LIBER IV- 
44t 
(& vtinam interdum quofdam nonetiamfabu- 
lantes:) audiri pareft : fubinde quid noftrae a- 
lioiumue obfemacionisaciudiciifit,incerferi. 
Scribit Arift. Iib.9-h1ft.an. c. 13. In Arabia Cin- 
momum Auem [ y.tvvtiu.eou.ov 'ipitov ] appellari, quam 
Cinnamomum [ yjvvdueouov ] comportare, ac nidos 
cx eo conficere tradunt: quamms vbi &c quomo¬ 
do nafcaturhxcplanca, non aflignent. Nidifica¬ 
re in cxelfis arboribus ramis : fed incolas fa- 
gittis plumbatis nidos petere, atque itadecuiTum 
in terram Cinnamomum legere. Eadem Soli- 
1 nus (aibit,de Arabia traflans, add.tquc Gnna- 
momumhocamplioribus vendi pretiis, quippe 
quod mercatores magis probent, quam aliud: 
fcdauemipfam non Cinnamomum, icdcmnam 
vulgo appellari. 
Ariftotelis verba & Plin.repetit. l>b io.cap. 33. 
■f fedauemC.nnamologon vocari ait in Arabia, & 
Cinnami furculis nidificare plumbatis eosfagit- 
tis decutere indigenas mercis gratia. Pofteave 
ro lib.n cap.29. huius narrationis vel immemor, 
vel eandemdiffimulans,vel fane reprobans,infit: 
Cinnamoma & Cafias fabulose narrauit antiqui¬ 
tas, princepsiic Herodotus,auiurn nidis,&: priua 
tim Phoenicis,in quo litu Liber pater educatus 
elTet, ex inviisrupibus arbori bufquc decuti,car- 
nis quam ipfx inferrent [ ipfeinferret. M. ] pon¬ 
dere , aut plumbatis fagittis. Item Cafiam circa 
paludes [gigni ] propugnante vnguibus diro ve- 
lpertilionui.i genere,aligeri(qu.elerpcntibus : his 
commentis augentes rerum pretia. De Cinna 
momi natalibus, delectu ..pretio varo, coll.gendi 
more&c.pluraPlinius, qua: breuitati ftudentes 
praetermittimus , cum prHertitn plxraque fini 
Theophrafti,ex cuius Icriptis huc poftea referen¬ 
tur. 
Serpcntum fabula ex Theophraft. lib.9. hift.c 
5. ita habet,ip 10 etiamfabuLm vocicante. Con- 
uillibus,inquit, exire id aiunt,in iifque ferpemes 
plurimos conuerlari, morfum hominibus morti¬ 
ferum infere rues , aduerfum quos incolas leptis 
manibus pcdibulque defeerdere, atque ita lege¬ 
re Cinnamomum quod cum deport.mcrint, acin 
tres partesdiuifennt,inire cum Sole fortiendi r 1- 
tionem : tum qua: portio illi obtigerit, eam relin¬ 
quere : abeuncefque flagrare eam fponte confc- 
ftimeernere. Sed hoc plane fabula eft. De Cina- 
10 momo Cafia [yiya^eo^M iy yg.<jiat \ eodem Theo¬ 
phraft. autore,ifta narrant : vtrumque fruticem 
effe non magnum,fed magnitudine Viticis feu A- 
gni, [a.yv* : perperam Gaza Amerina: reddidit.] 
multis lignosifque ramis conflantem. Cinnamo- 
J’ mum excifum in quinas partes diuidi: Id eptimu 
' ' elfe, quod germinibus proximum fuerit: quod 
ad palmi longitudinem exditur, aut paulo maius. 
Bonitate proximum, fecundum, quod fequitur, 
quod &breuius ca:ditur,e(Te & tertium & quartu. 
Vltimum omniiimque viliffimum , quod radici 
proximum: quod minimum corticis habeat. is e- 
nim vtilis eft non lignum. Quam ob caufam 
quod ex cacuminibus decerpitur omnibus pro¬ 
fertur, quia plurimum corticis habeat. Hocqui- 
dem ita referunt. Alii fruticofum effeCinnamo- 
' mum aiunt. Duo eius elTe genera: nigrum & can- 
de • didum. Atque de iftoprodifta fabula narratur. 
Cafiam vero aiunt virgultis conflare craflioribus 
r * Eravimp# pro vKdLTvT^itf redle legere nobis vide¬ 
tur Gaza.) valda neruofis, necfuo conicc exui 
polle: vtilemverbefTe huius corticem. Quando 
: igiturfecantvirgas , infrulla duorum digitorum 
. [ * : Plin. habet longitudine 
binum cubitorum] autpaulo maiora confecant. 
recentiqae bonis corio ea confuunt, tum ex eo SC 
lignis putrefccntibus vermiculos nafei, qui lignu 
exedant,corticem veri nequaquam attingar ob 
amarorem odorifque acrimoniam. Atque ita qui¬ 
dem de Cafia & Cinamomo referunt. Gignitur 
Calia &: Cinamomuin regione Arabum, media 
circiSabe & Adramyta, ScCitibona , & Manali. 
PerCinamornumCaryopum Plinii Guiland. in- 
telhgit Nucem mofchatam. Frutex & Cafia eft, Q a f,jt de- 
inquit Plinius, iuxtaque Cmnami campos nzlci-Jcr/pt.Plt/». 
tur,fedin montibus , cruffiore farmento , tenui 
cute verius,quimcortice, quem contra atquein 
Cinnamo leuariSc exinaniri[tenue acgracile elfe] 
pretium eft. Amplitudo frutici» trium cubito¬ 
rum: Colos triple x. Cum primum emicat, candi-^^ c - 
dus, pedali menfura:deinde rubefeit addito femi ~ /n pi ex 
pede; vltr^ nigricans. Ha:c pars maxime lauda- Candidus. 
tur , ac deinde proxima: damnatur verb ca.r\di- Ku H cens - 
da. Confecant furculos longitudine bintirneubi- N, i r,cans ' 
torum. [Digitorum aut paulo ampliores Th.] 
Probatur recens maxirne, & qua: fit odoris mol- 
ii/Hmi, [ grauiffimi alii. Cur non gratiflimi po¬ 
tius?] guftiique quam maxime feruens potitis, 
quam lento tepore leniter mordens, colore pur¬ 
pureo , quiEque plurima minimum ponderis fa¬ 
ciat, bteui tunicarum fiftula, & non fragili. La- 
<5tam ( Ledam Vet.Ladam CH: f>»rtulle Achy vt 
apud Diofcor."i vocant talem barbaro nomine. 
Alia eft B:d(amodes,ab odore ftmili appellata, fed 
amara, ideoque vtihor medias, ficui rigravn- 
guentis. Pretia nulli diuerfiora. Adulteratur 
ilyrace, 8c propter fimilitudinem corticum, Lau- 
ri tenuiflimis furculis. 
Cinamomiferamplagam poftremam ad meri- Locus 
diem habitatam nouimus , inquit Strabo. Habet strabon/, 
India qua: Auftralis eft Cinnamomum , Nardum 
ek alia aromata, quemadmodum Arabia & Ae- 
thyopia, cum his Sole perfimilis fit. In fcclicifli- 
ma quoque Sabreorum terra Cinnamomum na¬ 
fei tur : pro combuftibili materie ,Cinnamomo & 
Cafia vtuntur. Aro mati feram regionem in par- ? 
tes quatuor diducunt. Ex aromatibus Thus, Sc c 
Mynhamcx arboribus e (Te dicunt: Cafiam verb udbuv. 
x lacubus. Sunt qui dicant magnam eius patie 
ex India adferri. Sed alia quadam diuifione totam 
fcelicem regionem in quinque regna partiuntur, 
quorum aliud habet cos , qui opificia & artes tra- 
(ftant: aliud Myrrham fert, aliud Thus:eadem ta¬ 
men & Caliam & Cinnamomum 8c Nardum fe¬ 
runt. Sed quxnam Cafia illa Virgiln ? de qua agit 
Georg.2. 
O fortunatos nimium, pia fi bona norint , 
Agricolas : quibusipfa» procul diftordibtts ar¬ 
mis, 
Fundit humo facilem vicium iuJltfSima tellus. 
Si non ingentem floribus d,mus alta fuperbis 
Mane falutantum totis vomit adibus vndam: 
Nec vanos inhiant pulchra tejludme pofles , 
lllusdfque auro vefles , E phyrcidque ara, 
Alba nec Affyrto fucatur lana veneno , 
Nec Cafia liquidi corrumpitur vfusOliui 
At fccura quies & ticfcia fallere vita. 
Equidem exiflimamus Virgilium hoc loco in- ^ 
telligere Cafiam Aromaticam,diuerfair. ab ea 
quam eo ipfo lib.humilem Cafiam apibus gratam f jera 
ait,de qua poftea c.proprio. 
Sedqua: fitCafiafrondensapud Columi.3.c. 
S.non rrque facile fuerit pronunciare. Sic fcribit: 
Tmolon,& Coriicion florere croco , Iudseam & cafa co~ 
Arabiam pretiofis odoribus illuftrem haberi,fed lumtlU. 
ncc noftram duitatem [Romam] prxdi&is eg^re 
flirpibus, quippe cum pluribus locis vrbis: iam 
