LIBER 
|i Cllinenfes, (Nam Annales vrbis Ormuzprodur 
olim quadringentas naues e China vno eodem- 
, que tempore eo appulilfe) qui cum 8 fua regione 
: aurum ,fbricum, vafa murrhma [ forceltdnas vo¬ 
cant] mofchum,Cuprum, margaritas, aliafque 
1 huiufinodi merces eucherent , nonnullas ex eir 
in Malaca vendebant: fandalum, nucem myrifti- 
; cam, macerem, Caryophylla,lignum aloes,con- 
i triin fuas naues inferentes : quxriirfusmzeilan 
Sc Malauar diucndebant > indeque fume- 
1 bant Canellam, exzeilan videlicetlauda tiflimam, 
| & ex Malauar minus lelectam. Similiter ex 
: Iaoa. vnde etiam Piper Cardamomtfatque euehe- 
bant, eaque omnia deinde Ormuz,autin Arabix 
oram maritimam perferebant. Cum igitur qua: in 
Iaoa & Malauar fumpferat, differre confpicerent, 
i diuerfa iliis indidere nomina , cum tamen eiufdc 
I generis ellent cortices, pro foli caslique varieta¬ 
te folum differentes , vt plerumque idem frnftus 
I pro regionum & foli varietate fuatiior fieri, aut a 
naturali bonitate degenerate fblct. Ementes ergo 
Ormuzincolx camCarieiUm a Chtnenfibus, id- 
! circo eam Darcbini , quod Pirfis lignum Chinenfe 
i fonat, appellarunt: deinde Alexandriani vehen¬ 
tes, vt cam Grxcis confluentibus carius vende- 
i rent> Cvutmmium vocarunt, quod (ignificat lignu 
i odoratum, quafi Amomum ex China delatum. 
I Deteriori autem Canellx, quxfeihcet ex Mala- 
i uar& Iaoa delata cifet ,idcm nomen quo in Iaoa 
I appellatur,indiderant,fcilicetC*m mains , quod 
! linguaMalaya dulce lignum f® nat [hanc corrupto 
' vocabulo cafliam Grxci dixerunt] duo diuerfa 
i nomina eidem rei imponentes. Vfus eft autem 
\ Auic.cum Rhafe & reliquis Arabibus vocabulo 
I Perfico Darchtm , vtplerifque aliis Perficis folet. 
i Rac ex hift.Garcta. 
Verum quoniam Garcias Indicarum rerum 
I naturalium fine dubio diligencillimus & fagaofli- 
i nuis Scriptor plane vult cafliam, cinnamomum, 
i noftram Can ellam, vnutn idemque medica- 
; mentum efle, placet ea de re cius placita fubiice- 
re. Scribunt [inquit] nonnulli CaneHam no- 
ftram Veterum cafliam nonelle , quod [ vt aiunt] 
I nigricans fit, & inodora: aut,fi fir, Pfeudocafliam 
r Diofcor.effe potilis, quam legitimam. Fit mtcr- 
|> dum, vt etiam hic in India cafliam admodum dc- 
\ prauatim cum alia i nueniamiismon exigua quan- 
I titate ( quoniam aut non bene parita fuit , aut 
non fuo tempore exfa) quandoquidem vix Aro- 
mareperias corruptioni magis obnoxium, quam 
Canellaeft, prxfertim fi diu in nauiperfliterit. 
ir ‘Eft enim ea regio putredini admodum obnoxia, 
maritimis prxfertim locis ,immo quotidiana ex¬ 
perientia videmus,lingulisannis mul¬ 
tum de fua illa odoris & faporis fuauitate deper¬ 
dere. Si quis plura de caffia requirat,legat Mo- 
nardum hb.Epift.8.ep.i. Sed quod Cinamomum 
cum Matthiol.neget,inco falluntur,c»m Cafsia, 
\ cinnam. 8 c no/ira canella vnum idemque fint rae- 
di cam en tum. Annotauit Lacuna lib.i.cap.ij.m 
xdibus Iudicis Vlyfflpone fe omnia Cinnamomi 
genera a Veteribus deferipta obleniaTe. Sed ego 
fi- hic in India plura duobus non obferuaui, vidcli- 
,a ~ cetquodinzeilan nafcitur,& quod in Iaoa&Ma- 
labar. Nam quod in Lufitaniam deuehi folet, 
zcilanicum omnino eft. Poterit autem fieri , vt 
> ‘ quinque genera bonitate diferetainuenent, non 
autem genera diuerfa. Nufquam alibi, quod fci- 
™ am, nafeitur canella^mctCi Francifcus de Tama- 
4 ra feribat in freto maris Erythei Cinimomi arbo- 
j res, & Lauros maris xftu interdum opertas inue- 
niri: quoniam noftri fingulis annis pet mare E- 
1V* 455 
mlarxum nauigant , nullam tamen huiufmodi 
arborem viderunt. Nam quod ad Occidentalis 
Indix hiftoriaattinec,non verifimile videtur Ca- 
nellam iftic nafei quandoquidem eam dcit caly- 
ces.glandefque fuberis modo ferre , cum legitima Nfilli ^ 
Canella velut oliuas ferat: fedahaeric fui generis Q* ne u am 
arbor [de qua nos poftea. ] Nec,vti eadem refert, tn Amenta 
in China nafeitur: nam e Malaca Chinam cum a- nafa. 
liis mercibus defertur. Intelhgo vero plurimam Nullam *• 
etiam Cinellam in infulaMindanao nafci,& vici- f e ^ ,nChl ' 
nis Infulis:fed ee procul a China abfunt. Putaruc 
etiam nonnulli in Alcp nafeiCanellam, qubd a- 
pud aliquod Scriptores prxfcriptum inuenerint 
Cinamomum Alipinum tfedfciant non magis i- c inamo- 
ftic, quam in Hifpaniis nafei. Verum cum ex re- ***** a/?/- 
gionibus Ormuz & Giden , atque inde Alep de- num 
° 1 . n 1 o 1 C o»‘para- 
uehatur,factum elt,vtincorrupta«xrecens Ga- ^ f_ ane i, 
ncllaifthinc in Europam adue6ta, ab ipfavrbeA» , arum m - 
Iep denominata lit. Quamuis autem zeilanica ter {e 
reliquis pr;tferatur,inuenitur tamen etiam inter- Canella 
dum ignobilis, qualis eft,qux crafTi *ri corticeco- aTt c ■ ‘ 
ftat, minii (que in Tubulos conuolutur, quod 
non liteiufdem anni: quo enim vctuftror cortex 
eo deterior. Qux verb in Malauar nafcittfr,to- Canella 
tafere eft ignobilis , tantiimque a zeilanica dif- MaUua*- 
fert, vt centena: zeilanicx librxdceera aureos pe- Prettum 
deant:Malauaricx vero fibrae quadringenta: v- 
numduntaxataureum. Cxteriimutde nomini¬ 
bus generum canellxa Veteribus traditis aliquid 
hic dicam: fieri polTeexiltimo ,vt zigir vocatus zigir %e. 
fuerit totus ille Chingalarum tra6tus,quieftzci- teri* cjuid 
lan. NamPetfx&Arabesnigrosvocantzin- 
gues :omnes vero zeilan &Malauarincolx nigro 
colore prxditi funt. Mofolyticum ab infula zei¬ 
lan, qtix montofa eft dici puto. Plin. in Gebani- Mo f 0 iy tl . 
tarum portum Ocila vocatum deferri tradit, qui ttcum 
nihil aliud eft,quam Chingalarum fiue zeilan por- oc/la Vim. 
tus. Hucvjque Garcias. 
Fallitui iciqucCordus,quando feribit;Omnes j 
Cinamomi !k Caffix fpecies partim in India par- n ” “* 
tim etiam in felici Sc odorifera Arabia nafei. Sed 
multb craflius Marcellus,qui ad cap.Diofcorid.de Marcellm 
caflia & cinam. ait cafiam in maiore Romanx Upfw. 
gentis fortuna vbique in aluearibus cohfitam , & 
fub Septentrionibus viuere coactam , nullibi ta¬ 
men noftra xtate in Icahareperiri -.negatam oculis 
formam eius omnem & fpeciem.difficillimumqne 
nobis de ea commentationem facere , prxfertim 
in tam corruptis Grxcoruni Latinorumque om¬ 
nium codicibus,&in tanta Theophraft.PIiniique 
in eiushiftoriabreuitate. Sed hallucinatur bo¬ 
nus ille Marcellus,quamuis ex Plin. ita putandj 
anfam defumpferit. Nam nec olim quidem vnqua 
Italiam Diofcor.& Veterum cafix prouehtu ga- 
uifam elle,exiftimamus nec hodie gaudet duc for¬ 
te gaudebit : tanto minus fub Septentrioni¬ 
bus. 
Linfchott. eadem fere qux Garcias prodic, in¬ 
fulam Seylon Cinamomum prxftantiflimx nota: 
producere: ibi per fyluas & (altusabundanter 
fpavgi. Haberi & in tractu Malabar: verum vix 
ex dimidio comparari pofle Scylanx cafix , quod infula Sej- 
Sc arbores humiliores line, corticecrafiiore , ac lor. prxfla- 
virtutc haud perinde efficaci. Ideo caffix ex Sey- 
lon triplicatamfupra hanexftimationem elEe.Vo- M ,u u .in- 
catur hxcCatiella de Mara ,id eft, cafia fylueftris. arbores 
Edi« 5 to, ne quis eam in Lufitaniam vehat cautum C mnam. 
eft:verum nihilominus magna copia exportatur, 
titulo tamen SeylaniCinnami: vt Regi idefnetfbo- 
na malaque cafia ve&igal fit: Cum in India Cafi^ 
Seylanx qnintallus 50. aut po.pafdauuis xftima- Aefimatt» 
tur , tum filueftris duntaxat lo.aut iz. valet. In In- 
