**■ HISTORIAE 
■ ffDGKMlQStJD KjSCfJoJCfK) @C'®C -3COS 
ASPALATHVS CRETICA ALPINI , 
ODORIS PERSVAVIS. 
Cap. XXV!. 
q; 
v Vae Teriplfic ante Hon.Bellus de Afpalatho 
* Rhodio anobis fub finem prxced.cap. cita¬ 
ta, faciunt, vt hoc loco proponamus Afpalathum 
Creticam odoris fuauis Prof.Alpini, de quaferi- 
bitlib.de Plantis Aegyptiacis in hunc modum, 
locus. Afpalathum, vt alias cjuoque dictum ell, copio- 
iiuimum prope Frafclux portum [Creta; ] in quo¬ 
dam colle virentem atque florentem fxpe infpe- 
xi, odorifque eximia inanitas ex huiufce plantx 
r floribus ad mc delata,fuit in caufa , vc ipfum 
agnoucnm. Qua:planta eltlrucex denlis ramis, 
fpinis albis, duris .horridis , cortice caudicis al- 
F/fw/. bo , ad trium cubitorum & plus altitudinem in 
altum allurgcns, floribus multis paruis , croceis, 
/parthx flmilibus , fed fumme odoratis. Huius ar- 
buffi radices dura:, longa:, cralTx, colore flauo, 
atque cortice fumme odorato tunc temporis a me 
fuere obferuatx. Multafque meas Pharmaco- 
pceus dccerpht,Cayiumque ad vfura medicina: 
meoiulfu dctulir. Hac ille. Sed quum tot difficul¬ 
tatibus intricata fit Afpalathi hiftorii , tam in 
Antiquorum qu^m Recentiorum laiptis , vti 
patet in prxcedentibus, rem dignam induftrio 
hlftn nor. Botanico prxffitiffet Alpinus ,fi diligentius pau¬ 
lo Afpalathum fuam Creticam dcfaipliflet,ac de¬ 
mo nftralTet folia , florum formam, & totius plan¬ 
tx faporern. 
Mirum prxterea hunc fruticem tam fuauis o- 
doris non obferuatum in Creta per Bcllon. &c 
Honor. Bellun. Non cenfemus Alpinum intel- 
ligcre Afpalathum trifoliam, quia ance eius me¬ 
minit, nomine Acacix Matthioli. 
sgscsoqs 
LIGNVM ROSifi ODORE : ALIIS LI- 
invm thvris: aliis Aspalathvs. 
Cap. XXVII. 
Defcripcio 
D V rum & fo- 
iidum eft 
< 
Guaiacifere tex- 
peftinibus 
SAfor. 
tura 
vccunque redis, 
fecundum quos 
finditur,ponde¬ 
ro fum , odore 
Rofarum. Bico- 
lor quemadmo¬ 
dum Guaiacum, 
in medio fuluu, 
in ambitu al¬ 
bum : cortice ad- 
hucalicubiadhq- 
rente, fatis craf- 
fo,fcabro,coloris 
ex fufeo cinerei, 
fapore paulo a- 
cnore , nonnihil 
amaricante. Sa¬ 
por ligno aroma¬ 
ticus,primum amaricans , pbft acer ad Schcenan- 
thus faporem quodammodo accedens. Prunis 
impolitum flammam celeriter fatis concipic , & 
quidem c/, fed nihil refinofi aut pinguis fun¬ 
dit. Fragmentum noftrum fatis magnum , bra- 
PLANTA RVM> 
chialem arguit ligni [ vnde deciftim eft] ctalflcu- 
dinem : quod nobis pro Afpalatho aliquando da¬ 
tum Veronae: & dentio Elltngx per D. Volma- 
rium folertem Pharmacoposum pro eodem Ve- 
ronanaifTo. Accepimus & a D.Coudembergio 
Pharmacopceo Ancuerp. celebri, cum hoc titu¬ 
lo Lignum ex Palma infula vna Canariarum. 
Eiufdem ligni videtur mcminilfe Ruelliushis 
■erbis. Iam Liburnicis nouum Orbem longi 
uigatione petentibus, delatum ex infulis 
ignum ex arborefeente frutice, in nodos i 
fcabiofo . cortice faciequelacunofa: materie du- j 
ra,crifpaque, colore intus buxeo, candido cin- 
, gente orbiculo, quod pro rfus oletRofas : ita vt V|UI 
[ fcobem eius, vel etiam ramentum ligni ,pro Ro- 
S fis,veftibus interponi fuerit gratiflimum : nec o- 
j dorc cedit Rofis , etiamli decoquatur igni. Iam 
j ex hoc pcdHnes , depurgando capiti ob odoris 
jgratiam non infalubres lubricant : item alaba- 
! ffros , pyxides , Sc extera id genus. An Z igir zq 
j [ Caflix genus ] fuerit, non aufim afferere. Hac 
; ille. : quem non placet huius eiufdem ligni [ vt c- 
i quidem cenfemus] aliam ponere dcfcnptioncm 
inter herbas Jib.ucap.96. cum ait : Ex illo nouo Ai,< 
. f*' 
repertarum infularum orbe, Liburnicarum remi¬ 
gatu luftrato, delatum nuper ad nos lignum crafi¬ 
lo cortice & hiulco, multis tuberibus & nodis 
inxquale, ponderis eximii, ita vt immerftim a- 
quis pellum eat, »>cc lidens rurfum emergat. Bu¬ 
xi colorem , crafutudinem & duritiem imitatur. 
Hoc tritum, vel in fcobem derafum , Rofas odo- 
| ris fuauitatc prouocat, quin potius de paritate 
certans , iucunditate vincit. Hoc rofaceum ap- 
I pellamus cum barbarum regionis nomen audire 
)r\on potuerimus. In penfiles orbiculos pilulaft 6 
vc, qux $ mulieribus geftantur, Afpplaihi aut A- 
gallochi more tornatur,quibus filo m.miflis,mu¬ 
lieres fuppheationes fuas numerant. 
Cxterum de quo Ruell. non imprudenter,no- 
ftro iudicio, dubitat, id Porta magna fectiritatc 
affirmatiuepronuntiat. Calia [inquiens]quxZ/- , 
£/vocatur, Rofx odorem refert, ac ad eadem ad Cx -C 
qux Iuncus prxftat : ob id ex hocpedines de¬ 
purgando capiti, ob odoris gratiam non infalu- 
biesfabricant, alabaftros, pyxides 
Vides eum verba ex Ruell. dcfnmpfillc , eo 
non citato ; nihilominus pro certo aflercre id, de 
quo ille dubitabat. 
Scribit Anguill. fi: aliquando exiltimaiTe li¬ 
gnum coloris Mali aurei [ naranzato ] Sc odoris Ro- Port4 
(x fine amaritudineefle Afpalathum: veriim dein¬ 
ceps cognouiIle efFe lignum Thuris. Necdec(Te,,v« 
qui fuamimitati opinionem adhuce.xifliment ef- a/^i 
fe Afpalathum,fed errare. 
An illud Afpalathi fruftulum exquifiti/Timnm, 7>: ' 7 
quod Lacuna iadatRomxfibi datum ab inligni 
inaterixmedic^ perfcrucatore Gilberto? Enimue- 
rofane quum hiftoria Afpal ichi obfcura admo¬ 
dum fit, fi Lacuna bonus fuillet Botanicus, dc- 
fcripfilfet. 
Nccignotumfuitiftud lignum Goropio ,dum 
ligna ex Atlantico Orbe peti fcnbit,aux fuauicatez^nw. 
cum Rofis certent. mt 
I Lignum odoratiffimum.quod ex America nen L, Z n *‘ 
ita pridem adue6Ium,Palinatio de Fcb.peft. 
J In America fiueBrefilia arbor fpcciofa, odoris 
, fuauiflimi: Ligna manu retenta ,Rofam fpirant. 
I Lerius. 
Lignum rofateum, Rhodoxylon , Afpalathus 
rofcus , ?\0>fcnI)oIr5 Germ. Cacal.Francof&Re- Rhadtx. 
form.Worm. 
I Recemiorum fedula veftigacione faftum eft, 
vt 
