LIBER 'IV- 
445 
terris arca ciibitos quatitor & medium longa Ro~ qux ia focieracem multorum veniat, aonefteo- 
mam perlata ciim fui flet, in qua Cinnamomi pri-1 dera padfco vera. Namcuiufcunquequod ioldm 
mi generis integra arbor erat,cxeoque M. Anco' corpori admoueri debet, Rhus puta , Abfinrhi- 
nino Imp. Antidorilm quandacompofuilFemjipsaj rum,fris,Gcciana,vel id genus alia aliqua medici- 
— .Ii-il-,. .1,. .-..-aIvp n»Ji i/ip A v/r I ni- n a; ll n ni c iT» • n ii c Kr» ni dii r» In m Inm nr pifanrilTi ini 
tens irMlltum pra:liare deprehendi, adeo vt Im¬ 
perator quoque ea degullata , medicina: conco¬ 
ctionem , velut in aliis fieri foler, expedare no- 
llleritiSed flarim ea vius Iit nondum integre duo- 
i busmenlibus elipfis. Antonino fubfecutus eft 
| Commodus, qui nec Theriacx, nec Cinnamomi 
curam illam habuit, fub quo non filum arboris il¬ 
lius, quod fupcrfucrac, omne diflipatum eft, ve¬ 
rum ecia quodeunque poft Adriani tempora com¬ 
portatum fuerat : Quo fadum cft ,vt nunc Im- 
i perator nofter Seuerns , cumme libi cheriacam 
: eo modocolicere ii#TiTL-c,quoM. Antonino con- 
I feceram,ex Cinnamomo Traiani & Adriani rem- 
l porerepolito fumere coadus fiin,imbecilli6rqoe 
plane mihi vifa eft , & tamen nondumannicri- 
I ginta intcrceflerant. Hinc optimi Cinnamomi 
l notas quafdim neceflanas lubiicie.nus. Summo- 
I' pereipftrm bene olere, inexpficabilcmque pix 
: occeris bonum quendam odorem fpirare, accali- 
1 dumguftancibus fe mulcum exhibere. Non ita 
i tamen vt medicando triftitiam palato inferat.Co- 
I lorem denique calem habere, qualem fi quis la- 
i di nigrum colorem admifceat,atque JCEruIei,que 
j vocant,aliquanculu oaddat. Ex hocigitur q un- 
i tum volebam,vt mos mihi fuit, cum accepilfem, 
i. ramufculos aliquot apud me depofui. ineaapo- 
C' theca,in qua res meas omnes pretio las feruabam. 
' Verum ipfa combufta, quatempeftate tem- 
| p-lum pacisincenfum eft, & hxc, &alix quinque 
! Cinnamomi fpccies, quas mihi coti qiffiu era m , 
periere. Nunc itaque cu.n imperatori noftroSr- 
uero thenacam componerem ex Cinnamomo A- 
i driani tempore repolito,quod optimu vifum eft, 
elegi, de quo etiam vtile quiddam 1 eduris fub- 
dere,cum poflin, id facere nongtauabo r. Super- 
funt adhuc ibi mulca vafabgnca,qux varias Cin¬ 
namomi fpecics continent, quarum nulla tamen 
vcluti truncus in ramos pluris diuifus, muluim 
attollitur, fed Ellebori figuram prxfefert. I nmo 
vero Damafonii quod e Creta ad nos adfertur. 
°\ Quxuis autem Cinnamomi fpecics ab vnaradi- 
j J ce, feu frutex quidam paruus confurgit, cmittit- 
k que haec fex, illa feptem virgulta , vel paulo 
k plura paucioraue: non xquali tamen omnia lon- 
gitudine funt, venim quod maximum eft , ped>s 
Romani dimidium non excedit. V luetfa autem 
Cinnamomi natura fimilis eft quodammodo 
opeimx Cafix ,quam qui adferunt Baibari Giz,i 
vocant. Item de Antid l.b.i.c. p.n. Ob fimilitu- 
dinem optima Cafta in Cin namomum euadit.Vi- 
” dimus enim alias frequenter Calix clatx & audx 
- tantum, vt fruticis magnitudinem xquarct, ra¬ 
mos quofdam Cinnamomo penitus fimiles afpe- 
ctu, corticis tenuitate, & prxterca hilcefignis 
qux Cinnamomum certiflime oftendunt, ac gu- 
ftuolfadiique percipiuntur. Item cap.14.1n mul¬ 
tis de medicina libris feriptum eft : duplum Calix 
fi quis Cinnamomo egeat injiciendum. Hocdi- 
&um irridens Satyrus magifter meus , vnam ex 
Quinti facetiis ipfam clfe dicebat, afleucrantis 
eos qui duplum Cafix imponere iubent , fi Cin¬ 
namomo careamuSjfimiha illis facere,qui nos ce- 
fent fi quando Falerno caluerimus, illius quodin 
Cauponis venditur duplicata menfura bibcre:fi- 
que panisfiligneusdefit ,furfuracei duplum co¬ 
medere. Mihi vero hxc Quinti facetia fi de re 
vnaquapiam,qua perfefolavti velimus affera¬ 
tur, verairreprehenfibilifquevidetur : findere 
{*■ 
na:li quis minus boni duplum loco prarftantiffimi 
accipiat,& corpori: vel extra, vel intra admoueat, 
duplicato etiam nocebit. At fi multis vnu aliquod 
optimum commi Icendum fuerit, quod fe auctu¬ 
rum aliorum vires fpond.eat ,fi prarftantifli num 
defit, peius nihil erit vti duplo illius qUod pro* 
pnetates ciufdenigeneris habeat, etiamfidece¬ 
rnis hoc illo videatur. Siquidem Cafia &c: C.:- 
fia, Cinnamomo genere proxuna vfque adeo eft, 
vt ex ipfa Cinnamomum quandoque oriatur,fpe- 
clentuique nonnunquam Cilix arbores integrx, 
in quibus aliqua Cmnamomi virgulta e Cahe ra¬ 
mis prodeant. Mihi reiicicndu ;i omnino non 
videtur eorum prxeeptu n,qui pr<o Cinnamomo 
duplumC ifix imponendum ceofent, qiunquam 
ego femper,impofuerim ipfam Cinnamomum. 
Nam quibus R01111 antidotos compofui , cum 
vel Imperatorum amici, vel diuices enent, facild 
fuic illis quidem k regibus petere, iis vero Cinna¬ 
momum emere. Qmbus illud etiam addidifle, 
quando imperatoribus antidotos compofui, me 
Cinnamomo nunquam egui ile , luperu.iraneiuTl 
plane fuerit, Necellum eft illud etiam m primis 
explicemus qux CaftaTheriacx miicienda (it. Na 
Gic .i nuncupatam prxcipue laudant, fecundo au¬ 
tem loco Mjtij dnftam. Sunt &qui Arebo Da- 
phnitenque probenc. Cxcerum tquam vo- 
cantin omnibus Cinnamomo fim iem clf: (upe- 
riiis quoque diximus. Hxc eft qux ab aromatum 
peritis perinde atque Cinnamomum aflidue ven¬ 
ditur. Quanquain Andromachus mniocCafiam 
qmbnldam fiftulam appellatam imponendam 
arbitratur. Hxc omnibus cognita eft. Nam & 
vtilius exteris venditur. Cuius exterior cortex fi- 
ftula appellatus ,quiaobuolucusipfmTi repixlcn* 
tet, faporem & odorem validum habet. Interior 
autem pars debilis adeo eft, vt nullum vfum pi x- 
ftet. In carminibus itaque Patris [ quorum narra- 
rationem habcshb.i.de anfid.cap.io. ] Cafix no¬ 
men abfolutepronunciatuin eft. In loluta verb 
Filii oratione fiftulx nomen Caftc adiedtum eft. 
Atque ab co feries per eos qui ante nos thcriacam 
imperatoribus compofuerunt,in nos vfque deri- 
uata, fiftulx nomen nunc vfque appoficum fer- 
uat. 
Item de Theriaca ad Pifonem cap. iz. Cafix 
cinnamomique non modicaeft differentia, qux 
plurimos fallere confueuit. Nam& adulteratum 
cinnamomum licet vero fit fimi!e,guftu tmien & 
olfadumulto deterius elte deprehenditur, atque 
a Xylocinnamomo diftert, quod ligneum hoc 
plus fit,duriorefque ramufculos habeat, nec tam 
bene redoleat. N..m veram cinnamomum illud 
quod in montibus nafeitur, ncc fubtile, neclon- 
gumcum fit, colorem habet ad modicam rube¬ 
dinem magis tendentem, reliquum autem ali¬ 
quantulum nigricat, tk veluti quafdam fibras Ha¬ 
bet. Aliud repetitur cinnamomum plane albi¬ 
cans, fragile , nendurum, nec magnam radicem 
habens. Eft & aliud r.uffx Cafix fimile , redolens 
&leue. Omnibus tamen prxftatid, quod ab in¬ 
colis Mofyllum appellatur, colorem habet cine¬ 
reum, virgas paruas & fubtiles, ramos denfos, o- 
doremvehementer redolentem: hoxnos prcci- 
pue feligereconfueuimus, cum & odoratum fna- 
uiflimum,&guftatum acre & mordax valde ap¬ 
pareat, manfumque Rutam imitari videatur. Le¬ 
ne eft etiam, & frangi facile poteft, Cafia quoq: 
Quortioi* 
duplum 
JubJhtut 
Alteri de- 
be*t : ©* 
qn Ancte 
non. 
CaftA cm - 
n-tmomo 
genere pro- 
r,tzj 
M oro. 
Arebo. 
DAphnttu , 
Cinnamo* 
muni a* 
dultcratu. 
XjtocmnA- 
momum. 
Cintianrc - 
tvum albi¬ 
cans 
Rufum 
reddes. 
Mofyllum. 
Ruta fap*> 
