4*9 
HISTORIA PLANT ARVM> 
470 
jff.il.tibH. nura appellant, Sc Afpalathum etle affirmant, vt 
Rftll-ntt. Ruell.leti errat plurimum , vir alioquin do6hffi- 
mus,& multa: iedliohis.Sunt etiam qui hoc Oiea- 
ftri 1'gnuin effecredant. H&cOtrdvs. 
Cordus not. Quem autem fane fludtHant.m incerta vada 
tenere patet. Nam poltremo hoc loco plus tri¬ 
buere videtur aromatici, quam fecit in Commcn. 
vbi Aethiopicam Oleam putat: hic Indicam Sc A- 
rabicam plantam dicit, quamuisex Arabum au- 
thontate dixerit Agalochumin Arabia nullum gi¬ 
gni. Antea affirmaui-effe Oleaflri hgnum , hic 
quafi hzfltans aut ignorans, eam opinionem a- 
lus tribui:. Hxc fane merentur coniiieratio- 
Ag.*llochi 
loco O/e.i- 
Jler Rhodi- 
tes ‘bedttur 
AjpuLtfhu. 
S .induit 
C urt^not. 
Houd. 
Ruell rJ- 
preh. 
Oleafler 
Rhodius. 
Agullochus. 
dolor hgt 
Rhtdij. 
Ohd ge¬ 
nus- 
‘ S antalum. 
Iamloco Agalloch^ inquit Cardanus,aiu ven¬ 
diderunt Olcaflrum. HicenimRhodo natus.feu 
regionis natura, feu planta fit alterius generis, 
colore refert Agallochum : nec videtur omnino 
odoris expers : fuauiter enim fed paiumolet. 
Quidam e Recentioribus Afpalathum Sanda- 
li genus alterum arbittantur: verius tamen con¬ 
flat, ait Curtius , Rhodium effe quod ad nos af- 
portatur, ex quo ad deprecationes orbiculi fiunt, 
quibus a diuitibus orbiculi aurei incerferuntur: 
qui fxpecxhominum luxu tenuiores in brachiis 
collo inuoluuncur, quod nonnulli inficiantur, 
tanra efl inuidentix inter Medicos labes. Sed fi 
Curtius legi flet Sc probe incellcxiffct Cordi ar¬ 
gumenta , non tam temere ac intcmpcftiue Me¬ 
dicorum inuidentiamdenunciansjfuammetinfci- 
tiam circa ea,quorum hi florias con(arcinat,dcte- 
gercr. 
S/luio Agallochum,quod Offic.oftcndunt,ve¬ 
nus efl Afpalaihum,acre Sc aufterum Galeni. 
Ruellu errorem &Scaliger explodit tanquam 
ridiculum, quod nimirum Rhodicnfem arbufeu- 
lam elfe Afpalathum exiftimauit. Er addit : Rho¬ 
dii lignum illud, ex quo Spherulas faciunt, etiam 
nuncXilala vocari. Arab. Hoad. de quo poftea 
plura crademuscap.de Agallocho fiue ligno A- 
loes. 
Sedlubet & Matth.Ruellium refutantem & de 
Afpalatho differentem introducere. Sic /cribit. 
Afpalathus quidem ex Creta, Rhodo,vel Syria ad 
nos [quod ego fciam] nonaduehitur. Ruellius 
mediocri cenfiira non vacat, quod pro certo alle- 
rat, idlegitimumeffe Afpalathum, quod Rho¬ 
dium Olcaftrum nonnulli vocancrquo item quo- 
, dam Agallochi vice vtebanturMyropolia. Cuius 
materiem cum & in Scplafiis, Sc apud artifices, 
qui precatorias[vtitadicam] coronas adDcipa- 
rx vi. gir.isfalutatioftes torno conficiunt,diligcn- 
tiflime fim perferutatus : ea fane nigra partim, 
partim vero ex nigro flauoque veiiofa mihi fefe 
obtulit. Rubram autem & fubrubram [vt Ruell. 
inquit] nufquamme vidiffe ingenue fateri pof- 
fum. Adde etiarr.num,qubdfit [ quemadmodum 
Rhodii narrant] hxc planta ex Olearum genere, 
Rhodio tracftuiabunde proueniens, qux Oliuas 
etiam proferat: fcd ncc multis fpinis horrens,nec 
detradto cortice rigefeens. Quamobrem [vt mea 
fert opinio ] Afpalathus non erit Rhodium Olea- 
Itrum, neque Santalum rubrum. Itaque nobis 
Afpalathus deefl,qui tamen facile ex Rhodiorum 
infula afferri poffet. 
Idem in poftrem.Edit. addit: fententix noftrx 
ncrtrfubfcribit Anguill. Ille Conftantinum My¬ 
ropolam quendam Rhodium teftem adducit: ego 
Rhodios alios, i quibus de his omnibus diligen¬ 
ter fum percontatus , qui plantam hanc Olea- 
ftrum,non Afpalathum vocari dicunt. Et qubd A- 
gallochurarariflirnumeffet, Officins fere omnes 
eius loco fuppeditabantOleaftriim Rhodium. Et 
in Apologis. Ego. infit, profe&o Rhodium illud 
lignum multum diftarc ab Afpalatho certo fcio: 
quod primuir illudcorti.ee tenus rubens nonfit 9t ,bj/p t 
(ed potiusalbicans. Sed Sc id clariflime demon- Utho' 
flrac Rhodium lignum nullam cum Afpalatho 
habere cognationem, quod feribat Gal. qui legi¬ 
timum in Grxciafortalle pluries deguftauit, hunc 
guftu effe acri , Sc fimul aaftringenti vi praeditum: 
quod minime in hoc Rhodio ligno repentur , Nen 4 
quemadmodum nec prxualens amaritudo, quam rum. 
illi reddidit Diof Quod autem huiufcc ligni plan¬ 
ta lic Oleaflri fpccies , id maxime fatentur Rho- O^jl 
dii, qu: eius hiftoriam ex Melita infula ad me feri- 
pferunt his verbis. Lignum ex quo globuli tor- ^3 
no fiunt ad fundendas preces, truncus efl arboris de/cfm 
longitudine hominis metam non excedentis.Na- j 
fc ; tur arido &faxofo trattu, fronde perpetua,0- F!or ** 
leaftri xmula, floribus albicantibus, baccis nigri- 
* 
cantibus, paruis, caudice breui, contrado, brachii ^ rKt 
inftar cralTo, a quo rami prodeunt rari, fpinis fere 
nullis,aut admodum paucis, albicante toto corti¬ 
ce. Ligni materies cortice tenus candicat : me- Ligm 
dullitiis verb nigricat. Radicibus nititur firmis, 
albicantibus. Quibus palam effe arbitror Rho 
dium hoc lignum ab Afpalatho admodumeffe di- ^ _ ■ 
uerlum: & Amac.I.ufit. vnacumRuell.in eodem 
verfari errore. Quippe Afpalathus cantum corti- p, t h. 
ce tenus,non,vt ille exiflimafle videtur, in tota li¬ 
gni fubftantia adeo fiturate ruffefeit , vt purpu¬ 
reus appareat. Hucvjqtte Marth. Quem videt Le- 
dtorin tradendo ligno Rhodio plane contrarium 
effe Cordo licet cum illo neget effe Afpalathum, 
Sc velit effe Oleaftrum Rhodium , dum ei dene- 
gat acrimoniam & amaritudinem', quam tamen 
allegat Cordus , vt demonftretlignum Rhodium 
efle Oleam Aethiopicam. Ait enim: efl etiam a- 
cre Sc odoratum , atque guflu Oleaflri acrimo- ][ 
niam & amaritudinem refipit, fed vtramqueve- 
hementiorem, quoniam terra Sc coelo fitienti & 
feruido enatum. Sed veri iam credemus ? Paulo 
p6ft, quale fit Matth. Lignum Rhodium appare¬ 
bit ex Ho.Bello. Amatus in D:ofc. Afpalathus [in¬ 
quit ] Lignum Rhidium, 1 :gnum aLes , Cortex Bugta, Cortt i 
Aia'o.Darfifiin:Hity.Alargiz, : Itai. Ltgno aloesda*"tjjni 
Rbodes. Afpalathus autem , vt Rudi, teftatur Sc D * r to\ 
RecentiorcsGrxciconfirmant, lignum quod £ [ 
Rhodioruminfnla affertur, & illud lignum Aloes 
Rhodiorum Officinxhodie appellant , ex quo 
coronx ad fundendas prcculas parantur. Nec e- MutA 
nimMatthiol. qui hoc tanquam falfum euertere 
contendit, audiendus efl,cum rcuera lignum hoc 
ex quo coronx parantur , ex arbufcula humili j 
crebris fpinis aculeata , in infulis Rhodiorum & 
aliis Grxcix locis exdatur, non ver6 ex Oliux 
fpeciem referente arbore. Vidimus enim apud ^ 
Tho.Lucenfem infignem Pharmacopolam Fer- 
rar. \ quo Monartlus multa fc didicilTe libris fua- 
rum Epiftolarum faretur, huius ligni fruftum, 
brachialis craflitudinis, folidum, graue, multis in- ■ 
cercepttim nodis , quod h Grxcis hominibus fub 
nomine AfpaJathi acceperat, Sc ex eo coronx pa¬ 
rantur. Erat autem lignum illud coloris fubrufi, M 
cui fimile in Hifpaniaapud Valentinos Sc Terra- t 
conenfcs prxeipud magna in copia repentur : Sc 
illius radicis cortices, Officinx fub cortice Bugix 
Mercatoribus vendunt. 
^ Sed contendat quantum velit Amatus , non AW *' 
multum fidei tribuimus ei, temere, noftro iudi- 
cio , afferenti Lignum Rhodium prouenire in 
Grxcia, Sc non fpeciem Oliux referre. Cordus 
enira, vt iam demenftratum, feribit, manifeftd 
con- 
