+ s + HISTORIAE 
bibemus qua: prima fronte Cinnamomi videba¬ 
tur, magnam proceritatemadfcquitur , quan- 
quam & mediocres & parux reperiamur. Maxi- 
ms Pinum mediocrem xquant', forma etiam rc- 
dtanon abfimiles, truncus fingulariseft, nullis 
adnatis ramofus, Palma: inftai , atque (uperius 
duntaxat ramos Pini mundarx in modum emit¬ 
tit, in orbem poculi in ftar circumadtos. Cortex 
cralTus, fuiui coloris , alio tenuiore cinericeo tc- 
Ccrtex. otus. Materies alba in fiduumdeuergens.Eftque 
tam truncus, [ vt &: rami ] flexilis. Cortex com- 
manfus, aromatico faporc prxditusapparet,qua- 
lis eft Fasniculi, tanto tamque fragranti, vt pauca 
eius quantitas totum conclaue compleat,habct & 
Foh« F/- acr ^ u ^ cu ^ quippiam. Lignum ipfum minus effi- 
<m. cax,minufquearomaticum. Ramis hxrent folia 
viridia, trifariam diuifa, ficulneorum xmula, te¬ 
nera adhuc , Piri foliis fimilia fune, vixque vllum 
angulum offendunt,atrouirentia, odorata, mul¬ 
toque magis exiccata. Perpetua fronde eft arbor, 
R* 4 tx a * * fc l u ~ foliis maracfccntibus alia fuccrelcunt. 
Nefcitur an fruftum aut florem ferar. Radix pro 
magnitudine arboris cralTa aut gracilis , flexihs 
quidem, minus tamen qtiam truncus & rami, 
Limma tellure vagans,vnde facile exftirpatur. 
Cx alp. quoque coiticcm fpccie & colore Ca- 
fix fimilemait. 
Vu, S us Herbariorum , Medici item & Offic. 
Sufpa.' Sajfafr^f vocd nt: Camer.L'gnum sajftpes , quod 
Lignum odore Mu!L’ arboris liquorem referre ait. Lignum 
prunum. Pauanutn Tab. CataJ.Francof. Refor.Wor. & Li- 
Ltgnum gnumfljndum : Indica radix qua Salfafras Codron- 
Pauanen. clll °' Gallis & Hifpaniscorrupte Saftfragia : In¬ 
dis Pauamen,Hifp. Italis, YVicr.-. In Virgin.infulis 
fcPrnar.cFGerm.0af]afra0. 
locus. Nafcitur in m.-.ricnnis,Iodfquc tempcratis,nec 
humiditate necficdtAte excedentibus. Scatent 
hac arbore montes, fuauiffim u mque odorem pi£- 
ternanigantibusea adfpirat. Florida: familiaris , 
vno tantum loco, in portu S Hclenx, & portu S. 
Mattbxi: alibi nufquam,authore Monar.Non ita 
d: 11 ad nos importari cccptum , nuncin omnibus 
bene inftrudtisPharinacopoliis habetur. 
Vi^re, &v- Folia, [ inquit idem Monard.] contufis impo¬ 
nunt Indi, ficcain Medicoscti.im vfus alfumunr. 
Optima pars arboris &efhcaciflima eft radix, cui 
cortexintrinfecusmultum vifcidus , coloris ful- 
ui, odore tum ramos,tum reliquam arborem vin¬ 
cens. Aromaticus magis eft cortex qu^mradix: 
eftuauus &: odoratius eft decorum radicis, 
quam reliqua: arboris & ramorum. Quare tum 
obhanccatilam, tum ob copiam , in maiore eft 
apud Hifpanos vfu. 
Tepcram. Calidum eft hoc lignum cum ramis , &ficcum 
in fecundo , paulo magis calidus eft cortex, adeo 
vt ad tertium caliditatis & ficcitatis gradum a- 
fcendat , id quod ex decoifto facile percipitur. 
Danda igitur opera, vt lignum & rami cum cor¬ 
tice habeantur, fine quo inefficaciorcs funtilli. 
Indi fragmentum ligni aut radicis rafa: pro ar¬ 
bitrio aqua: incoquunt, quo fit, vt inde reduces 
'Modusi m Litcs, quilibet pro fno placito decodhim prx- 
tfnds, * P aret - Ego vero Loc modo vtor. Conliderato v- 
furi temperamento & morbi modo , deco&um 
prxparo: leuitis quidem & ex minore ligni quan¬ 
titate propino biliofis: pituitofis meracius, & ex 
maiore ligni portione.In fanguincis media via in¬ 
cedo. Eodem modo etiam pro morbis (oleo va¬ 
riare, qux omnia nili animaduertantur,fieri non 
poteft, quin multi errores in vfu committantur. 
Nec non magna vi&us ratio habenda , prout 
morbus exigit. Aliter hremeparandum deco- 
FLANTARVM» 
, <ftum, aliter Vere ‘.aliter prorobuftis, atque ali- 
ter pro imbecillis. Idem de temperamentis tum 
■ corporum,tum regionum iudicium eft : quotum 
ncgletfta obferuatione , nobilis quxdam macro* 
na ex meraciori decodto in periculum eft dedu- j 
cVa. Hifpani incolq Floridx inlulx in omnibus ' J 
morbis vtuntur , tam acutis quam diuturnis, •] 
tam calidis quam frigidis, tam lembus quam gra- 
uibus. 
Vtilitas msgnaeius eftin obftru&ionibushy¬ 
dropicorum, febribus quotidianis. Hepar enim 
corroborat, c.bftru&ionibus liberat, venericu- Vtmr 
lum confortat. Tcrtiananothalaborantemiuue- Justi 
nem,& in hydropem propendentem,fanaui pilu- * 
lis dc Rhab. Dialacca, & decocto Saftafras. Mera¬ 
cius decodtum mane loco fyrupi cum vel fine 
Saccharo bibitur : fimplicius in potum ordina¬ 
rium cedit. Bene etiam fuccedit, fi eo vinum di¬ 
luant, qui vino alfueti. Appetentiam mirum in 
modum reuocat. In doloribus capitis tam nouis, D *^ r 
quam inueteratis, ex frigiditate ortis, datur me¬ 
racum decoctum calidum,mane, in prandio,&in 
cceRa,obferuacadcb!ta vi£tusratione. Sedope- 
rxpretium eft , vt prxcedat purgatio , medioque 
tempore vfus deco£H, pilulx fumanturde Hiera 
fimplici. Qui autem decodlo vcuntur,non necc^fi- 
fe habentcobclaui fe continere : latis enim eft, fi 
probe veftiti fine, Sc frigus aeremque intempe¬ 
ratiorem caneant, cibis autem laudabilibus ve- 
fcantur. In morbis thoracis frigidis efficax eft, h 
meatus pectoris aperit, pituitam abfumit, catir- 
rhosin thoracem delabi prohibet. Primum deco¬ 
ctum calidum mane bibitur:dilutius vero feufe¬ 
cundum decodtum pro potu ordinario. Poftea 
ver?) meraca: forbitiunculx matutina: intermit¬ 
tuntur , fuccedente diuturno cV conti nuo fecun- 
tinuato tamen vfu, idem quod prima decoctio cf- j 
ficit: debetautemeiad nifceri faccharum, vtfce- 
licior fit operatio. In frigidis ventriculi affedti- 
bus&flatulentis,prxmifta vniuerfalicuacuatio- m:r ‘ 
ne: meracior deco&io mane calida fumitur, alias i 
dilutior,vtdi<ftumcft. Prode ft maxime in dolori- 4 
bus inueteratis, quo modo ventriculi dolores an- 
tiquiffimosctiraui,indidto poftea continuo vfii I 
fimplicis decoctionis,aluimptilque fcmcl :n heb- \ 
domade catapotiisd*ehiera fi npiici.Dtbilircrco- | 
quentiventriculo fubuer-it,flatus dzffipac , ru- 
< 5 tus acidos tollit : vomitum continuum compe- ycr * 
fcit :oris & anhelitus odorem commendat : U- 
chiadiciscfficaciter propinatu riprxfente quidem /fM 
dolore meraca decodtio & calHa , & ad prarcau- ul¬ 
tionem dilutior longo vfu , per fe aut cum vino. 
-j qui- 
bus arenuhegignurturin rembus. Nim&pitui- 
tam confumit, tk flatus diffip.tr. Aduerfa eftiis 
qai ardore vrinx laborant, aut Calida partium v- tt 
rinxdeftinaMru in:cmpcrie. Alioqui vrinamciet, 
maximi fi impedimentum fiat ab humore aut ^fjj 
caula frigida. Ini artuum debilitate ,&greftuim- detril 
pedito, (udordecotflione Salfafras prouocandus 
per dies multos. Nihil etiam refert interim , fi 
non fu det. Dolorem dentium mirifice leuat li- r ^‘ 
gnum mafticatum. In Lue Venerea , idem prx Tt4 _ 
ftatquod Guaiacum,China,SarfapanlIa,fimili v- Arth 
fu & vtilicatc. Valet & ad arthriticos, podagricof- p * r4i \ 
que cruciatus ,nec non membra re/o/u,fa. Vcn- 
trem foluit Cyathus mane calide afllimptus. P af- ta ’ , 
fioncm coeliacam diuturnam fanar, flatus vteri & frigi* 
cruditatesconfumit, certo experimento. Menfes 
mirifice prouocat. Obftruiftioncsexpedit , fc- ol ^ n 
dofque faciei colores emendat. Sunt qux contra f g i ut 
fttii- 
