LIBER 
ficcis natam. Dc Betellts autem , inquit ,in infu¬ 
lis Moiluccis fructum ferre fi mile cauda? Lacerta:, 
nafer vbiquein maritimis India:, ac m mediterra¬ 
neis nequaquam ,niii transferatur • egere aqua¬ 
rum irrigatione continua.Ex quibus fignificatur 
planta paluftrce(Te,fimilem quoqifrudui noftro 
Potamogeto, intelligjque pro Malabathro Diofc. 
Quod autem Tumalapatru vocant Indi, efie ge¬ 
nus arboreum,quod feribitur a Plin.&apudAuic. 
Tembub Suille. Sed nihil aliud qu^m Folium 
Indum vulg. cum Betellc drclo contundere vide- 
IV- 
45 ^ 
miwadinifcent, & calcis mqmentiiffi,«icque prq- 
paratam , (iiauitli.ni elle faporis affirmant. Gar- 
cix Une , cum primum deguffamt, propter ama¬ 
rorem ita ditplicuit, vt ab illo tempore temper ab- „, r c 
horruerit, nec vnquamdeguftare potuerit. Alii ulus 
Betelli Lycium admifeent: ditiores Scpotentio- tura. 
res Caphuram de Burneo : Alii lignum Aloes, 
Mofchum& Ambarum cinericium ! atque eo ' 
modo priparat afuauem guttum habet, ontque 
halitum adeo commendat tua fragrantia, vt per¬ 
petuo fere 'llam malticent opulentiores,tum etia 
Orif hali¬ 
tui, vt iam tuo loco di :lum.Fallitur & in eo quod alii pro facultatum racione,tametfi non defint,qui 
putatinficerc colore fubrtifb: nam propter Arec- 
cam feu Faufel euenit ille colos , quod fimul ma- 
fticant. Quxde hmilitudine cum Potamogcto- 
nc dicit, & obfcura nobis videntur, & minus apte 
quadrare. In Potamogetoum plure.s nerui qu^rn 
tres. Nec tantummodb irrigatione indigent 
palullres plantq (ed in aquisautcerte iis proxi¬ 
me nafcuntur. Potamogetum certe vix videas ex¬ 
tra aquas natum. Atteltatur Anguill. prouenire 
eam plantam , ( quam paulo ante ex eodem de- 
Aiecam cum Cardamomo aut Caryophylhs ma¬ 
ti: cenr. 
In terrx interioribos plagis k mari remotis folia 
hxc magno venduntur pretio. Ferunt N z.imo- 
xx Regem quotannis 30. millia aureorum Lufita- 
nicorum, quos mile fer os vocant,impendere Hic 
tragemata illorum , hic dona, hic iter agentibus 
propinant. Hic Reges ipfi ditioribus largiuntur, 
aliifque per famulos.Iter fa&uro crumemex byt- 
fo donantur cum prxparata Betellu : nemo autem 
fcripfimus , & nihil aliud quam Betelle clTe vide- I abtque eo munere libere abi :: e(t enim diploma- 
tur) m locis aridis & ficcis Perfii,quamuis vel ex j tisloco. Satrapi ac Reges famulum con ■ uum 
Gardi & Lintchottani hitloria miniis vcrifimile J habent, qui cum argentea phiala vbiuis loc rum 
videatur in Perfla nafei, vtin fequentibus pate- 1 illis adflltat. In eaB tella acetcu ncond me cis 
bit. necefTariis, quibus foliumpripiratum fi nilus 
Quicquid fit, difficile putamus & difficultati-j porrigit. Legati non audiuntur licet ipfe Rex'in 
bus plenumBeteleMalabathrumDiofcor.dicere 
licetLacunadicat:InMalabar herba valde odo¬ 
rata , aromatica, vfque adeo cardiaca, vt ore cc n- 
tenta fttftentet hominem per quinq; vel fex dies, 
Betre di£la , fine dubio Malabathrumeft. 
Cafp.Bauhin.apud Matthiol. Betel feu Tembul 
ait elle Folio Indo adeo fi mile, vt idem c ile inulti 
credant &mifceant, Sed mifceantquantum ve¬ 
lint, non ideo tantam eorundem linrlitudmcm 
tam confidenter a flere re aufimus,prifertiin_ciim 
ex fide dionisaiuoribus conftet, huius effe fmre-! 
guam calleat, nili per interpretem , tuendi auco- 
ntatisgratia. Ipfeinterim Rex decumb t, vel m- 
lio infidet terri imcdlo,famulo cum BetelLi ad¬ 
itante , quam continuo dentibus terit,lucaimque 
ac reli q 11 ias i n arge n team p elui m 1 n fp ui t ,qu x ad- 
llat,vela famularum mulieriimue aliqua tenetur. 
H^c magno honoreLegatum adficmnt,prifettim 
cum & illi R ex Betellam offert. Ita recepto mo¬ 
re omni in loco ac ad actus omnes Betella 
adeft. 
Satrapi ac Indii reges pilulis ex Arecca, Cata, pduU. 
clam arborem Betel vero plantam (candentem, vtj Camphora,&Aloc co tufa vtuntur, cum Ambaro. 
iam plus latis inculcatum. | Has cum Betellu loco Areccimanducant. 
Cxtctuin EctelU folia, qui vulgariter Indis in l Lufitanorum mulieres eundem Betelli man- 
vftifunt ,quotidiana manducatione, in omnibus! ducandi morem habent, cum fine ea vitam vix 
itemlndixLufitaniscognitis plagiscrefcunt, te- j libi conltare poffe arbitrentur. Ideonodtur- 
fte Garcia: non quidenvinteriore regionis (ccel- j no tempore ad caput aut iuxta pedes leflicx ap¬ 
tu vel continenti, niflraro admodum, fcd mariti- j ponitur , ibi fomno ceffante, mox illis Bettela os 
misin locis,aut fi cx his m illa transferantur. Ve- j inficit, quam tumvelut fluentem (a- guinem[que 
rum quidem cll in Dultabado vrbe opulenta in j colorem ab Arecca admixta conciliari fupradi- 
Decan & Bi(naguainueniri,fcd minori certequa-1 ctum:] exfpuunc. Ica interdii! ( alio enim excrci- 
titate, quam vt ad Perfas & Arabes deferatur.Su- tii genere priter ablutiones carent) mulieres^ o- 
praCalaiate, quod o&oginta leucis ab Ormusdi- tiofic, eandem veluti pecora ruminant. Etiam Lu¬ 
dat inuenire haud erit facile. In frigidis, vt in fitaniconfuetudine mulierum indudti, idem fa- 
China, non nafcuntur, neque etiam in valde ca- ciunt. Etiam ad coniugii vfum proficifccntes 
lidis,aut ii Solibus nimium adu(lis,vt in Motambi- 
ca&Soffala. 
Seriuicismodo, priusdiflum. Quidam ma- 
ioris quzftusgratia Piperis aut Artca: arboribus 
id maritant, atque ita pulcherrima vmbracula c6- 
ficiunt. Multam vero curam cC affiduam rigatio- 
nemdefiderat. Atque adeo firgulari cultura in 
pretio ab incolis habetur, ob quotidianum eoru 
vfum. Na decerpta perlongum etiam tempus fa¬ 
cile conleruanhir, acdbodenarits venduntiir. Ibi 
tum mulieres iuxta ac viri quouis die tria ac duo- 
denaria, & quod excurrit confumunt, non qui¬ 
dem prandii aut coeni gratia: (ed ita illorum mos 
Matutino tempore, pomeridiano, vefpertino, 
imo etiam nofturno Bettulam maducant,eamque 
cotinuo manib. geftant.Sed nec (impliciter Betel- 
la vtuntur: nam mafticata, amara deprehenditur.- 
Ergo ad mitigandam hanc eius amaritudinem, A- 
mulieres manducant,quod percamla- 
fciuiam augeri,atque adeo Veneris (ummam elle Vener * il ' 
illecebram opinentur. Inde in vifitationibus ac 
mutuis (alutatiombus hetella ipfisin manu eft,a£ 
fumma. beneuolentii fignificacione , vbique ea 
offertur cum calce & Arecca, in catino ligneo,que 
ad eumferuant vfum. Quamobrem omnibus in 
locis Betclla venalis ac iam cum pndidlis prxpa- 
parataproflat. Primum autem cx Kaata aliquid Raata. 
ex Arecca (uniunt, idque mandunt ac mox Bctel- 
lifoliumadiungunt,quodneruis feu codis vn- 
gue pollicis, quem acutum recepto more habent, 
excerptis, calce vngnnt, ac ica rotatum ori inie¬ 
runt, fuccumpriorem inde exfpuentes certo ad 
purgationem cerebri ac ftomacni i phlegmaticis 
humoribus remedio. Quodexpuunt cruorem 
repr^fentat, vtidiflum:fuccum alterum deglu- 
riunt. Indi communiter per plateas 8 c vicos 
B etclUm hancedenreisincedunt, pricipuecurri 
Q'o 4' 
