LIBER IV- 
44 9 
mum legitimam Caffiam proculdubio referre. 
Defcribit Gal.quoddam aliud deterioris caffix ge¬ 
nus, quod tradit iuniorem Andromachum caf¬ 
fiam fiftulam nominafle , cum filtuiarum modo 
inanis cauaque fit, &craffi corticis : cuiufmodi in 
vulgari Cinnamomo frequentiflima confpicitur. 
Huius fane ea videtur ede generis, quam in fuo 
conficiendorum Pharmacorum libello prxfert 
Cordus, quod velit,Caffiam,prxter Diofcor. & 
L Gal.fententiam lubrici efleguftus. Si in Grxco- 
\f*s rummonunicntis(excipio Aduar.&Nic. Myrepf. 
; quiaMauritanis multa acceperunt) caflia fiftpla ; 
i inuentafuerit, vel in Mauritanorumcompofitio- 
mbus a Grxcis traferiptis , caffiam odoratam, a 
Diofcor. &c Gal.defcriptam femper adhibendam 
ij- exiftimo. Cinnamomum quod legitimum fit, 
' J ' quamquam diu multumque tum Venetiis tum 
r' Neapoli,&apud mercatores, qui fere quotannis 
1 in Alexandriamnauigant,diligenter conquifiue- 
rim j nufquam id tamen videre licuit, neque etia 
percipere potui, num hoc tempore apud magnos 
negotiatores, qui e LufitaniaIndiam felicem 
I Arabiam claffe paraciffima petunt, vel apud que- 
piam Principem Regem vel Imperatorem legiti- 
, mum,rcpenri poflit. 11 mirum fuerit, quod, cum 
hac artate caffix pk rimuito ad feratur , qua: vt 
I Theophraft. &Plin.inquiunt,nafcituriuxtacina- 
momi campos, fedin montibus, cinamomi tamen 
nihil importetur. Quare non deeftfufpieio , quin 
| omne fere cinamomi genus deperierit in Arabia, 
quemadmodum dc Balfamum in Iudxa: quando- 
I quidem enim (cripferit Plin.l. ii. c. 19. combuftas 
L iam elfe plurimas cinnamomi fyluas: Facile credi 
\ poflit a Plinii iuo id quod cinnamomi reliquu 
erat, pariter vel Barbarorum bello,vel igneis fla¬ 
tibus deperii Ife. Nam fi aliterfe res haberet, qui 
caffiam ad nos deferunt, cum inul-o pias lucri ex 
! cinamomo,quamex caffia fe confecuturos fciant, 
j cinamomum etiam vna cum caffia inuchereni. 
Veruntamen cum non afferantur,an quod perie 
rint, an aliam ob caufam , ii manifeftiusrefere t, 1 
qui hoc tempore Liburnicis co ad aromatji con- j 
quirenda quotidie nauigant. Sed videtur Gal. 
fatis perplexe dccinamomo feriptitafle.Nefci'ie¬ 
rim explicare, quid fi bi hac in hi flori a voluerit, 
prarfertimque cum tam tenui ipfum farmento cfle 
tradiderit, vt Veretri vel Damafoniiradicibus co- 
parauerit. Sed illud etiam mirum ridetur , quod 
ex caffia [ vtipfe ait] cinnamomum oriatur, fpe- 
dentiirque nonnunquam caffix arbores integre, 
in quibus aliqua cinnamomi virgulta e caffix ra- 
mis prodeant, cum tamen cinnamomum & caffia 
"" diuerfa* inter fe fi ntplantx. Nifi fortaffe inter v- 
tramque tanta fit generis cognatio, vt aliquando 
uro- inuentafint caffia: virgulta, tanta odoris faporif- 
k que fragrantia,vt omni exparte cinnamomi rc fu¬ 
rent, etfi legitima fuerit caffia. Prxterea non 
defunt, qui putarunt,hac Gal.autoritate frerheaf- 
p? fiam & cinamomum ex vna & eadem arb< pro- 
i uenire': quxdum pumila fit, cinamomum edat: 
dum vero adoleuerit,calfiam. Sed cumd-cit Gal. 
caffiam mutari in cinamomum, non autem cin~- 
momura in;caffiam , cadit eorum lententia vel 
Theophrafketiam fentcntia,qui (vt fuma often- 
fum/docet diuerfaseffe plantas : licet de earum 
forma & proceritate nihil certi exploratique affir¬ 
met. Cxterum cum feribat Strabo Arabes cina- 
momo & caffia vti, ad ignem parandum,extero¬ 
rum lignorum loco , videntur hx plantx non elfe 
* adeo pumilx,vt quidam ( prxfertim Veteres)feri- 
bunt. Quod de caffia facile dici poteli. Siquide 
Venetiis caffix vifuntur tatjtx craffitudims lon- 
Tom. I. 
gitudinifque, vt facils quifque iudicare poflr 
eas e ramis ,feu virgultis non fane breuibusfuif- 
fe decerptas. 
Lacunam etiam in admirationem rapuit, quod 
dixit Galenus excellentem caffiam fxpius immu¬ 
tari in cinamomum, cumqj cinnamomum fit per¬ 
fecti ffim a caflia , aromata vero omnia cum xtate 
deteriora euadant, amittendo multum de odore 
& viribus: itaque difficile videatur pofie conuerti 
in rem magis perfedam & cardiacam , quiim per 
fe' fit: rationabiliiifque e fle cinamomum mutari ,__ 
am. Sed imponit Lacuna Galeno, non nQt . 
enim dixit,nec intellexit, noflro quidem indicio, 
caffiam in thecis repofitam, aut a fu a arbore anul¬ 
lam, mutari in cinamomum,fed caffix fruticem,ra¬ 
mos quofdam cinnamomo penitus fimiles afpe- 
du re tuli fle : &rurfus alibi : fpeclati interdum 
caffix arbores integras , e quibus aliqua cinamo¬ 
mi virgulta prodeantrquamuis equidem nec hunc 
modum in viua pianta nos incelligere ingenue 
fateamur. Porro [additMatthiol.] tametfi hade- 
nus abundi probatum videatur, quod caffia ve¬ 
ram habeamus, defideremus autem optimum & 
legitimum cinamomum : funt tatne. hac xtate 
Scriptores, qui non caffix folum. led etiam ina- 
momi gcnerainueniii tradunt, inter quosextat monos de* 
Fuchfius,qui id lib.de comp. med.fcribit. Sed ftnut. 
quibusid rationibus,aut autoritatibus compro- 
bet, non video : nifi hoc acceptum referat Ama- Lu ,- t 
to Lufit. qui apud nos cinamomi genera inu ni- 
ri, atque etiam illud aroma notiffimum efle con- Mdtt.cin- 
tendat. Illud tantum addam , quod nobis, qui nam Ugn* 
cinnamomum lignum,non corticem,efleoflendi- <7 0>nonmr- 
mus,mirari quidem fubit F ut fiam , qui eodem Io- tcx ' 
co paulo pbft contrarium lcripfit: In hanc , meo 
quidemiudicio vanam opintone n Fuchf. non fe- 
cus atque in fuperiorem venifle deprehenditur , F uchj. 
fecutus Amatum, qui eandem fere prius, qu^m Amat re - 
ille po ft cinnamomo effigiem reddidit, quanquam ? re ^' 
eam ik quodam accepi Ife fatetur. 
Cinnamomi arborem , (vt refert Curtius) qui 
ad Indos profecti funt, dicunt Lauro fimillimam, Laaroft. 
acinis tantum minoribus & albicantibus : arboris mslU Cur- 
libro tantum vtuntur,quemeramis,illxfocaudi- ,/0 - 
ce,in triennium delibrant: non ftatim, fed poli 
menfemabincifione. Alii autem in Moluccis in- ^ ^ ^ 
fulis & in Zeilamapud Indosnafci aiunt,furculofa nf(o r trni ^ 
arbore, aliquando fleri Ii, huic qux apud nosM.i- J 
lum Punicum fert,pei*fimi!i. Huius autem corti¬ 
cem ad Solis ardores dehifcentem aui.-lli,&paula- 
tim ad Solem torreri. Mirum vero Curtium ni- curti™ 
hil de noftra canellafpecialius tradere. Cafiacna- not. 
pibus vtilem, Plinii verbis deceptus ,non diftin- 
guitab aromatica. 
Lacuna caffiam i Dio^c. deferiptam, certo at t 
nihil aliud efle qnkm Cancllam vulgo didam, licet 
cinnamomum exiflemetur : additque fi quis Lif- Omnes Ca- 
bonxaut Venetiis magnos faccos Canellx ^er- f tA IP ecles 
ueftigarit ,quodfe aliquoties fecilfe iadat , in- ’ ^ r ' 
uenturum omnes diffindas caflix fpecies a 
Diofcor. recitatas , inter quas prxeipua efl 
Zigir. 
De Cronemburgii fententia veriffimum efl, 
quod Manaidus afleruitcinamomum noflrum 
genuinam efle Diofcor. caffiam: putatque fi quis 
magnas illas vulgaris cinamomi congeries, qux 
Antuerpiamdeferuntur, inuelfigarit, eum vni- 
uerfa caflix Scriptorum genera in illisinuentu- 
rum. Verum cum tot genera agnofeant Lac. & L tcun ^ 
Cronemb. debuerunt eadem deferibere , Sc cui- Crc ,^ em ^ 
que propriis dicatis notis , inter fe diflinguere, mt. 
