44 * 
HISTORJ AE 
c*p*fron. Cadamfrondentemconfpicimus, iam Thuream. 
dtns Colu, pl.mtam ,fiorentefquc hortos Myrrha Si Croco, i 
His tamen exemplis nimirum admonemur cura: 
morralmtn oldequenrifhmam clle Italiam , qus 
p■;r,e totius orb:s fruges adhibito ftudio colono¬ 
rum feti e didicenr. Qui d?Caliam odoratam ali¬ 
quando creuilfe Roma: ? nam fi humilem intelle- 
xilfec, non opusfuiiEt -a jactantia , cumhxeilla 
longe iid.rior arftimatione elD videatur , vC vel 
• Plin.tefte,ii'noftroqu >quc orbe feratur, Si in 
extrema uiargiae impeni, qua Rhenus uiitut. Er¬ 
go lufpendamus etiam circa hanc tantifper ludi- 
c:um vclutiPyrthomum, donec acutior aliquis 
hariolus prodeat , qui hanc rem nos doceat cla¬ 
rius. . 
Nunc potius totius materis medies princi¬ 
pem deCafia &Cinnamomo dillerentcm inau¬ 
diamus. Caffis complura funtgenera, 
qus circaferaccm aromatum Arabiam gignuntur. 
Habet autem craffi corticis (armentum j foliaque 
Cafli.T gc- Piper.s [wf Tjios.fdf ,Alii a<rri'v inftarIriuis:lic— 
ntr: ' D, ; i: ut*&Serap. legit. ] Delige ftiluefcentem, probe 
fu/jelVor- coloratam,corallii xmul.im , perquam anguftam, 
re<7. &il- a.*<u'.A). >Ah.v ilsuem : (ieque & Aec. ] lon- 
luftr- garn,crailiin,fifluIo(arn [ 70/f ovztyjliit ni Forte 
Dticctw. fflnetyyw : fiftulofam, plenam. J guftu morda¬ 
cem^ cum inulto feruore [ Up ■mKolt Trvsanvf- ui- 
7a TTUjJii) cum aliquantoiPlin. Aec.Ruell. A: Macth. 
, adfhingentem, aromaticam,odore vinofo. Talis 
^ > abindigenis Achy [«ic^val. do). Marcellus ex Plin. 
Lada re fti tui t: nulla tamen certa ratione] nun¬ 
cupatur : & mercatoribus vero Alexandrinis 
Daphnitis cognominatur. Huic prsfertur nigra, 
purpurafccnsHmul & craffa,qux Gizir [?/£/?• P-i- 
Gk,h-. zi- rif. ^/j/p] appellatur, tanquam rolarum odorem 
&r. fpirans, Sc ad vfurn medicum maxime accommo¬ 
data. Secundum locum tenet ante dnfta. Tertia 
v ero ce n feCur q 11 s Mo Cy leticus bla 1t us [ Ck<l<xs uo- 
^bU/lus eT;A, ' 7, ' s ' Par -'- A ^ T, ^-- a ^ Pl. LaCtam.M.Vir- 
tus .tj us. gjj. 3^,^ ex melioribus Grecis legendum cenfet, 
«S: Rubum vertit.] hoceft, Mofyleticunigermen 
nomimrur. Rcliqus viles habentur, velut ea que 
j 4 fhyfetn Aphyfemon Pl <pv<niutOy mel.Cod.Al.o?7i/f»|/xoy.Al.<t?j>- 
pi(»v.] dicitur, nigra, iniucunda Sc cortice tenui aut 
■ K ' nt0 ' D ar ~ etiam rimofo : nec non &ea qus Moto Sc Darca 
M ’ vocitatur.[ttai 76 ) apud Gal. & Arrianum legitur: 
quos feq. Sarac.quamuis in vulg.leg. »* y.irra /*- 
Citto D*- xap.Antiq. tamen habet, ai. Darca Sc 
t.tr,-Dorcft. Citto Matth. Videntur e fle barbars voces.] Eft 
Cufit* u- qn s dam adulterina Caflia, fimilitudine ineffa- 
dulttrtna. bjp : attamenguftudeprehenditur : quippequs 
neque fit acris, neque aromatica, adhsrentem- 
quemedulls corticem habeat. Reperitur &Iata 
fiftula, tenera, leuis, fiitculofa:[quidam Utpvijr.ra- 
mofa:] qus alteri illi [t 2 Z>\%. Vetal.7#V & Ajjj-.] 
prsftac. Reiice albicantem, fcabram, qusque 
cdoru hir hircinum virus oboleat, neque fiftulam habeat 
• c/ ’ craflam, fed tum fcabram, tum tenuem. [ ^ 7 <wu» 
1 %>vt w d tjjj ouetyyz ocAi' j ^ te-niui'. quam 
Le&.dofE fequuntur.] 
Cinnamo- Cinnamomi plura funt genera: gentilitiis re- 
mi genera gionum in quibus nafcuntur defignata nomini- 
Dtojc.dele- bus. Excellit vero quod Mofylum [ulovhot. Aid. 
Mcfylum. t y -* <TV?cvex e o dicunt, quod aliquantulam retineat 
fimilitudinemeius Cafiis qus Mofylitis ( Aid. 
p*ov>jm. ) nuncupatur: prstereaque in eo ipfo 
genere quodreeens eft, colore nigrum, ex vinofo 
in cinereum vergens, tenuibus virgultis, Ime, 
nodis frequentibus prsditum, perquam odora¬ 
tum. Fere Equidem prsftantimmum ex odoris 
iucundi proprietate diiudicatur. Etenim in opti- 
PLANTARVM> 
mo & lingulari reperitur odor Ruts ( rrtjytvi^m. 1 
Quid fi oej&vfym legendum: Origani odore.Piin. 
Origani folio dicit.) autCardamomo (ex veteri 
interprete xafJetuu , id eft , Nafturtio legendum ^ 
cenfcc M.Virg.) proximus. Prsfertur & guftu a- „ 
crc ac mordacitatis particeps : nec non etiam cum | 
calladione quadantenus lalfum, quodque inter 
atterendum non cito friatur, ac inter frangen- j 
dum etiam ex fe puluifculum emittit, Isuiaque Ex ^ t . 
interim habet internodia. Fadlurus periculum lii- 
! mito ab vna radice Hirculum: fiquidem facilis eft 
huiufinodi probatio. Enimuerb fragmenta mi- j 
fcellanea qusdam funt: atque adeb cum primum 
fitexperimentum, qus prsftantiorafuerint,dutn 
halitu aflflatuve fuo odoratum implent, deterioris ^, 
iudidum impediunt. Eft& montanum cralfum, (ra ^ 
pumilum, colore admodum fuluefcens. Itemque Ten 
tertium a Mofylo, quod eft nigrum & valde odo- m l r 
ratum, attamen fruticofum , [ai. VtajywJW: ramo- 
fum , ] nec ita multisinterftindumgeniculis. OA 
Quartum vero album eft , fungofum, afpetftu tu- 
berofiim ac vile, fragile , grandique radice Caf 
fiam redolente. Quintum odo re nares ferit, fui- ^ 
ueicit, corticemque habet Ca/Es rufis fimilli-^^ 
mum : tangenti vero (olidum animaduertitur, 
non valde neruofum eft, (ivaJir. Al.uvaJlf , vino- 
lum. Mare. Al. &0VW.) radic^que cralfa firmatur. Del 
In hoc genere,quod thus,Myrtum,(avfwtfr. Qui- 
dammeliusnoftroiudicio cuitytif Myrrhs, vtin- 
ferius) Cafiiam aut Amomum odoris fuauitace 
imitatur, deterius eft. Deligito candidum, fca- 
brum,rugos6que cortice: at Isuc (x, AocK-Lac.ad- 
ditTc v.»)A.) & quod circa radicem lignofum eft, 
tanquam inutile repudiato. Eft&aliud quiddam 
fimil®,quod adulterinum Cinnamomum cogno¬ 
minatur, vile, odoris inualidi, viribufquedefe- 
ftnm. Appellatur & quiddam Zingiber , quod Zi^ 
habet aliquam cum Cinnamomo cognationem, 
cum tamen lit Xylocinnamomum. Eft vero li¬ 
gnofum Cinnamomum virgultis longis (uajtpa;. 
Aid. 8c Vet.£/./xfaf.brcuibus.) robuUKque pfsdi- 
tum, fcd odore longe Cinnamomo inferioribus. 
Sunt Si qui Xylocinnamomum genere ipfo £ 
Cinnamomo differre dicant, qua fi alterius fit na- 
turx. Httcvfiue Dtofc. Nam vires poftea ex eo tra¬ 
demus, vbi prids Galenum & alios quofdamaja- 
diuerimus. 
Perfuafum eft mihi, inquit ille lib.i.de Antid.c. 
i^. ipfum cognitu facillimum ex omnibus elfe il¬ 
lis, qui Ispe optimum Cinnamomum viderint. 
Optimum verb confequinon poteft, nifi repofi- 
tum ab Imperatoribus intueatur , fex generibus 
quodammodo diftributum. Siquidem Sc in hoc 
ipfo velut&in Callia optimi ad deterrimum tam ^ 
magna differentia eft, vt fuprema Cafia ab infimo 
Cinnamomo parum diftet. Neque vero Cinna¬ 
momi virtus ad vfum apta, longo tempore du¬ 
rat. Ad triginta fiquidem annos, quam a. princi- />J 
pio vim habuit, integram non conferuat. Nugan- gut 
tur enim qui Cinnamomum ex hifce medicinis errt 
e fle dicunt, qus fenccfcutem non fentiant. Atque 
ego non centum neque ducentum annorum in- ] 
i teruentii,fed pauciorum,fi quis ad tantam nume- 
rum conferat, vetuftius faftum obferuaui : quo 
1 tempore fiquidem Antonio Imp. theriacam pa- 
' raui, vafii lignea, in quibus eiufdem generis Cin- Trm 
namonuiminerat,multaconfpexi , alia Traiani, 
qusdam Adriani, nonnulla Antonini , quipoft 
Adrianum Imperator fuit,state repofita, omnia- 
que hsc fefe Sc faporis & odoris imbecillitate ve¬ 
hementiaque tantum plane fuperabant , quan- 
tiim Sc tempore differebant, Olim i Barbarorum 
terri* 
