiminadocuerit, 
parui facienda, ncc maioris , quim quanti fieret 
abipfo M. dici ludicitirfi in explicandis legibus, 
quo tamen in multis ex ncceffitaceegent. Cxte- 
NulU iu- r aargumenta ab vnguentorum diuerfisd. nomi- 
ruma^ko- natlon *bus defumpta parui momenti exi ff ima- 
Dtofc-htflo 
na de in- 
dtio Ma¬ 
labathro 
mffm notiimne habuerit: deinde qui po(Iit fieri, 
vllum vt fit folium , non modb fine caulis admi- 
mcido, fed eriam fine radice, id eft,fine ore. Quid 
Ii ortus & natales aliquantum deprauate tradan¬ 
tur? Quare id Ime fueritillud noftrate Malaba- ^ 
thi um, i anuli u Arabibus cognitum . & hodie Ita ^ *** 
lis Medicis vfu receptum, non modo quia in Ma- y? r4fi 
labar Indias regione cognomine oritur, fed etiam 
quod propter eximias vires plus proportionis ha- 
betcum plantis aquaticis , quimiila folia Cinna- G>n *' 
momi aut Caryophylii, quibus tolium Laurinum ^ 
fere eil.Fibrx verb fecundum dorfi longitudinem f 0 u*. 
dudx, cuiufmodi Potamogetoni, qui propter fi- Per* 
guy.c & nataliciamfimilitudinem, nonnullis ine- tcn 1 
pte Folium putabatur. Nobis fecus, cum huius 
| folia' apud Anguillaratn & alios non multis ab- 
[ hinc annis vidilfemus, quibus adhuc hasrebanc 
lignei pcdicclli: & quali furculie ramiseffradi, 
1 [ quin potius integros ramos meminimus. ] Cin¬ 
namomi autem folio tk Garyophyllis facies fer¬ 
ine eadem, nitidus lasuor , aromaticus, fuauilTo- 
dor. Temperamentum, cralis,modus& vfusnon 
ita dilparia fime, & halitum commendant omnia, 
vt Diofc.Malabathro attribuit. Verum quid in- 
telligant Pena & Lob.per folia Cinnamomi aut 
Caryophylii , ingenue fatemur nos nefeire. Olim 
r tf.edu 
foliam no- 
llrum Indu 
tu multa 
eum Vete¬ 
rum Cin¬ 
namomo 
tonuerat. 
mus, &iamlupra fparfim magna ex parreexpli- , Folum IndumexillimibaturCinnamomi autCa- 
cata furit. C.eierum non pro pterea afferimus vuL j ryophylli: nec exiffimamus illud Folium quocf 
Lobel.ex Cluf.depingit fuiife vulgare aut in Offi¬ 
cinis demonftratumpro Cinnam, folio : nam eius 
deferiptionem h nullo traditam hactenus noui- 
mus,ac ne ab ipfo Clufio quidem,qui pingit. 
Quinque tradit Benedictus Malabathra , fta- Set 
tui? que , filium ludum vulgare , de quo hoc agi- 
mus capite , diuerfuiTi ^ Malabathris Veterum: 
Pixtcrea [quod pla<~e difplicet] feparat Malaba- 
fao trad 
Tolium. 
B etrUTt. 
Cifatamo- 
/m j oh um. 
Clnnamo- 
Zuh* m - 
proptere; 
gare Folium IndumeffcMilabathnim Vcterunr. 
[quis enim in re tam ancipiti & lubrica, & in tam 
obfcura Authorum narrationis obfcuritate ferat 
iudicinm? ]hoc tantum monitum volumus, in 
nolrr o f-Aiulndi ciufque partibus quasdam elle, 
qua- refpondcre videntur Cinnamomo Vete¬ 
rum , vtapparebit confideranti qua: feripta lunt 
ex cis cap.de Cafia &:Cinnamomo. 
Qui forte animum adiccerunt Amato, vttam 
confidenter feriberet , certum fe elle , Folium 
quoddam Officinis hodie pro Malabathro rece¬ 
ptum. non Se/ramcffc a nobis deferiptum , fed 
potius Cinnamomi folium , vt Officinarum Se- 
plafiarii quoque fatentur. Immo manifeftuis ali¬ 
bi Cinnamomum cx Zeilam appellat : foliaque 
quibus veftittu elTc Iuglandis , qux in Officinis 
pro Mnlahathro,falso tamen vendantur. Sed in¬ 
ierim in hac fua fccuritate ipfi metuedum fuerat, 
ne Ciinellain liue Cinnamomum nunc vulgo di- 
6 lum , cum folio Indo Officinarum confunde- 
Tet. 
Lacunaquoque, Pharmacopcei [inquit ] non 
cognofeunt Malabathrum : eius loco quidam afi 
Cafia odo- fumunt Cr.flix odorata: folia, quas cft Canclla: 
rarafoha. alii alterius, valdeque aromatica: arboris,quas ad- 
ferturex Alexandria , &exiffimata Temlnd Ara¬ 
bum. Nos autem fufpicamur Lacunam ncfciuif- 
fe quid feriberet. 
Manardus fe vix vnicum folium Malabathri vi- 
difleaffirmat, ineo fanefelicior nobis, qui nul¬ 
lum vidimus aut nouimus , quod tam audadter 
Veterum Malabathrum dicere aufimusiquod 
nicum etiam abeo vifum vix Veterum genuinum 
fuiffe putamus. 
Pena & Lob. in Adu.titulo tenus, & maiufcu- 
lis quidem literis, ceu ediefto Regio promulgant. 
NOSTRATI FOLIVM MALABATHRVM cft.Ad- 
dunt tamen mox : Nihil lubet aut licet aflerere de 
Malabathro Antiquorum.Diolc.prodidit fine ra¬ 
dice innatare paludibus,cum tamen nullo vfpiam 
angulo tonus India: illius, quae noftras astati mul¬ 
to notior eft,quam illis fuerit fua Grxcia, compa- 
ruit hadenus illud folium, quod nec expreffit fa- 
L acun.t 
errer. 
Kofrate 
folium effe 
Maloba¬ 
thrum. 
Piofe.nor. 
dirum tertium ab Hermofao traditum a Pharma¬ 
copolarum folio, licet non fitdiuerfuin/ifque no- 
ftro indicio fub nomine Bathti, confundere vide¬ 
tur cum folio Indo vulgari plantam didam Betre 
fitie ttctcUoV tpofteaplenids dicetur. 
Ccfalp.refert,allatos quondam ex Oriente fur- c *‘ 
culosquofdam , cum foliis Laurinis & baccis, 
quod Folium Indum vocabant, quafi e flet Mala- 
bathrum Diofc. Quofdam puta fle clfeCafix aut 
Cinnamomi folia aut Caryophylii : alios redilis 
puralfc edeTcv/f»///apud Auic.de quo inquit,fri¬ 
gidum cft in primo gradu &c.hocquc [ addit ] vi¬ 
detur intcllexille PJin.Mdabathri ex Syria nomi¬ 
ne. Non effe autem hoc illud genus folii, quod 
Indi Bctellas vocant. Atque quod furculosex O- 
rienteallatos attinet , fides penes ipfuni efto. 
Non enim de ignotis indicamus. Videat ver?> 
Ledor cap.de Betre , vbi docebimus Carialpinum 
non bene didinxilTc folium Indum vulgare k Betel - 
lc feti Betre,fe d potius cum eo confundere. 
C.Bauh.apud Mattii, triplex facit Malabathru 
i.Diofc. quod apud Plin.fecundum dicit, a.quod 
Plir.primum ait. Officinarum quibufdam Fo¬ 
lium Caryophyllorum:aliis Caffia: folium, aliis 
Cancllx , Trago Malabathrum : Cafia aromatica 
Cordo : Folium Indianuni Acoftas:Folium Oflic 
Lobel. Fiudus vocati Temhul,FrudusCanells 
nomine ad nos ex Italia miffi. Non male fadum 
a C.Batih. noftro iudicio, quod iconem ex Clufio 
appofuitMatthiolihiftorix : fed bene interim 
quoque feci liet, fi monuiflet incautos ftudiofos 
^ fc etiam pofitam iconem horum foliorum pro 
Caryophyllis in falfa icone Tabem. 
Prastcrea illud quoque notandum ftudiofis, 
cap.de Cinnamomo ex codemTab. arboris folii 
Indi 
